Komianos's Blog

Από το Κοπανάκι Μεσσηνίας Πολιτιστικά Δρώμενα.

ΚΥΡΑ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ ΤΟ ΕΘΙΜΟ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ, Αναδημοσίευση από ΠΙΠΗΣ ΚΟΜΙΑΝΟΣ, komianos’s wordpres’s.com

ΕΘΙΜΟ ΤΗΣ ΚΥΡΑ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ, Αναδημοσίευση από ΠΙΠΗΣ ΚΟΜΙΑΝΟΣ
ΚΥΡΑ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ

Η Κυρά- Σαρακοστή είναι ένα έθιμο από τα παλαιότερα ελληνικά που σχετίζονται με τη γιορτή του Πάσχα. Είναι ουσιαστικά σύμφωνα με το ελληνικό έθιμο ένα αυτοσχέδιο ημερολόγιο. Την φτιάχνουμε την Καθαρά Δευτέρα.Η κυρά Σαρακοστή ήταν ένα αυτοσχέδιο ημερολόγιο που μετρούσε τις εβδομάδες της Σαρακοστής.
Στις περισσότερες περιοχές ήταν μια χάρτινη ζωγραφιά, καμιά φορά παρουσιάζεται και πάνινη παραγεμισμένη με πούπουλα – που μοιάζει με γυναίκα ξερακιανή, αυστηρή, με σταυρωμένα χέρια (λόγω προσευχής), χωρίς στόμα (γιατί δεν πρέπει να τρώει αφού νηστεύει), με επτά πόδια (όσες είναι και οι εβδομάδες ως το Πάσχα).
Κάθε Σάββατο που περνούσε, μετά την Καθαρά Δευτέρα, της έκοβαν και από ένα πόδι και με τα υπόλοιπα… προχωρούσε ο χρόνος προς το Πάσχα.
Το Μεγάλο Σάββατο έκοβαν και το τελευταίο της πόδι και το έβαζαν μέσα σε ξερό σύκο από αυτά που είχαν αποξηράνει το καλοκαίρι ή στο ψωμί που έψηναν για το βράδυ της Ανάστασης.
Όποιος το έβρισκε στη φέτα του ψωμιού που τού αναλογούσε ή στο σύκο που έπιανε στην τύχη από το καλάθι, θα του έφερνε τύχη.
Έχει Σταυρό στο κεφάλι, επτά πόδια, ένα για κάθε εβδομάδα της Σαρακοστής, σταυρωμένα χέρια γιατί προσεύχεται και κλειστό το στόμα γιατί νηστεύει!
ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟ ΠΟΙΗΜΑ ΤΗΣ
Απ’ το φούρνο της κουζίνας,
μια Δευτέρα Καθαρή,
ξεπετάχτηκε αφράτη
η κυρά-Σαρακοστή.
Από ζυμάρι είναι φτιαγμένη*
αλλά δεν έχει στόμα,
γιατί νηστεύει.
Τα χέρια της κρατάει σταυρωμένα
και προσέχευται διαρκώς,
μα όχι παραπονεμένα.
Πάνω στα πόδια της πατάει
τα επτά
και την Πασχαλιά της περιμένει
καρτερικά.
Εγώ ένα πόδι τη βδομάδα θα της κόβω
κι αυτή θα με μαλώνει που απ’ όλα τρώω.
Συνταγή:*Η κυρά-Σαρακοστή είναι φτιαγμένη από μισό κιλό αλεύρι, ένα κουτάλι αλάτι και περίπου μισό φλιτζάνι νερό. Την απλώνουμε με πλάστη, της δίνουμε σχήμα με το μαχαίρι και την ψήνουμε στον φούρνο.
Πηγή: mamamythia.blogspot.com

Μαρτίου 13, 2016 Posted by | ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ ΑΠΟΚΡΕΑΤΙΚΑ, ΚΥΡΑ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ, ΠΙΠΗΣ ΚΟΜΙΑΝΟΣ, Uncategorized | Σχολιάστε

ΧΟΙΡΟΣΦΑΓΙΑ- ΓΟΥΡΟΥΝΟΣΦΑΓΙΑ-ΠΑΣΤΟ-ΟΜΑΘΙΑ-ΛΟΥΚΑΝΙΚΑ ΧΩΡΙΑΤΙΚΑ, ΕΝΑ ΕΘΙΜΟ ΑΠΟΚΡΕΑΤΙΚΟ ΤΗΣ ΚΡΕΑΤΙΝΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ, ΣΤΗΝ ΟΡΕΙΝΗ ΤΡΙΦΥΛΙΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΓΥΡΩ ΠΕΡΙΟΧΩΝ, Εργασία ΠΙΠΗΣ ΚΟΜΙΑΝΟΣ, comianos,wordpress,com

ΧΟΙΡΟΣΦΑΓΙΑ- ΓΟΥΡΟΥΝΟΣΦΑΓΙΑ-ΠΑΣΤΟ-ΟΜΑΘΙΑ-ΛΟΥΚΑΝΙΚΑ ΧΩΡΙΑΤΙΚΑ, ΕΝΑ  ΕΘΙΜΟ  ΑΠΟΚΡΕΑΤΙΚΟ ΤΗΣ ΚΡΕΑΤΙΝΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ, ΣΤΗΝ ΟΡΕΙΝΗ ΤΡΙΦΥΛΙΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΓΥΡΩ ΠΕΡΙΟΧΩΝ, Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, comianos,wordpress,com

ΚΑΤΩ ΚΠΑΝΑΚΙ ΓΟΥΡΟΥΝΟΣΦΑΓΙΑ
Τέλη Φεβρουαρίου με αρχές Μαρτίου, είναι μια εποχή πολύ δραστήρια για τους κατοίκους της Ορεινής Τριφυλίας. Ένα έθιμο από τα χρόνια τα παλαιά αναβιώνει σε κάθε σπίτι. Τα «χοιροσφάγια». Το έθιμο πηγάζει από την αρχαιότητα, από την λατρεία του θεού Διονύσου και της μητέρας του Σεμέλης. Θυσία των ανθρώπων για να κερδίσουν την χάρη των θεών. Το κρέας των χοιρινών εδώ στην Ορεινή Τριφυλία, αποτελούσε βασική τροφή για τους κατοίκους των γύρω περιοχών. Αποτελούσε το πρόχειρο φαγητό, τον εκλεκτό μεζέ για τον καλεσμένο ή για τον έκτακτο επισκέπτη. Το προσφάϊ της εργατιάς, βασικό, πρόχειρο, γρήγορο και γευστικότατο έδεσμα, ο περίφημος «καγιανάς». Ή και σκέτο βγαλμένο με τα χεράκια της νοικοκυράς κατευθείαν από το «κιούπι». Όλοι οι κάτοικοι της περιοχής αλλά και πανελλαδικά, συνήθιζαν να αγοράζουν από μικρά τα γουρουνόπουλά τους, τα οποία έτρεφαν όλο το χρόνο στις αυλές των σπιτιών τους. Λίγους καρπούς από την σοδειά τους, τυρόγαλο ανακατεμένο με πίτουρα στην σκαλιστή πέτρινη γούρνα, περισσεύματα, (αν υπήρχαν) από τα αποφάγια του μεσημεριανού ή βραδινού φαγητού, χλωρακιά ή διάφορα σάπια φρούτα και κηπευτικά, όλα ήταν ευπρόσδεκτα από τα παμφάγα γουρουνόπουλα, μέχρι και σάπια κρέατα ή ψόφια ζώα. Τα γουρουνόπουλα το κάθε νοικοκυριό τα έτρεφαν για να μεγαλώσουν και να βάλλουν όσο λίπος περισσότερο ήταν δυνατό. Τώρα σαν έρχονται οι Αποκριές και τα χοιρινά ξεπερνούν τις 100 οκάδες από την πολυφαγία και έχουν γίνει γομάρια, τότε τα σφάζουν την ΚΡΕΑΤΙΝΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ των αποκρεών. Το σφάξιμο του γουρουνιού είχε τελετουργικό χαρακτήρα. Ήταν μια μέρα χαράς και συνάμα γιορτής για τους νοικοκυραίους, τους καλεσμένους συγγενείς, γείτονες, και τον περαστικό επισκέπτη. Το αλατισμένο χοιρινό κρέας τραβούσε το κρασάκι και η ευθυμία σιγά – σιγά ανέβαζε το κέφι. Το σφάξιμο του γουρουνιού γινόταν ως εξής: σαν ερχόταν η ημέρα για τα «γουρουνοσφάγια», οι νοικοκυραίοι καλούσαν τους φίλους και τους συγγενείς τους στο σπιτικό τους. Ακόνιζαν τα μακρυμάνικα μαχαίρια τους, και ετοίμαζαν όλα τα απαραίτητα εργαλεία για να σφάξουν τα χοιρινά τους. Και έσφαζαν με την σειρά τα πολύτιμα για το κρέας της χρονιάς χοιρινά τους. Στη συνέχεια τα κρεμούσαν από τα τσιγγέλια στο «πατερό» ή σε άλλο μέρος στερεό. Αφού έπεφταν τα αίματα και στράγγιζε το κρέας, άνοιγαν τις κοιλιές τους, έβγαζαν τα εντόσθιά τους, τα άντερα, τις ελιές, τα πνευμόνια κ.α. Οι φωτιές με ξύλα ζέσταιναν το νερό στα λεβέτια στην αυλή αν ο καιρός το επέτρεπε… ή στο κουζιναριό. Στην αυλή έκαιγαν μεγάλα ξύλα δίπλα στα λεβέτια, αργότερα σαν καιγόντουσαν καλά επάνω στις θράκες θα ψηνόντουσαν ο καρούτζος, οι συκωταριές, οι μπριτζόλες κ.α. για να φάνε όλοι για το καλό, με συνοδεία το γευστικώτατο και μυρωδάτο κρασί του νοικοκύρη, οι χοροί και τα τραγούδια τέτοιες στιγμές δεν έλειπαν. Μέχρι που ερχόταν η ώρα να ευχηθούν, «Χρόνια πολλά και του χρόνου». Οι , άνδρες ετοίμαζαν το μεγάλο τραπέζι τον «Σοφρά». Εκεί ξάπλωναν το σφαγμένο χοιρινό να το «ξουρίσουν» από τις τρίχες. Πρώτα έβρεχαν με κρύο νερό το δέρμα του γουρουνιού και μετά με θερμό (καυτό) νερό. Το σκέπαζαν με μια λινάτσα για λίγη ώρα και μετά του ξύριζαν τις τρίχες. Άλλοι χρησιμοποιούσαν για την δουλειά αυτή κοφτερά μαχαίρια και άλλοι ένα εργαλείο τσίγγινο το λεγόμενο «Χωνί». Το δέρμα του γουρουνιού την λεγόμενη «Σφέρτσα» δεν το έβγαζαν, το άφηναν επάνω στο σφαχτό με το λίπος για να το χρησιμοποιήσουν και να φτιάξουν το παστό αργότερα. Δεν ήταν λίγες οι φορές που ενώ του είχαν κόψει τον καρούτζο δηλαδή το λαιμό το ζωντανό μισοσφαγμένο με τα αίματα να πετάνε δεξιά και αριστερά, έπερνε δρόμο και το κυνηγούσαν για να το πιάσουν. Ή την ώρα που προσπαθούσαν να το μαχαιρώσουν εκείνο κουνιόταν με αποτέλεσμα αντί για το χοιρινό, να μαχαιρώνουν τα

ΛΟΥΚΑΝΙΚΑ ΧΩΡΙΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΑΡΤΙΚΙ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ, Από το kopanakinews. Του ΓΙΑΝΝΗ ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ

ΛΟΥΚΑΝΙΚΑ ΧΩΡΙΑΤΙΚΑ ΣΤΟ ΑΡΤΙΚΙ ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ, Από το kopanakinews. Του ΓΙΑΝΝΗ ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ

ΛΟΥΚΑΝΙΚΑ ΧΩΡΙΑΤΙΚΑ

μπούτια τους ή τους συγχωριανούς που τους βοηθούσαν. Στα όρθια έτρωγαν και έπιναν αυτά που ψήνανε οι νοικοκυράδες στη θράκα. Τον καρούτζο, το συκώτι, καμιά μπριτζόλα, το ψαρονέφρι τσούγκριζαν τα ποτήρια τους και έλεγαν τις ανάλογες ευχές. Αφού έσφαζαν του ενός από την παρέα, μετά ερχόταν η σειρά του άλλου της παρέας και ή το σφάζανε εκεί ή στο σπίτι του φίλου. ΘΥΜΑΜΑΙ ΤΗΝ ΣΥΜΦΟΡΑ ΠΟΥ ΕΙΧΑ ΠΑΘΕΙ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ. Νιόπαντρος είμουν, δεν γνώριζα καλά τα ήθη και τα έθιμα του τόπου. Με είχε καλέσει το σόϊ της γυναίκας μου στον Άϊ – Γιαννάκι στο Καλό Νερό στα γουρουνοσφάγια… Πήγα και εγώ εκεί γύρω στις 10 η ώρα, και βρήκα τον ξάδελφο Νίκο Σταθόπουλο, τα αδέλφια του και τις γυναίκες της οικογένειας με τους γείτονες να βράζουν κομμάτια κρέας μέσα σε λεβέτια. Οι άνδρες είχαν στρογγυλοκαθίσει τσίμπαγαν τα μεζεδάκια τους και τσούγκριζαν τα ποτήρια τους. Μου έβγαλαν από το λεβέτι μία κομματάρα πεντανόστιμο και τρυφερότατο κρέας και ένα ποτήρι ξέχειλο μυρωδάτο βαρελίσιο κρασί. Σήκωσα και κουπάρι, στην υγεία του κάθε συγγενή χωριστά και μάλιστα από ένα… ποτήρι, στο κρέας έριχνα κάθε φορά και από μία πρέζα αλατοπίπερο. Δεν ήξερα ότι το παστό κρέας το βράζουνε αφού του βάζουν και μπόλικο αλάτι μαζί με την βράση. Ένας θεός ξέρει πως έφθασα στο σπίτι μου στο Κοπανάκι… με φέρανε;… ή ήρθα μόνος μου;… και αν ήρθα μόνος μου πως ήρθα;!!! Αυτό που μου έμεινε είναι ότι την επόμενη ημέρα και για τις πέντε μέρες που ακολούθησαν… η γλώσσα μου ήταν σαν «παντόφλα», διψούσα για πέντε ημέρες σαν κολασμένος. ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ ΔΕΝ ΞΑΝΑΠΑΤΗΣΑ ΤΟ ΠΟΔΙ ΜΟΥ ΣΕ ΤΕΤΟΙΟΥ ΕΙΔΟΥΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ!! Πάντοτε βρίσκω δικαιολογίες και αρνούμαι ευγενικά. «Όποιος καεί με τον χυλό, φυσάει και το γιαούρτι»!!! Αφού λοιπόν διάλεγαν τα κομμάτια που θα έτρωγαν, τα άλλα κομμάτια τα αλάτιζαν για να διατηρηθούν μέσα σε καλάθια ή κάνιστρα και να στραγγίξουν μέχρι την Τσικνοπέμπτη. Στο παστό προσθέτανε και τα αυτιά, τα μούσκουλα και όσο κρέας μπορούσαν να μαζέψουν από το κεφάλι του γουρουνιού. Αφού το ξεκοκάλιζαν μετά το έκαναν βραστό μαζί με το μεδούλι. Δεν σταμάταγε όμως εκεί ηπαραγωγή…. Οι νοικοκυρές έφτιαχναν την περίφημη «ΟΜΑΤΙΑ».

ΟΜΑΘΙΑ ΑΠΟ ΓΟΥΡΟΥΝΟΣΦΑΓΙΟ- Από το kopanakinews- φωτογραφία του αείμνειστου

ΟΜΑΘΙΑ ΑΠΟ ΓΟΥΡΟΥΝΟΣΦΑΓΙΟ- Από το kopanakinews- φωτογραφία του αείμνειστου

ΟΜΑΘΙΑ

Από τα χοντρά έντερα που είχαν καθαρίσει και πλύνει προσεκτικά. Πρώτα βράζανε το στάρι από το βράδυ, το έλεγαν μπουλουγούρι, βράζανε τα πνευμόνια, τις «μπόλιες» από τα έντερα, το «βασιλικό» (ήταν το πρώτο λίπος από την κοιλιά), αλάτι, πιπέρι. Όλα αυτά τα ψιλόκοβαν τα ανακάτεβαν και μαζί με χόρτα καφκαλίδες, λέχουρδες, πορτοκαλόφλουδα τριμμένη τα έριχναν μέσα στα εντόσθια. Μετά τα έψηναν στον φούρνο. Το αποτέλεσμα ήταν ένας μεζές που όλοι ήθελαν να γευθούν, μια καλή και ιδιαίτερη γεύση. Επίσης έφτιαχναν και τα λουκάνικα με τα λεπτά έντερα. Παραγεμισμένα και κομμένο με σταυρωτά μαχαίρια ή στο μύλο κρέας, με πιπέρι, αλάτι, ψιλοκομμένη πορτοκαλόφλουδα και κρασί σπιτίσιο. Αφού πρώτα τα τρυπούσαν για να φεύγουν τα υγρά και να ξεραθεί το περιεχόμενό τους. Τα έδεναν στο μέγεθος που ήθελαν και τα κρεμούσαν στο τζάκι για να καπνιστούν και να χάσουν τα υγρά τους. Την Τσικνοπέμπτη έκαναν το παστό. Έκοβαν το κρέας σε μικρά κομμάτια τα έβραζαν πρώτα και μετά τα τσίκνιζαν. Μετά με το ίδιο λίπος τα τσιγάριζαν να πάρουν χρώμα. Έριχναν κρασί και πορτοκαλόφλουδες να πάρουν άρωμα. Μόλις ψηνόταν το τοποθετούσαν με σειρά σε μικρά πιθάρια (κιούπια) και από πάνω τα κάλυπταν με ένα στρώμα λίπους, και αν δεν ήταν αρκετό ρίχνανε και λάδι ελιάς για να διατηρηθεί όλο τον χρόνο. Ένα νόστιμο, πρόχειρο φαγητό, με αυγά ομελέτα και τοματοπελτέ ή κρεμύδια με αυγά και παστό κρέας, για την οικογένεια και τον έκτακτο επισκέπτη.
Εργασία : ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, comianos.wordpress.com
Ευχαριστώ την Μαρία Μπάλτα, την Σοφού Σπυρούλα, την κυρά Μαργαρίτα και όλες τις άλλες γυναίκες του χωριού, για τις πολύτιμες πληροφορίες που μου δώσανε, για να φέρω εις πέρας αυτήν την εργασία.
Ανώνυμος είπε : Μην στεναχωριέστε. Όπου να είναι σε λίγο γυρίζουμε στα παλαιά αναγκαστικά. Με την κρίση που έρχεται θα δούμε σε λίγο μαντρόχοιρους σε κατώγια με κριθάρια, και άλλα γεννήματα, ελιές και σύκα στα πιθάρια…..

ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΑΠΟ ΚΑΡΔΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΛΥΤΙΜΟ ΧΡΌΝΟ ΠΟΥ ΔΙΑΘΕΣΑΤΕ ΚΑΛΑ ΜΟΥ ΦΙΛΑΡΑΚΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΗΜΜΑ ΜΟΥ.

Εργασία : ΠΙΠΗΣ ΚΟΜΙΑΝΟΣ, komianos’s wordpres’s.com

Μαρτίου 1, 2016 Posted by | ΗΘΗ ΚΑΙ ΕΘΙΜΑ ΑΠΟΚΡΕΑΤΙΚΑ, ΟΜΑΤΙΑ Η ΓΕΜΑΤΙΑ Η ΓΟΥΜΙΔΙΑ, ΠΙΠΗΣ ΚΟΜΙΑΝΟΣ, ΤΣΙΚΝΟΠΕΜΠΤΗ-ΑΠΟΚΡΙΑΤΙΚΑ, Uncategorized | Σχολιάστε