Komianos's Blog

Από το Κοπανάκι Μεσσηνίας Πολιτιστικά Δρώμενα.

ΤΑ ΠΛΑΤΑΝΙΑ ΤΗΣ ΟΡΕΙΝΗΣ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ-ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΕΙΡΑΣ-Ο ΤΟΥΡΚΟΣ ΑΓΑΣ-Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΩΝ ΜΑΤΖΟΥΝΑΙΩΝ, Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, comianos.wordpress.com

ΤΑ ΠΛΑΤΑΝΙΑ ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΕΙΡΑΣ  ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΤΖΟΥΝΑΙΟΙ

 

Κατ’ αρχάς θέλω να ευχαριστήσω τον Θοδωράκη Ματζούνη από τα Πλατάνια της ορεινής Τριφυλίας, κάτοικο Κοπανακίου. Εδώ,  σε αυτόν τον τόπο της ευλογημένης Μεσσηνιακής γης, ο μπάρμπα Θοδωρής παντρεύτηκε, μεγάλωσε και μόρφωσε τα παιδιά του, εργάστηκε και μεγαλούργησε. Παραμονή πρωτοχρονιάς 2011, το έφερε η κουβέντα γύρω από το χωριό Πλατάνια και την ιστορία της προεύλεσης του οικογενειακού ονόματος ΜΑΤΖΟΥΝΗ. Γνώριζε βέβαια για την Ναυπλιώτικη καταγωγή μου  την  οικογενειακή μας φιλία, και το πόσο δεμένοι είμαστε όλοι όσοι κατοικούσαν γύρω από την γειτονιά της πλατείας του Αγίου Σπυρίδωνα. Ανάμεσα στους οποίους είχαν εγκατασταθεί στην ιστορική γειτονιά μας, προερχόμενοι από την Μικρά Ασία οι Ματζουναίοι. Στο μυαλό μου ήρθαν γλυκές αναμνήσεις και εικόνες από τα παλιά. Απέναντι από την παραδοσιακή ταβέρνα του μπαρμπα- Νίκου Ρετάλη, οι παλιοί Ναυπλιώτες τους θυμούνται από τα χρόνια τα παλιά.  Βιοπαλαιστές , πραγματικοί πολεμιστές στη ζωή και οι δύο, σκυμένοι ο μπάρμπα-Ανδριανός και ο μπαρμπα- Γιώργης πάνω από τις παλιές ξεχαρβαλωμένες και με φθαρμένα ψαθιά  καρέκλες και πολυθρόνες εκείνης της εποχής, να προσπαθούν να τις επιδιορθώσουν . Να βγει το μεροκάματο, να ζήσει η πολυμελής φαμίλια. 4 αγόρια και 2 κορίτσια. ΟΑνδριανός  ο μικρότερος αδελφός, καλός φίλος του αδελφού μου Πέτρου , έγιναν κουμπάροι αργότερα. Ήταν ένας άνθρωπος που έψαχνε να βρει τις ρίζες του…. Δεν κατόρθωσε από όσο γνωρίζω να επισκεφθεί τα Πλατάνια. Όμως ερχόταν σε επαφή με συγχωριανούς και συγγενείς του. Τις περισσότερες πληροφορίες τις είχε μαζέψει από τον σεβάσμιο Ιερέα που λειτουργούσε στην Πολύχνη, Παναγιώτη Ματζούνη συνταξιούχο τα τελευταία 10 χρόνια, και βαστούσε το προσωπικό αρχείο του οικογενειακού τους

δένδρου. Μου έλεγε ο μπαρμπα-θοθωράκης ότι κάτω από το χωριό Πλατάνια στην πλαγιά, εκεί που ενώνονται τα δυο βουνά και που ανάμεσά τους κυλάει το ποτάμι η Νέδα. Βρισκόταν το χωριό Καστρο, το κάστρο της Είρας. Εκεί στο κάτω χωριό το Κάστρο έγινε μια σφαγή που δεν είχε άλλο προηγούμενο. Η αιτία το «χαράτσι». Εκεί έχει δύο περάσματα για το χωριό, το ένα πέρασμα έχει μια σκαλίτσα από την μια πλευρά, που είναι και το κάστρο. Ακόμη και σήμερα σώζεται η μία γωνιά από παλιά χαλάσματα του κάστρου. Από την άλλη μεριά το άλλο πέρασμα που υπήρχε, και σώζεται μέχρι σήμερα την λένε «πόρτα».  Έβγαινε στο αγνάντι ο αγάς Βοϊβόνας, εκεί που βρίσκεται σήμερα ο «πύργος του μπάρμπα Αλέκου» στα Πλατάνια, και από εκεί ψηλά έδινε διαταγή στους υποτακτικούς ,την Δευτέρα οι κατωχωρίτες να μας φέρουν το τάδε «χαράτσι. Οι τελάληδες φώναζαν  την εντολή του Αγά Βοϊβόνα για να την ακούσουν  οι κάτω Πλατανίτες. Σαν ερχόταν η Δευτέρα, απαντούσαν οι άλλοι από κάτω: « Πέστε στον Αγά Βοϊβόνα ότι θα σας το φέρουμε το Σαββάτο»…. Περνούσε και η μέρα του Σαββάτου, αλλά το «χαράτσι» έμενε στα… λόγια. Αντί να στέλνουνε τους φόρους οχυρωνόντουσαν, πίστευαν ότι επειδή δεν τους είχε ενοχλήσει ο Αγάς ότι το κάστρο ήταν άπαρτο και τους φοβόταν οι Τουρκαλάδες… Έτσι πιστεύανε. Λοιπόν είδε και αποείδε ο Αγάς Βοϊβόνας ότι χαράτσι δεν επρόκειτο να δεί από το Κάστρο, και δίνει εντολή να τους ρίξουν με τα κανόνια από ψηλά για να καταλάβουν ότι είχε πραγματικά κακές προθέσεις. Η καταστροφή ήταν μεγάλη από την πρώτη μέρα . Οι παλιοί γέροντες λέγανε ότι κάποιος παλικαράς πετάχτηκε έτσι έχω ακούσει, από το κάτω το χωριό και τους φώναξε: «Από ευτούθε δεν μπορείτε να μας κάνετε τίποτα ωρέ Χασάνια!» Αν είναι πέρα από το Φορτιναίϊκο που λέγεται, δηλαδή από την  απέναντι Ολυμπία μπορεί να μας κάνετε κάτι. Αυτό έκανε τον Αγά Βοϊβόνα τον Ιούνιο 1742 να πάρει απόφαση και να επιτεθεί το ασκέρι του με ενισχύσεις που είχε φέρει από άλλα μέρει. Την απόφαση αυτή την μάθανε οι κάτω Πλατανίτες και ορισμένοι από αυτούς πήραν τις οικογένειές και τα υπάρχοντά τους την νύκτα, γιατί κατάλαβαν ότι δεν θα μπορούσαν να τα βγάλουν πέρα και δεν θα αποφεύγανε το «χάλασμα». Αυτό το κομμάτι των χωρικών που αποφάσισαν να εγκαταλείψουν το χωριό, «Καλίγωσε» τα πόδια στα ζωντανά ανάποδα. Οπότε τα αποτυπώματα έδειχναν την αντίθετη κατεύθυνση που είχαν τραβήξει. Την άλλη μέρα τα ξημερώματα μετά από ισχυρό βομβαρδισμό έγινε η επίθεση. Οι τουρκαλβανοί είναι πολλοί και οι αμυνόμενοι πολεμούν γενναία. Από αυτούς που έμειναν πίσω στο Κάστρο δεν έμεινε κανένας, από μικρό μέχρι μεγάλο. Από τις όμορφες γυναίκες άλλες τις βίασαν, άλλες σκότωσαν και άλλες τις πήραν σκλάβες στα χαρέμια τους η τις πούλησαν στο Μισίρι (στην

αραπιά στα σκλαβοπάζαρα). Το χωριό καταστράφηκε ολοσχερώς. Την επόμενη μέρα της σφαγής το πρωϊ πέρασε ένας τσέλιγκας ο Σταύρος Αντωνόπουλος με τα πρόββατά του,που εκείνη την εποχή έκανε και χρέη εισπράκτορα, μαζί του ήταν και ο γιός του Χρήστος, και βρίσκει δίπλα στους σκοτωμένους μια μητέρα βουτηγμένη στα αίματα που ψυχοραγούσε και επάνω στα ματωμένα στήθη της, ένα μωρό αιματοβαμμένο να κλαίει σπαραχτικά. Ήταν η Αρετή, η γυναίκα του Καπετάν Γιαννάκη. Το μάζεψε με στοργή και το έφερε στην γυναίκα του στο χωριό στα Πλατάνια, που είχε και άλλα  οκτώ αγόρια και  ένα μωρό την Μηλίτσα, και της είπε: «Θα το μεγαλώσεις σαν να ήτανε δικό μας παιδί, μαζί με την κορούλα μας και κοντά στους λεβέντες μας». Το παιδάκι αργότερα το βαπτίσανε ΣΤΑΣΙΝΟ. Άντε – άντε, το παιδί άρχισε να μεστώνει και έγινε ένα παλικαράκι πολύ όμορφο και γλυκό. Τόσο πολύ γλυκό ήταν, που το φώναζαν Ματζουνέλη ή Ματζουνάκι χαϊδευτικά. Αυτή ήταν και η αιτία που πήρε το επόνυμο Μαντζούνης. Σαν μεγάλωσαν τα παιδιά   και επειδή η Μηλίτσα ήταν και αυτή πολύ όμορφη κοπέλα, και υπήρχε ο φόβος μήπως φθάσει στα αφτιά του Αγά Βοϊβόνα. Γιατί σίγουρα θα ζητούσε  να την φέρουνε στον οντά του στο κεφαλοχώρι την Αυλώνα, την λέγανε Καραμούσταφα, εκείνη την εποχή. Πάντρεψε τον Στασινό με την Μηλίτσα για να μην την πάρει ο Βοϊόνας στο χαρέμι του. Πράγματι έγινε ένας γάμος πρωτόγνωρος για εκείνη την εποχή. Έλαβαν μέρος όλα τα παλικάρια της περιοχής που τραγούδησαν και χόρεψαν για τρεις ημέρες. Το ζευγάρι του Στασινού Ματζούνη και της Μηλίτσας ζούσαν ευτυχισμένοι στο χωριό Πλατάνια. Όμως όπως ήταν επόμενο, στα αυτιά του Αγά έφτασε η πληροφορία ότι η στην περιοχή παντρεύτηκε  μία ωραία κοπέλα, η πεντάμορφη Μηλίτσα με τον Στασινό Ματζούνη, σκύλιασε. Ο Αγάς δεν έχασε καιρό και την κάλεσε στον οντά του για να τον υπηρετεί. Όμως ο Στασινός τέτοια προσβολή δεν μπορούσε να την ανεχτεί. Ντύθηκε με τα γυναικεία ρούχα της πεθεράς του της Αρετής, φόρεσε και τα στολίδια της,  τα είχε φυλαγμένα στο σεντούκι, και με ένα κοφίνι αυγά, καβάλα στο μουλάρι,  κίνησε για τον οντά του Αγά  στου (Κραμούσταφα), έτσι το λέγανε. Τα μεσάνυκτα με το που μπήκε στον οντά, ο Αγάς Βοϊβόνας χωρίς να χάσει ευκαιρία βούτηξε  να του βάλει χέρι. Τραβάει ο Στασινός το χατζάρι του και του το καρφώνει με  γρήγορες κίνησεις στην καρδιά. Σαν αστραπή φεύγει και χάνεται στο σκοτάδι. Δώδεκα λιάπηδες Τούρκοι τον κυνήγησαν, αλλά στάθηκε αδύνατο να τον πιάσουν. Μετά πέρασε από το Κάστρο στα Πλατάνια,  στην τοποθεσία «Κολοβούτι», όπου τον περιμέναν με αγωνία οι δικοί του.Πήρε μαζί του την Μηλίτσα, όσα από τα απαραίτητα υπάρχοντά τους μπορούσαν, αποχαιρέτησαν τα αγαπημένα τους πρόσωπα, και φεύγουν δυτικά από την ακροποταμιά της Νέδας, έφτασαν στο Κατάκολο. Μετά βρήκαν καϊκι και κατέληξε άγνωστος στην πόλη της Σμύρνης στην Μικρά Ασία εκεί που άλλοτε είχε ζήσει ο προππάπους του ο Γιάννος. Εκεί έμεινε περίπου είκοσι χρόνια περίπου. Έκανε πολλά παιδιά. Τον Γιάννο, τον Κωνσταντή, τον Αλέξη, τον Ανδριανό,τον Αγγελή, τον Δημήτρη, τον Γιώργο, τον Παναγιώτη, τον Νικόλα και την Ακριβή. Ο γιός του Αγγελής έμεινε  στην Σμύρνη. Μετά επέστρεψε στην Ελλάδα, πέρασε και από το Ναύπλιο όπου άφησε δύο παιδιά, μετά πήγε στην Τρίπολη στην Αρκαδία άφησε και εκεί δύο παιδιά τον Δημήτρη και τον Νικόλα. Τα οποία άφησαν πολιτιστική κληρονομιά στην πόλη της Τρίπολης το Ματζούνειο  Ίδρυμα. Το ίδρυμα υπάρχει ακόμη και σήμερα.Και τέλος επέστρεψε στο χωριό του Πλατάνια με την υπόλοιπη οικογένειά του και τα τρία του παιδιά τον Γιάννο, τον Παναγιώτη και την μονάκριβη κόρη του Ακριβή, για να συνεχίσουν την οικογενειακή παράδοση. Πρώτα όμως έστειλε τον γιο του Γιάννο να δει πως ήταν τα πράγματα και τι κλίμα επικρατούσε. Από εκεί και πέρα αρχίζει μία άλλη ιστορία που θα στην δώσω γραπτή εν καιρώ. Γύρω από τα ηρωϊκά κατορθώματα της οικογένιας.

Οι εικόνες είναι απο τα βιβλία, Εκδόσεις ΣΤΡΑΤΙΚΗ, «Πινακοθήκη των ηρώων του 1821».

Εργασία : ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos.wordpress.com

Ο ιστότοπος του ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ , είναι ανοικτός σε τέτοιου είδους ιστορίες, παραδόσεις και άρθρα σχετικά με γεγονότα, συμβάντα, οικογενειακές ρίζες ακόμα και «δοξασίες» γύρω από τοπικά κοινωνικά και θρησκευτικά γεγονοτα.

Σας ευχαριστώ εκ των προτέρων. Με εκτίμηση

ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ , Κοπανάκι Μεσσηνίας.

Advertisements

Ιανουαρίου 20, 2011 - Posted by | ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΘΕΣ, ΘΡΥΛΟΙ ΚΑΙ ΔΟΞΑΣΙΕΣ, ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΤΑ ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΟΥ, Uncategorized

3 Σχόλια »

  1. πολυ καλο αθρο μπραβο

    Σχόλιο από αντωνοπουλος Δημητρη | Ιανουαρίου 14, 2014 | Απάντηση

  2. μπραβο πολυ καλο αρθρο

    Σχόλιο από Gregory | Φεβρουαρίου 18, 2014 | Απάντηση

  3. και παρα πολυ ενδιαφερον…υπάρχει κατι παρομοιο για το δικομοθυ όνομα που ειμαι απο το ιδιο χωριο? θα με ενδιεφερε πολυ

    Σχόλιο από Gregory | Φεβρουαρίου 18, 2014 | Απάντηση


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: