Komianos's Blog

Από το Κοπανάκι Μεσσηνίας Πολιτιστικά Δρώμενα.

ΝΤΕΛΑΛΗΣ Η ΤΕΛΑΛΗΣ-ΔΙΑΛΑΛΗΤΗΣ-ΚΗΡΥΚΑΣ-ΚΡΑΧΤΗΣ ΕΝΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΠΟΥ ΣΙΓΑ ΣΙΓΑ ΣΒΥΝΕΙ. Εργασία ΠΙΠΗΣ ΚΟΜΙΑΝΟΣ komianos.wordpres’s.com

ΝΤΕΛΑΛΗΣ Η ΤΕΛΑΛΗΣ – ΕΝΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑ ΠΟΥ ΣΒΥΝΕΙ ΣΙΓΑ ΣΙΓΑ

ΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΡΟΥ

Οι ντελάληδες η κράχτες, η τελάήδες, η δημόσιοι κήρυκες κοινώς διαλαλητές, συνήθως μεγάλοι σε ηλικία, που έκαναν αυτή τη δουλειά συγχρόνως με άλλα επαγγέλματα για να εξοικωνομήσουν τα  απαραίτητα χρήματα για  να ζήσουν την φαμελιά τους. λίγες ήταν οι περιπτώσεις που νέοι άνθρωποι προσπαθούσαν να βγάλουν μερικά χρήματα, πέρα από την τακτική τους εργασία με αυτόν τον τρόπο. Τα χρήματα που έπαιρναν σαν αμοιβή ήταν λίγα και δεν ήταν αρκετά  για να ζήσει μια οικογένεια, αφού ήταν λίγα και όχι σίγουρα. Ανάλογα με το πόσο ανοικτοχέρης ήταν ο εργοδότης.

Ντελάληδες: Μορφές διαφήμισης δια ζώσης φωνής. Η ονομασία τελάλης έχει ρίζα  αφ’ενός Τουρκική (TELLAL): Αυτός που ανακοινώνει τα νέα. Κατά άλλους έχει ρίζα Αραβική (DELLAL), Ντελάλης. Οι ντελάληδες διαλαλούσαν τα νέα, ήταν γενικά μια κινητή εφημερίδα. Τα αγαθά που έφερναν για πώληση οι εμπόροι, γάμους, βαπτίσια, αποφάσεις και γνωστοποιήσεις των τοπικών αρχόντων, ασθένειες μεταδοτικές κ.α. Πρωτέρημά τους, η δυνατή φωνή και το κυριώτερο ο τρόπος που ενημέρωναν τους κατοίκους, π.χ πότε και που θα εφέρνε γράμματα ο ταχυδρόμος, γιορτές, πανηγύρια, κλοπές ζώων. Οι ντελάληδες περπάταγαν τους δρόμους βάζοντας τις παλάμες στο στόμα τους σαν χωνί φωνάζοντας,  πολλές φορές χρησιμοποιούσαν και ιδιόρυθμα ηχητικά μέσα όπως κουδούνια, τούμπανα, κερατοβούκινα , κουδούνες, χωνιά κ.α. για να προσελκύσουν την προσοχή. Γενικότερα οι περισσότεροι αυτοσχεδίαζαν. Ορισμένοι επέλεγαν σοβαρό ύφος, άλλοι χρησιμοποιούσαν χιουμοριστικές φράσεις. Συνήθως έκαναν τη δουλειά τους με τα πόδια, απαραίτητο και το υψηλό καφάσι για να προσελκύουν την προσοχή των κατοίκων, αλλά ορισμένες φορές χρησιμοποιούσαν και ζώα για να μεγαλώσουν την εμβέλεια της δράσης τους, δεν ήταν λίγες οι φορές που χρησιμοποιούσαν και κάρρα. Η αμοιβή τους ήταν ένα ποτηράκι τσίπουρο ή λίγο κολατσιό. Τα νεώτερα χρόνια τους πλήρωνε η Κοινότητα ή ομάδα κατοίκων. Γενικότερα οι περισσότεροι αυτοσχεδίαζαν. Σήμερα ντελάλη μπορεί να συναντήσει κανείς σπάνια και μόνο σε κάποιο μικρό χωριό. Πάντως σχεδόν όλοι οι ντελάληδες ξεκινούσαν τα μαντάτα με τη φράση όπως : «ακούσατε… ακούσατε…».

ΝΤΕΛΑΛΗΣ 1978  Στίχοι και Μουσική: ΜΑΡΙΟΣ ΤΟΚΑΣ, Τραγούδι: ΜΑΝΩΛΗΣ ΜΙΤΣΙΑΣ

Χρόνια ριγμένα στο σταθμό
Χρόνια χαμένα φως μου
Τραγούδια φτιάχναν τον καημό
Με την φωνή του κόσμου

Ξανα κι όλο ξανά σου τραγουδώΧΑΤΖΙΑΒΑΤΗΣ
Χίλια τραγούδια βρε ζωή χαλάλι σου
Έμαθα πάντα πικραμένος να γυρνώ
Μέσα στους δρόμους και να γίνομαι ντελάλης σου

Χρόνια με δίχως τελειωμό
Φτιάχναν τα όνειρά μου
Σ’ ανταμωσα μ’ αντάμωσες
Ανοίξαν τα φτερά μου   

ο πιό ..γνωστός μας “ ντελάλης “ , είναι ο ..ήρωας των παιδικών μας χρόνων , ο..κολλητός του αγαπημένου μας ..Καραγκιόζη , ο..Χατζηαβάτης .. Σκηνή..εισόδου στο..μπερντέ του Χατζηαβάτη :….«Ακούσατε… ακούσατε… Άγγλοι, Γάλλοι, Πορτογάλοι, Έλληνες και Οθωμανοί,..». Έτσι κάνει το ντεμπούτο του στον καραγκιόζη μπερντέ, καλώντας τους θεατές του θεάτρου σκιών, ο Χατζηαβάτης, ο αρχητελάλης του Πασά, και  «άσπονδος» φίλος του Καραγκιόζη … Kατάλοιπο, της ..Τουρκοκρατίας, η συμπαθής ..φυσιογνωμία του ντελάλη που ..έμεινε πια ανεξητηλη στην  ζωή μας

Σέ όλους τους παλιούς ντόπιους αλλά και περαστικούς επισκέπτες της πόλης του Κοπανακίου, ακόμα ηχεί η φωνή του ΚΩΣΤΑ – ΜΑΓΚΑ. Όταν περιδιαβαίνοντας τα σοκάκια της πόλης, ή από το στέκι του στην πλατεία, διαλαλούσε την δουλειά του: ΕΔΩ Ο ΚΑΛΟΣ ΧΑΜΑΛΗΣ !!!….ΟΛΑ ΤΑ ΚΟΥΒΑΛΑΩ!!!…ΟΛΑ ΤΑ ΜΕΤΑΦΕΡΩ !!!! ΑΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΑ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΚΑΙ Η ΠΛΑΤΗ ΜΟΥ…Ο ΔΙΚΟΣ ΣΑΣ ΦΙΛΟΣ ΚΩΣΤΑ – ΜΑΓΚΑΣ. Σιγά σιγά δουλεύοντας και με τις οικονομίες που έκανε, αγόρασε και το σπίτι που έμενε ο Δημήτρης Ανδριανόπουλος, πατέρας του Νίκο – Κούγια κοντα στο σπίτι του Παπα-Γιώργη Καράμπελα. Το επισκεύασε, έβαλε και το νοικοκυριό του και έμενε εκεί. Όποιος περναγε την ώρα που καταπιανότανε  με την επισκευή του σπιτιού του, τον ρωτούσε: :” Τι κάνεις Κώστα;” ” ΕΔΩ ΜΑΓΚΑ ΜΟΥ ΝΟΙΚΟΚΥΡΕΥΟΜΑΣΤΕ “…Έτσι κυλούσε η ζωή του ήσυχα και αθόρυβα. Θυμόμαστε μου έλεγαν οι παλιοί, σαν ήθελε να πλυθεί ή να πλύνει μάζευε από την εξαέρωση του τραίνου το ζεστό νερό σε ένα κουβά, το ανακάτευε με κρύο νερό από το πιγάδι το0υ σταθμού και είχε χλιαρό νερό για τις προσωπικές του ανάγκες λέγοντας σε όποιον τον ρωτούσε » ΜΑΓΚΑ ΜΟΥ… ΝΑ ΚΑΝΩ ΤΗΝ ΜΠΟΥΓΑΔΑ ΜΟΥ». Τις μεγάλες γιορτές, πήγαινε όπως συνήθιζαν οι περισσότεροι Λαγκαδιανοί τέτοιες γιορτινές ημέρες, στο χωριό του το Σέρβου Αρκαδίας, κοντά στους συγγενείς του. Κάποτε άδικα περιμένανε την επιστροφή του. Αυτή την φορά το ταξείδι του ήταν χωρίς επιστροφή…Στο χωριό Σέρβου της Αρκαδίας τον αγαπημένο του τόπο, άφησε τον μάταιο τούτο κόσμο μόνος, χωρίς οικογένεια, όπως  και μόνος έζησε. Όμως και αυτός άφησε την ιστορία του στον τόπο μας και σε όλους εμάς. Αλλά και σε σας τους επισκέπτες αυτού του Blog, που ίσως  έχετε την υπομονή και την περιέργια να διαβάσετε αυτήν την ιστορία…  Και ο συνηθισμένος κογιόνης “ποιητής εκ του προχείρου”, Γιώργης  Μαραβελής από το χωριό Μοναστήρι, του σκάρωσε το παρακάτω στιχάκι: ΚΩΣΤΑ- ΜΑΓΚΑ ΦΟΥΚΑΡΑ…ΑΠ’ ΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΤΗΝ ΔΟΥΛΕΙΑ – ΠΙΟ ΚΑΛΟ ΤΟ ΧΑΜΑΛΙΚΙ…ΤΟΥΣ ΤΑ ΠΑΙΡΝΕΙΣ ΣΤΑ ΧΟΝΤΡΑ – ΜΕΤΑΦΕΡΕΙΣ ΤΑ ΥΛΙΚΑ – ΚΟΝΟΜΑΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΖΙΛΙΚΙ !!! 

Ένας άλλος ντελάλης ήταν και ο κυρ’ Αποστόλης Μαραβελής από το Μοναστήρι (Βαρυμπόπι) της Ορεινής Τριφυλίας, αγρότης το επάγγελμα, πατέρας του Γιώργη Μαραβελή (ΜΠΟΓΙΑ).

Επίσης ο ΓΙΩΡΓΗΣ ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΣ (ΚΟΥΓΙΑΣ) Από το χωριό ΜΑΛΘΗ Η (ΠΟΝΤΙΑ), παντρεμένος στο χωριό ΒΑΡΥΜΠΟΠΙ με την κυρά Ελένη από την οικογένεια των ΚΑΡΑΒΙΔΑΙΩΝ. Ακόμη και σήμερα σωζεται η συκιά που πιτσιρικάδες κλέβαμε σύκα. (Η συκιά του Κούγια). Για να ζήσει την οικογένεια του εκτός από ντελάλης έκανε ότι δουλειά μπορεί να φαντασθεί ο καθένας μας. Είχε και δικό του κάρρο για μεταφορές εμπορευμάτων και νοικοκυριών, αγροτικές εργασίες και κυρίως τις χειμωνιάτικες μέρες έψηνε και πουλούσε κάστανα. Είχε δικό του τρόπο να διαλαλεί διαφημιζωντας την πραματειά του, ήταν και καλαμπουρητζής, «κογιώνης» π.χ. για να διαλαλήσει  την πραμματειά του, έλεγε :» ΚΑΣΤΑΝΑ ΖΕΣΤΑ ΜΑΡΟΝΙΑ!!!! ΤΗΣ ΚΟΥΓΙΕΝΑΣ ΤΑ ΒΡΑΚΟΖΟΝΙΑ!!! Μου έλεγε ο εγγονός του Νίκο-Κούγιας πως πέθανε σε βαθειά γεράματα γύρω στο 1960 τρώγωντας το το τελευταίο του φαϊ, μακαρόνια.  Στις μέρες μας οι ντελάληδες αντικαταστάθηκαν από τις μεγαφωνικές συσκευές, μόνο στα μικρά χωριά και σε έκτακτα περιστατικά θα ακούσεις να ζωντανεύει η ιδιόμορφη φωνή του ντελέλη στα καλτερίμια και τα στενοσόκακα. ΟΜΩΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΚΑΘΙΕΡΩΜΕΝΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΟ ΠΑΖΑΡΙ ΤΟΥ ΚΟΠΑΝΑΚΙΟΥ, ΟΙ ΝΤΕΛΑΛΗΔΕΣ ΔΕΝ ΕΣΒΥΣΑΝ. ΣΕ ΚΑΘΕ ΒΗΜΑ ΜΑΣ ΤΟΥΣ ΣΥΝΑΝΤΑΜΕ ΝΑ ΔΙΑΛΑΛΟΥΝ ΜΕ ΤΟΝ ΙΔΙΟΜΟΡΦΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟΥΣ, ΠΡΟΣΘΕΤΩΝΤΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΚΑΛΑΜΠΟΥΡΙΑ ΤΟΥΣ, ΒΡΟΝΤΟΦΩΝΑΖΟΝΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΗΜΙΖΟΝΤΑΣ ΤΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΤΟΥΣ.

Ας είναι αναπαυμένη η ψυχούλα σας, πάντα θα σας θυμόμαστε με αγάπη και όμορφα συναισθήματα οι συγχωριανοί σας. Κώστα Κατσιάπη    ( Κώστα – Μάγκα) από το Σέρβου Αρκαδίας, Αποστόλη Μαραβελή από το Βαρυμπόπι Ορεινής Τριφυλίας, Γιώργη Ανδριανόπουλε από την Μαλθη (ΠΟΝΤΙΑ) της Ορεινής Τριφυλίας και όλους όσους ξεχάσαμε να αναφερθούμε. Είναι αυτοί άφησαν την ιστορία τους στον τόπο μας και σε όλους εμάς. Αλλά και σε σας τους επισκέπτες αυτού του Blog, που είχατε την ευγενή υπομονή και την περιέργια να διαβάσετε αυτές τις ιστορίες…

Με αγάπη και σεβασμό. Εργασία του ΚΟΜΙΑΝΟΥ ΠΙΠΗ, komianos wordpress.com.




 

 

 


 


 


 


Advertisements

Φεβρουαρίου 11, 2013 - Posted by | ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΠΟΥ ΣΒΥΝΟΥΝ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ, Uncategorized

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: