Komianos's Blog

Από το Κοπανάκι Μεσσηνίας Πολιτιστικά Δρώμενα.

ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΠΛΑΤΑΝΙΑ ΤΗΣ ΟΡΕΙΝΗΣ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ-Ο ΜΥΘΟΣ ΚΑΙ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΩΝ «ΝΕΡΑΪΔΟΓΕΝΝΗΜΕΝΩΝ» ΜΑΤΖΟΥΝΑΙΩΝ, Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, comianos.wordpress.com

Ο ΘΡΥΛΟΣ-ΜΥΘΟΣ ΚΑΙ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΤΩΝ ΜΑΤΖΟΥΝΑΙΩΝ ΣΤΑ ΠΛΑΤΑΝΙΑ

ΠΑΝΟΡΑΜΙΚΗ ΑΠΟΨΗ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΠΛΑΤΑΝΙΑ ΟΡΕΙΝΗΣ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ

Τα Πλατάνια είναι ένα όμορφο και γραφικό χωριό της Ορεινής Τριφυλίας. Εκεί βρισκεται στους πρόποδες της πλαγιάς και το ιστορικό κάστρο της Είρας, εκεί που παλαιά είχαν τα λιμέρια τους οι περίφημοι αρματωλοί και κλέφτες, άνθρωποι σκληροί και αδάμαστοι. Πιο κάτω κυλούν  τα νερά της ελικόρροης Νέδας του μοναδικού θυλικού ποταμού. Εκεί εγκαταστάθηκε και ο μεγάλης φήμης χιλίαρχος ΓΙΑΝΝΗΣ ΔΑΛΜΑΤΗΣ, προερχόμενος από την Κωνσταντινούπολη. Αφού πρώτα πολλοί από τους απογόνους του ρίζωσαν και απλώθηκαν σε πολλά μέρη της Πατρίδος μας.  Στην όμορφη και παραδοσιακή πλατεία του χωριού Πλατάνια, του Δήμου Αυλώνος κάτω από τον βαθύσκιοτο αιωνόβιο πλάτανο απολαμβάνοντας το ποτό που οι φιλόξενοι κάτοικοι με είχαν κεράσει, δεν χόρταινα το εκπληκτικής ομορφιάς τοπίο που απλωνόταν κάτω από τα πόδια μου. Από πάνω ο ονομαστός ανακαινισμένος πύργος

Ο ΜΑΓΙΚΟΣ ΧΟΡΟΣ ΤΩΝ ΝΕΡΑΪΔΩΝ ΣΤΙΣ ΟΧΘΕΣ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ

του μπάρμπα Αλέκου. Το θρόϊσμα των φύλλων, το γλυκό τιτίβισμα των πουλιών, η βουνίσια δροσερή αύρα. Κάτω το βλέμμα μου αγκάλιαζε την αγριάδα του κακοτράχαλου τοπίου, φτάνοντας μέχρι το ποτάμι τη Νέδα με τους υπέροχους και φημισμένους καταρράκτες του. Μετά ανηφόριζε στα δύο βουνά πάνω από το ποτάμι. Μήνας Μάης η φύση γεμάτη χρώματα και ζωντάνια. Η συζήτηση γύρω από την οικογένεια των Ματζουναίων και τον μύθο γύρω από το όνομα του γενάρχη της οικογένειας. Ο γέρο Κωστας Λυμπερόπουλος μου μίλησε για τους Ματζουναίους και για μία διαφορετική δοξασία της προελεύσεως του ονόματος Ματζούνη. Τα ίδια μου είπε και ο Μπάρμπα Θοδωράκης Ματζούνης στο Κοπανάκι. Μου έλεγαν λοιπόν ότι στα Πλατάνια τους έλεγαν και Νεραϊδογεννημένους….  Γιατί τα κτήματα και καλύβια  που δούλευε και καλλιεργούσε η οικογένεια του Σταύρου Αντωνόπουλου, ήταν διεσπαρμένα στις έρημες πλαγιές,  και εκεί που ήταν  ρεματιές και τα όχθια της Νέδας. Θυμάμαι  έλεγα του μπάρμπα Θοδωράκη που στην πλατεία του Αγίου Σπυρίδωνος ένα από τα καλοκαιριάτικα απογευματάκια είχαμε μαζευτεί γύρω από τον Ανδριανό στα σκαλοπάτια του Γιώργη Ρουκουνιώτη κάτω από την υπέροχη «μπαξάνα» την

ΠΕΝΤΑΜΟΡΦΟ ΞΩΤΙΚΟ ΠΛΑΣΜΑ

τριανταφυλλιά του με τα χιλιάδες άνθη που σκαρφάλωνε από την είσοδο του κήπου του μέχρι τα κεραμίδια του σπιτιού του. Και κρεμόμασταν κυριολεκτικά από τα χείλη του ακούγοντας την ιστορία γύρω από την οικογένειά του. Αυτά τα πράγματα δεν έχουν σβύσει από το μυαλό μας. Είναι σαν τις ιστορίες της γιαγιάς που ακούγαμε καθισμένοι στο παραγώνι της κρύες νύκτες του χειμώνα ή στην «ρούγα». Αυτά δεν σβύνουν ποτέ… ιστορίες για φαντάσματα, βότανα θαυματουργά, παραμύθια, μαγεμένες τοποθεσίες που απαγορευόταν να επισκεφτούμε και τόσα άλλα. Μου έλεγε λοιπόν ο μπάρμπα Κώστας, πως ένας πρόγονος από το Αντωνοπουλαίϊκο, τον πρόλαβε η νύκτα και άπλωσε την κάπα του για να κοιμηθεί κάτω στην πλαγιά σε ένα αλώνι πάνω στα άχυρα δίπλα στις θυμωνιές, κοντά σε ένα μικρό καταρράκτη του ποταμού. Έβγαλε από τον τορβά του το ψωμοτύρι του, τις λιγοστές ελιές του, το απαραίτητο κρεμύδι και αφού έφαγε και ήπιε δροσερό νερό από το ποτάμι, έγειρε να ξαποστάσει. Γύρω στα μεσάνυκτα τον ξύπνησαν γλυκές φωνές, τραγούδια και γυναικεία γέλια. Άνοιξε τα μάτια του ψηλά  αντίκρισε ένα ολόγιομο φεγγάρι, να φωτίζει τον ουρανό με το λαμπρό του φως και το τοπίο γύρω του, το ποτάμι, και ανάμεσα στα νερά του καταρράκτη αιθέριες οπτασίες να λούζουν τα μαλλιά τους. Το θέαμα τον άφησε άφωνο και συνέχισε να παρακολουθεί χωρίς να βγάζει μιλιά, φοβόταν ότι αν έλεγε κάτι οι οπτασίες θα εξαφανιζόνταν. Σαν τελείωσαν τα παιχνίδια τους με τα νερά του καταρράκτη, τον πλησίασαν και ένοιωσε να τον σηκώνουν επάνω και να τον βάζουν στον χορό. Η οικογένεια ήταν

ΜΟΙΡΕΣ ΝΕΡΑΪΔΕΣ, ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟ ΝΕΟΓΕΝΗΤΟ ΜΩΡΟ

ονομαστοί χορευταράδες και καλήφωνοι. Συνέχισαν λοιπόν τον χορό με γέλια και τραγούδια, μεθυσμένος ο Αντωνόπουλος από χαρά και υπέροχα αισθήματα, δεν κατάλαβε πότε πέρασε η ώρα και τις κονταυγές ακούστηκε το πρώτο λάλημα του κόκορα. Σημάδι ότι η η μέρα φωτίζει. Οι υπόλοιπες νεράϊδες εξαφανίστηκαν  ως δια μαγείας στα κοιλώματα και στις σκιές του ποταμού. Ο Αντωνόπουλος κράτησε το μαντήλι που τον κρατούσε η τελευταία κοπέλα. Την δύναμή της!! Η νεράΪδα άρχισε να τον εκλιπαρεί να της το δώσει πίσω, όμως ο βοσκός σκληρός στις ικεσίες της, αμετάπειστος και γοητευμένος από την ομορφιά της, κράτησε το μαντήλι και την έκανε γυναίκα του. Από το γάμο τους αυτό, σε λίγο καιρό  ήρθε το πρώτο τους παιδί. Σαν γεννήθηκε ή μάνα κατέβηκε στο μέρος που συναντιώντουσαν οι νεράϊδες και τα ξωτικά της Νέδας τα μεσάνυχτα με το μωρό στην αγκαλιά της. Όμορφες νεράϊδες φίλες της μαζεύτηκαν και κάθε μια έδωσε και μια διαφορετική ευχή για το μωρό. Ένα αγοράκι τόσο πολύ γλυκό και όμορφο, που όλοι το φωνάζανε χαϊδευτικά «ματζουνέλι» ή «ματζουνάκι». Αυτός ήταν και ο γεννήτορας των Ματζουναίων. Πάντως λέγεται από τους παλιούς, ότι παρά το ότι μετά κάνανε πολλά παιδιά  αγόρια και κορίτσια, παρά την μεγάλη αδυναμία και αγάπη που της είχε, όμως στα μάτια της γυναίκα του βασίλευε μόνιμα η μελαγχολία. Και δεν σταμάταγε να του ζητάει επίμονα να της δώσει πίσω το μαντήλι. Κάποτε ο Αντωνόπουλος σκέφτηκε ότι με τόση οικογένεια που είχαν αποκτήσει, ακόμη και αν της έδινε το μαντίλι αυτή θα έμενε…. Σαν το πήρε στα χέρια της όμως, με μιας εξαφανίστηκε και δεν ξαναφάνηκε. Μάταια την γύρεψε στα μέρη που την είχε πρωτοσυναντήσει, όμως στάθηκε αδύνατο. Έχουν τους δικούς τους νόμους τα αερικά…. Από τότε μας έχουν κολήσει το παρατσούκλι «Οι Νεραϊδοπαρμένοι –  Ματζουναίοι». Έτσι μας φωνάζουν χαϊδευτικά…. οι συγχωριανοί μας στα πλατάνια και στην γύρω περιοχή.

Οι εικονες είναι από το google :  www reikecenter.gr . Και από τις εκδόσεις ΣΤΡΑΤΙΚΗ «Πινακοθήκη των ηρώων του 1821″

Ευχαριστώ τον Θοδωράκη Μαντζούνη για τις όμορφες ιστορίες και θρύλους καθώς επίσης και τον συγχωρεμένο Μπαρμπα Κώστα Λυμπερόπουλο, ας είναι ελαφρύ το χώμα που τον σκεπάζει.

Εργασία : ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ , comianos.wordpress.com

Ιανουαρίου 29, 2011 Posted by | ΑΞΙΟΠΕΡΙΕΡΓΑ, ΑΡΘΡΑ - ΑΠΟΨΕΙΣ - ΙΔΕΕΣ ΦΙΛΩΝ, ΘΡΥΛΟΙ ΚΑΙ ΔΟΞΑΣΙΕΣ, ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΤΑ ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΟΥ, Uncategorized | Σχολιάστε

ΤΑ ΠΛΑΤΑΝΙΑ ΤΗΣ ΟΡΕΙΝΗΣ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ-ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΕΙΡΑΣ-Ο ΤΟΥΡΚΟΣ ΑΓΑΣ-Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΩΝ ΜΑΤΖΟΥΝΑΙΩΝ, Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, comianos.wordpress.com

ΤΑ ΠΛΑΤΑΝΙΑ ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΕΙΡΑΣ  ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΤΖΟΥΝΑΙΟΙ

 

Κατ’ αρχάς θέλω να ευχαριστήσω τον Θοδωράκη Ματζούνη από τα Πλατάνια της ορεινής Τριφυλίας, κάτοικο Κοπανακίου. Εδώ,  σε αυτόν τον τόπο της ευλογημένης Μεσσηνιακής γης, ο μπάρμπα Θοδωρής παντρεύτηκε, μεγάλωσε και μόρφωσε τα παιδιά του, εργάστηκε και μεγαλούργησε. Παραμονή πρωτοχρονιάς 2011, το έφερε η κουβέντα γύρω από το χωριό Πλατάνια και την ιστορία της προεύλεσης του οικογενειακού ονόματος ΜΑΤΖΟΥΝΗ. Γνώριζε βέβαια για την Ναυπλιώτικη καταγωγή μου  την  οικογενειακή μας φιλία, και το πόσο δεμένοι είμαστε όλοι όσοι κατοικούσαν γύρω από την γειτονιά της πλατείας του Αγίου Σπυρίδωνα. Ανάμεσα στους οποίους είχαν εγκατασταθεί στην ιστορική γειτονιά μας, προερχόμενοι από την Μικρά Ασία οι Ματζουναίοι. Στο μυαλό μου ήρθαν γλυκές αναμνήσεις και εικόνες από τα παλιά. Απέναντι από την παραδοσιακή ταβέρνα του μπαρμπα- Νίκου Ρετάλη, οι παλιοί Ναυπλιώτες τους θυμούνται από τα χρόνια τα παλιά.  Βιοπαλαιστές , πραγματικοί πολεμιστές στη ζωή και οι δύο, σκυμένοι ο μπάρμπα-Ανδριανός και ο μπαρμπα- Γιώργης πάνω από τις παλιές ξεχαρβαλωμένες και με φθαρμένα ψαθιά  καρέκλες και πολυθρόνες εκείνης της εποχής, να προσπαθούν να τις επιδιορθώσουν . Να βγει το μεροκάματο, να ζήσει η πολυμελής φαμίλια. 4 αγόρια και 2 κορίτσια. ΟΑνδριανός  ο μικρότερος αδελφός, καλός φίλος του αδελφού μου Πέτρου , έγιναν κουμπάροι αργότερα. Ήταν ένας άνθρωπος που έψαχνε να βρει τις ρίζες του…. Δεν κατόρθωσε από όσο γνωρίζω να επισκεφθεί τα Πλατάνια. Όμως ερχόταν σε επαφή με συγχωριανούς και συγγενείς του. Τις περισσότερες πληροφορίες τις είχε μαζέψει από τον σεβάσμιο Ιερέα που λειτουργούσε στην Πολύχνη, Παναγιώτη Ματζούνη συνταξιούχο τα τελευταία 10 χρόνια, και βαστούσε το προσωπικό αρχείο του οικογενειακού τους

δένδρου. Μου έλεγε ο μπαρμπα-θοθωράκης ότι κάτω από το χωριό Πλατάνια στην πλαγιά, εκεί που ενώνονται τα δυο βουνά και που ανάμεσά τους κυλάει το ποτάμι η Νέδα. Βρισκόταν το χωριό Καστρο, το κάστρο της Είρας. Εκεί στο κάτω χωριό το Κάστρο έγινε μια σφαγή που δεν είχε άλλο προηγούμενο. Η αιτία το «χαράτσι». Εκεί έχει δύο περάσματα για το χωριό, το ένα πέρασμα έχει μια σκαλίτσα από την μια πλευρά, που είναι και το κάστρο. Ακόμη και σήμερα σώζεται η μία γωνιά από παλιά χαλάσματα του κάστρου. Από την άλλη μεριά το άλλο πέρασμα που υπήρχε, και σώζεται μέχρι σήμερα την λένε «πόρτα».  Έβγαινε στο αγνάντι ο αγάς Βοϊβόνας, εκεί που βρίσκεται σήμερα ο «πύργος του μπάρμπα Αλέκου» στα Πλατάνια, και από εκεί ψηλά έδινε διαταγή στους υποτακτικούς ,την Δευτέρα οι κατωχωρίτες να μας φέρουν το τάδε «χαράτσι. Οι τελάληδες φώναζαν  την εντολή του Αγά Βοϊβόνα για να την ακούσουν  οι κάτω Πλατανίτες. Σαν ερχόταν η Δευτέρα, απαντούσαν οι άλλοι από κάτω: « Πέστε στον Αγά Βοϊβόνα ότι θα σας το φέρουμε το Σαββάτο»…. Περνούσε και η μέρα του Σαββάτου, αλλά το «χαράτσι» έμενε στα… λόγια. Αντί να στέλνουνε τους φόρους οχυρωνόντουσαν, πίστευαν ότι επειδή δεν τους είχε ενοχλήσει ο Αγάς ότι το κάστρο ήταν άπαρτο και τους φοβόταν οι Τουρκαλάδες… Έτσι πιστεύανε. Λοιπόν είδε και αποείδε ο Αγάς Βοϊβόνας ότι χαράτσι δεν επρόκειτο να δεί από το Κάστρο, και δίνει εντολή να τους ρίξουν με τα κανόνια από ψηλά για να καταλάβουν ότι είχε πραγματικά κακές προθέσεις. Η καταστροφή ήταν μεγάλη από την πρώτη μέρα . Οι παλιοί γέροντες λέγανε ότι κάποιος παλικαράς πετάχτηκε έτσι έχω ακούσει, από το κάτω το χωριό και τους φώναξε: «Από ευτούθε δεν μπορείτε να μας κάνετε τίποτα ωρέ Χασάνια!» Αν είναι πέρα από το Φορτιναίϊκο που λέγεται, δηλαδή από την  απέναντι Ολυμπία μπορεί να μας κάνετε κάτι. Αυτό έκανε τον Αγά Βοϊβόνα τον Ιούνιο 1742 να πάρει απόφαση και να επιτεθεί το ασκέρι του με ενισχύσεις που είχε φέρει από άλλα μέρει. Την απόφαση αυτή την μάθανε οι κάτω Πλατανίτες και ορισμένοι από αυτούς πήραν τις οικογένειές και τα υπάρχοντά τους την νύκτα, γιατί κατάλαβαν ότι δεν θα μπορούσαν να τα βγάλουν πέρα και δεν θα αποφεύγανε το «χάλασμα». Αυτό το κομμάτι των χωρικών που αποφάσισαν να εγκαταλείψουν το χωριό, «Καλίγωσε» τα πόδια στα ζωντανά ανάποδα. Οπότε τα αποτυπώματα έδειχναν την αντίθετη κατεύθυνση που είχαν τραβήξει. Την άλλη μέρα τα ξημερώματα μετά από ισχυρό βομβαρδισμό έγινε η επίθεση. Οι τουρκαλβανοί είναι πολλοί και οι αμυνόμενοι πολεμούν γενναία. Από αυτούς που έμειναν πίσω στο Κάστρο δεν έμεινε κανένας, από μικρό μέχρι μεγάλο. Από τις όμορφες γυναίκες άλλες τις βίασαν, άλλες σκότωσαν και άλλες τις πήραν σκλάβες στα χαρέμια τους η τις πούλησαν στο Μισίρι (στην

αραπιά στα σκλαβοπάζαρα). Το χωριό καταστράφηκε ολοσχερώς. Την επόμενη μέρα της σφαγής το πρωϊ πέρασε ένας τσέλιγκας ο Σταύρος Αντωνόπουλος με τα πρόββατά του,που εκείνη την εποχή έκανε και χρέη εισπράκτορα, μαζί του ήταν και ο γιός του Χρήστος, και βρίσκει δίπλα στους σκοτωμένους μια μητέρα βουτηγμένη στα αίματα που ψυχοραγούσε και επάνω στα ματωμένα στήθη της, ένα μωρό αιματοβαμμένο να κλαίει σπαραχτικά. Ήταν η Αρετή, η γυναίκα του Καπετάν Γιαννάκη. Το μάζεψε με στοργή και το έφερε στην γυναίκα του στο χωριό στα Πλατάνια, που είχε και άλλα  οκτώ αγόρια και  ένα μωρό την Μηλίτσα, και της είπε: «Θα το μεγαλώσεις σαν να ήτανε δικό μας παιδί, μαζί με την κορούλα μας και κοντά στους λεβέντες μας». Το παιδάκι αργότερα το βαπτίσανε ΣΤΑΣΙΝΟ. Άντε – άντε, το παιδί άρχισε να μεστώνει και έγινε ένα παλικαράκι πολύ όμορφο και γλυκό. Τόσο πολύ γλυκό ήταν, που το φώναζαν Ματζουνέλη ή Ματζουνάκι χαϊδευτικά. Αυτή ήταν και η αιτία που πήρε το επόνυμο Μαντζούνης. Σαν μεγάλωσαν τα παιδιά   και επειδή η Μηλίτσα ήταν και αυτή πολύ όμορφη κοπέλα, και υπήρχε ο φόβος μήπως φθάσει στα αφτιά του Αγά Βοϊβόνα. Γιατί σίγουρα θα ζητούσε  να την φέρουνε στον οντά του στο κεφαλοχώρι την Αυλώνα, την λέγανε Καραμούσταφα, εκείνη την εποχή. Πάντρεψε τον Στασινό με την Μηλίτσα για να μην την πάρει ο Βοϊόνας στο χαρέμι του. Πράγματι έγινε ένας γάμος πρωτόγνωρος για εκείνη την εποχή. Έλαβαν μέρος όλα τα παλικάρια της περιοχής που τραγούδησαν και χόρεψαν για τρεις ημέρες. Το ζευγάρι του Στασινού Ματζούνη και της Μηλίτσας ζούσαν ευτυχισμένοι στο χωριό Πλατάνια. Όμως όπως ήταν επόμενο, στα αυτιά του Αγά έφτασε η πληροφορία ότι η στην περιοχή παντρεύτηκε  μία ωραία κοπέλα, η πεντάμορφη Μηλίτσα με τον Στασινό Ματζούνη, σκύλιασε. Ο Αγάς δεν έχασε καιρό και την κάλεσε στον οντά του για να τον υπηρετεί. Όμως ο Στασινός τέτοια προσβολή δεν μπορούσε να την ανεχτεί. Ντύθηκε με τα γυναικεία ρούχα της πεθεράς του της Αρετής, φόρεσε και τα στολίδια της,  τα είχε φυλαγμένα στο σεντούκι, και με ένα κοφίνι αυγά, καβάλα στο μουλάρι,  κίνησε για τον οντά του Αγά  στου (Κραμούσταφα), έτσι το λέγανε. Τα μεσάνυκτα με το που μπήκε στον οντά, ο Αγάς Βοϊβόνας χωρίς να χάσει ευκαιρία βούτηξε  να του βάλει χέρι. Τραβάει ο Στασινός το χατζάρι του και του το καρφώνει με  γρήγορες κίνησεις στην καρδιά. Σαν αστραπή φεύγει και χάνεται στο σκοτάδι. Δώδεκα λιάπηδες Τούρκοι τον κυνήγησαν, αλλά στάθηκε αδύνατο να τον πιάσουν. Μετά πέρασε από το Κάστρο στα Πλατάνια,  στην τοποθεσία «Κολοβούτι», όπου τον περιμέναν με αγωνία οι δικοί του.Πήρε μαζί του την Μηλίτσα, όσα από τα απαραίτητα υπάρχοντά τους μπορούσαν, αποχαιρέτησαν τα αγαπημένα τους πρόσωπα, και φεύγουν δυτικά από την ακροποταμιά της Νέδας, έφτασαν στο Κατάκολο. Μετά βρήκαν καϊκι και κατέληξε άγνωστος στην πόλη της Σμύρνης στην Μικρά Ασία εκεί που άλλοτε είχε ζήσει ο προππάπους του ο Γιάννος. Εκεί έμεινε περίπου είκοσι χρόνια περίπου. Έκανε πολλά παιδιά. Τον Γιάννο, τον Κωνσταντή, τον Αλέξη, τον Ανδριανό,τον Αγγελή, τον Δημήτρη, τον Γιώργο, τον Παναγιώτη, τον Νικόλα και την Ακριβή. Ο γιός του Αγγελής έμεινε  στην Σμύρνη. Μετά επέστρεψε στην Ελλάδα, πέρασε και από το Ναύπλιο όπου άφησε δύο παιδιά, μετά πήγε στην Τρίπολη στην Αρκαδία άφησε και εκεί δύο παιδιά τον Δημήτρη και τον Νικόλα. Τα οποία άφησαν πολιτιστική κληρονομιά στην πόλη της Τρίπολης το Ματζούνειο  Ίδρυμα. Το ίδρυμα υπάρχει ακόμη και σήμερα.Και τέλος επέστρεψε στο χωριό του Πλατάνια με την υπόλοιπη οικογένειά του και τα τρία του παιδιά τον Γιάννο, τον Παναγιώτη και την μονάκριβη κόρη του Ακριβή, για να συνεχίσουν την οικογενειακή παράδοση. Πρώτα όμως έστειλε τον γιο του Γιάννο να δει πως ήταν τα πράγματα και τι κλίμα επικρατούσε. Από εκεί και πέρα αρχίζει μία άλλη ιστορία που θα στην δώσω γραπτή εν καιρώ. Γύρω από τα ηρωϊκά κατορθώματα της οικογένιας.

Οι εικόνες είναι απο τα βιβλία, Εκδόσεις ΣΤΡΑΤΙΚΗ, «Πινακοθήκη των ηρώων του 1821″.

Εργασία : ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos.wordpress.com

Ο ιστότοπος του ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ , είναι ανοικτός σε τέτοιου είδους ιστορίες, παραδόσεις και άρθρα σχετικά με γεγονότα, συμβάντα, οικογενειακές ρίζες ακόμα και «δοξασίες» γύρω από τοπικά κοινωνικά και θρησκευτικά γεγονοτα.

Σας ευχαριστώ εκ των προτέρων. Με εκτίμηση

ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ , Κοπανάκι Μεσσηνίας.

Ιανουαρίου 20, 2011 Posted by | ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΘΕΣ, ΘΡΥΛΟΙ ΚΑΙ ΔΟΞΑΣΙΕΣ, ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΤΑ ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΟΥ, Uncategorized | 3 σχόλια

ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ Η ΒΑΡΥΜΠΟΠΙ-ΑΡΙΑ-ΒΡΥΣΗ ΤΟΥ ΣΟΦΟΥ-ΜΑΖΑΚΙ- ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΑΝΟΥ ΚΑΡΑΜΠΕΛΑ ΤΗΣ ΒΕΛΟΥΔΩΣ, ΤΟΥ ΓΙΟΥ ΤΟΥ ΘΟΔΩΡΑΚΗ ΚΑΙ ΤΟΥ ΤΟΥΡΚΟΥ ΑΓΑ, Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, comianos.wordpress.com

ΘΟΔΩΡΑΚΗΣ ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ  Η ΒΕΛΟΥΔΩ ΚΑΡΑΜΠΕΛΑ ΚΑΙ Ο ΤΟΥΡΚΟΣ ΑΓΑΣ

ΤΟ ΕΚΚΛΗΣΑΚΙ ΤΟΥ ΜΑΪ ΘΑΝΑΣΗ ΣΤΟ ΜAΖΑΚΙ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΓΛΑ ΤΟΥ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΟΥ, ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ

Το ιστορικό συμβάν έγινε στο χωριό Βαρυμπόπι το σημερινό Μοναστήρι Ορεινής τριφυλίας. Παλιά το λέγανε Αριά, βρύση του Σοφού, Μαζάκι. Κτισμένο ανάμεσα στα βουνά Πύλα, Λούστρα (Κιάφα), Νταρίδα, και Άϊ-λιά. Οι κάτοικοί του μετακινήθηκαν κατασφαγμένοι και ξεσπιτωμένοι από το χωριό Μαζάτι  που ήταν χτισμένο λίγο πιο χαμηλά. Μεταξύ Αετού και πολυθέας στην θέση «Σηκωμένο Αυλάκι» και «κλησιά –Μαζάτι» δηλ. την εκκλησία Μαζατίου. Το σημερινό εκκλησάκι του Μαϊ – Θανάση που ξανακτίστηκε το 1960. Στην πλαγιά  δεξιά και αριστερά της εκκλησίας ακόμη και σήμερα στην θέση που βρίσκεται το κτήμα του Κωνσταντή Κακίση (Μελκου), φαίνονται τα απομεινάρια των παλιών κατοικιών, τα Ρηγαίϊκα, Χριστοφιλαίϊκα, Κοντοδημαίϊκα Κορακαίϊκα κ.α. Επίσης φαίνεται και το νεκροταφείο του παλιού χωριού. Αναφέρονται από τους κατοίκους και οι ονομασίες όπως «Μαγείρι», το «Παζάρι», που πρέπει να αναφέρονται ότι στα σημεία αυτά υπήρχαν μαγειρία και χώρος που γινόταν αγορά και παζάρι εκείνα τα χρόνια. Επίσης αναφέρονται και οι θέσεις Αριά, Φέρα, Ασημένιος Λάκκος, Ξυλοκερατιά, τα Τρία Αλώνια κ.α. Το 1769-1770 πήραν μέρος οι Μαζατιώτες στην επανάσταση κατά των Τούρκων χωρίς επιτυχία. Οι Τούρκοι ως αντίποινα κατάκαυσαν το χωριό τους Μαζάτι και κατέσφαξαν τους κατοίκους χωρίς διακρίσεις, (γυναίκες ή παιδιά). Όσοι κατάφεραν να σωθούν ανέβηκαν πιο ψηλά, και βρήκαν καταφύγιο στην κορυφή του πιο πάνω λόφου την λεγόμενη «Βίγκλα» δηλ. σκοπιά. Έβαλαν σκοπούς για να προστατεύονται από τις επιθέσεις. Όμως επειδή είναι πολύ απότομη η πλαγιά οι τούρκοι και οι αλβανοί ήταν αδύνατον να επιτεθούν. Δειλά -δειλά ορισμένοι έφτιαξαν το χωριό Βαρυμπόπι λίγο πιο πάνω από τη θέση Βίγκλα. Οι υπόλοιποι σκόρπισαν σε άλλα μέρη της πατρίδας. Αργότερα ήρθανε και άλλοι κυνηγημένοι και το χωριό μεγάλωσε. Το παλαιό Μαζάτι δεν έχει πλέον κατοίκους. Τα ερείπια , η εκκλησία του Μάη-Θανάση, τα τρία αλώνια και η παράδοση, βεβαιώνουν για την ιστορία του. Από τότε χαρακτηριστικό είναι ότι σε δύο κοινοτικά συμβούλια ζήτησαν με τις αποφάσεις υπ΄αριθμόν 5 του 1947 και την υπ΄αριθμόν 8 του 1968, να αλλάξει ονομασία το χωριό από Μοναστήρι σε Μαζάκι. Τελικά παραμένει ακόμη με το όνομα το σημερινό. Το 1969 έγινε στην πλατεία του Μοναστηρίου μνημείο πεσόντων στο ηρωϊκό Μαζάκι. Μεταξύ των κυνηγημένων αργότερα προστέθηκαν και άλλες φαμίλιες κυρίως από το Σούλι. Παλιοί και νέοι κάτοικοι ενωμένοι προετοιμάζονται και παίρνουν μέρος στην επανάσταση του 1821. Μία από τις οικογένειες αυτές που ήρθαν στο χωριό ήταν και του Γιάννη – Καράμπελα. Η ιστορία της οικογένειας ξεκινάει από την πολιορκία του Σουλίου. Στις 15 Δεκέμβρη 1803, μερικές ομάδες αποφάσισαν να πάνε προς το χωριό Ζάλογγο στο βουνό Ζάλογγο. Μαζί τους ακολούθησαν και 56 γυναίκες. Το πρωί, ισχυρό σώμα με επικεφαλής τον Μπεκίρ Τζογαδώρο επιτέθηκαν μανιασμένοι. Οι Έλληνες αντιστάθηκαν σθεναρά, αλλά κόντευαν να τους τελειώσουν τα πυρομαχικά. Με το μούσγωμα

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΠΑΝΟΥ ΚΑΡΑΜΠΕΛΑ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΕΛΟΥΔΩΣ, ΣΗΜΕΡΑ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΗ ΚΑΚΙΣΗ (ΜΕΛΚΟΥ). Φωτογραφικό αρχείο ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ

επιχείρησαν να κάνουν έξοδο, τους πήραν είδηση οι τουρκαλβανοί και λίγοι κατάφεραν να γλυτώσουν, τους περισσότερους τους αφάνησαν. Όσοι γλύτωσαν κατευθύνθηκαν προς το χωριό Βουλγαρέλι. Πίσω έμειναν οι 56 περίπου γυναίκες που δεν ακολούθησαν τα παληκάρια στην έξοδο. Μεταξύ αυτών ήταν και η Χάϊδω η γυναίκα του Μήτρου Καράμπελα, που σαν πλησίασαν οι Αλβανίτες έστησαν χορό και έπεφταν μία μία στο βάραθρο τραγουδώντας. Όσοι σώθηκαν από την καταστροφή  βρήκαν καταφύγιο στο χωριό Βουλγαρέλι. Μεταξύ αυτών και ο Μήτρο-Καράμπελας, καβάλα σε ένα άλογο «ντορί» κόκκινο, βλέποντας την καταστροφή που άφησε πίσω του, είπε στο άλογό του: ΑΝΤΕ ΝΤΟΡΙ ΚΑΚΟΤΥΧΕ – ΝΤΟΡΙ ΜΟΥ ΑΓΑΠΗΜΕΝΕ – ΤΗΝ ΧΑΪΔΩ ΤΗΝ ΠΕΝΤΑΜΟΡΦΗ – ΑΛΛΑ ΦΟΡΑ ΔΕΝ ΒΛΕΠΕΙΣ… Ορισμένοι από τους Σουλιώτες αργότερα ήρθαν και εγκαταστάθηκαν στα Σουλιμοχώρια και στο Βαρυμπόπι. Ένας από αυτούς ήταν και ο Μήτρος φέρνοντας μαζί και την οικογένεια του αδελφού του, Πάνου Καράμπελα  και όλα τα ζώα τους και γιδοπρόβατά τους. Όλα πήγαιναν καλά, οι Καραμπελαίοι έμεναν στο σημερινό σπιτάκι του Κωνσταντή Κακίση (Μέλκου) που ακόμη και σήμερα σώζεται πετρόκτιστο. Όμως εκεί που λες, δόξα τον θεό όλα κυλάνε καλά… έτυχε την ώρα που πήγαινε στην πηγή για να γεμίσει τη λαϊνα της και στο μύλο να αφήσει το άλεσμά της η

Ο ΟΝΤΑΣ ΠΟΥ ΕΜΕΝΕ Ο ΑΓΑΣ ΣΤΟ ΒΑΡΥΠΟΠΙ, ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΑΝΤΩΝΗ ΠΑΝΟΥΣΗ (ΜΠΟΤΟΤΗ), Φωτογραφικό αρχείο ΚΟΜΙΑΝΟΥ ΠΙΠΗ

γυναίκα του Πάνου Καράμπελα, να την δει από το τριόροφο σπίτι του Πανούση Αντώνη (Μποτότη), που το είχαν μετατρέψει σε τούρκικο οντά για τις ανάγκες του αγά, όταν ερχόταν για να εισπράξει τους φόρους και να μιλήσει με τους δημογέροντες τις περιοχής…έτυχε λοιπόν ο αγάς να δει την λυγερόκορμη γυναίκα του Πάνου, την όμορφη Βελούδω. Σαν άφησε το άλεσμα, γέμισε και την λαϊνα της με νερό από την πηγή, ο αγάς την περίμενε στο γυρισμό…και της ζήτησε το βράδυ να πάει στον οντά του. (Διαταγή που δεν σήκωνε αντίρηση εκείνη την εποχή). Η Βελούδω κατατρομαγμένη γυρίζοντας στο σπίτι το είπε στον πεθερό της, ο οποίος την λυπήθηκε και είπε: Ήλθε η ώρα το σπιτικό μας να κλείσει…ενοώντας μόλις το αναφέρουν στην οικογένειά του, θα εσκότωναν τον αγά και θα εγκατέλειπαν πλέον το σπιτικό τους. Το βράδυ ήλθαν τα τέσσερα παιδιά του και οΠάνος ο άνδρας της Βελούδως, ο οποίος λέγεται πως στην αρχή συμφώνησαν να ντυθεί γυναικεία και αντί αυτής να πάει στον Αγά και να τον «χαλάσει».Όμως ο μικρότερος αδελφός του Πάνου ο Θοδωρής Καράμπελας, είχε άλλη γνώμη. Είπε στα άλλα  αδέλφια του: « Το πήρα απόφαση και αντίρηση δεν σηκώνω!…Φύγετε σεις και θα αναλάβω εγώ!…όμως θα μαζέψετε από τώρα τα απαραίτητα, ετοιμάστε με τρόπο και τα γιδοπρόβατα. Θα ξεκινήσετε νωρίς με το νύκτωμα, θα περάσετε από την κορυφή του «Σέσι» και θα πάτε προς το καλογερέσι. Κανονίστε να είσαστε τουλάχιστον δύο ώρες μακρυά γύρω στις 4 η ώρα το πρωί που θα φύγω από το σπίτι του αγά. Αν δεν με πάρουν μυρουδιά οι αραπάδες (φρουροί) και με χαλάσουνε, θα σας συναντήσω στο Καλογερέσι… ,άντε, βρε! και ο θεός μαζί σας. Άλλοι λένε πως τράβηξαν προς το βουνό. Έφτασαν στο χωριό Χρυσότοπος της Μεσσήνης, όπου ήταν τα όρια δικαιοδοσίας άλλου Αγά, κ;αι εκεί πήγε αργότερα και τους συνάντησε ο θοδωρής… Μόλις βράδυασε ντύθηκε γυναικεία, έβαλε και φερετζε αφού έκοψε το μουστάκι του πρώτα, και τράβηξε μέσα στο σκοτάδι για τον οντά του αγά. Οι αραπάδες μόλις τον είδαν και έχοντας πάρει εντολή από τον αφέντη, τον άφησαν να περάσει ανενόχλητος. Μπήκε στον οντά που τον περίμενε όλο ανυπομονησία ο αγάς, και τραβώντας το μαχαίρι του τον…»χάλασε». Σαν πήγε περίπου η ώρα 4 το πρωϊ βγήκε έξω και πέρασε ανενόχλητος από τους φρουρούς. Ο Θοδωράκης έβαλε φτερά στα πόδια για να απομακρυνθεί όσο το δυνατό περισσότερο. Πίσω οι φρουροί νόμιζαν ότι ο αγάς μετά το βραδυνό όργιο κοιμότανε…αργότερα πήρανε χαμπάρι ότι ο αγάς είχε αφήσει τον μάταιο τούτο κόσμο, αλλά ήταν αργά για να βρούνε την οικογένεια. Τα χρόνια εκείνα οι Τούρκοι είχαν ένα φιρμάνι, εάν έφευγες από ένα τόπο και πήγαινες σε άλλη περιοχή που εξουσίαζε άλλος αφέντης, δεν είχαν δικαίωμα να σε κυνιγήσουν. Το παρακάτω τραγουδι σε ανάμνηση του γεγονότος το τραγούσαν βαριά και μακρόσυρτα στα τραπέζια. : ΓΥΡΑΝ Τ’ΑΠΟΣΚΙΑ ΓΥΡΑΝΕ – ΚΑΙ ΕΣΥ ΚΥΡΑ  ΒΕΛΟΥΔΩ – ΣΤΟΝ ΜΥΛΟ ΜΗΝ ΠΗΓΑΙΝΕΙΣ – ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟΥΡΚΟΣ ΜΥΛΩΝΑΣ – ΚΑΙ ΑΡΑΠΗΣ ΠΑΣΠΑΛΙΑΡΗΣ – ΖΗΤΑΕΙ ΑΞΑΪ ΦΙΛΗΜΑ – ΚΑΙ ΜΕ ΤΟ ΗΛΙΟΒΑΣΙΛΕΜΑ ΝΑ ΚΟΙΜΗΘΕΙΤΕ  ΑΝΤΑΜΑ – ΣΑΝ  Τ’ ΑΚΟΥΣΕ Ο ΘΟΔΩΡΗΣ  ΞΥΡΙΖΕΙ ΤΟ ΜΟΥΣΤΑΚΙ – ΚΑΙ ΣΤΟΥ ΑΓΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙΚΟ ΜΕ ΦΕΡΕΤΖΕ ΤΡΥΠΩΝΕΙ – ΚΑΙ ΜΕ ΜΑΧΑΙΡΙ ΚΟΦΤΕΡΟ ΤΟΝ ΑΤΙΜΟ ΧΑΛΑΕΙ. Μετά οι οικογένειες σκορπίστηκαν στα τέσσερα σημεία του ορίζοντος. Άλλοι τράβηξαν για Πάτρα, προς Κακαλέτρι μεσσήνης, Χρύσοβα, Μελιγαλά κ.α.Αργότερα ένα Καράμπελας από το κακαλέτρι γύρισε στο χωριό, έμειναν όμως εκεί και άλλοι Καραμπελαίοι που πήραν μέρος στην επανάσταση 1821. Η συμπεριφορά του Πανου Καράμπελα και της Βελούδως είναι παράδοση για το χωριό Μοναστήρι, και παράδειγμα προς μίμηση για την νεώτερη γενιά.

Εργασία : ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, comianos.wordpress.com

Ευχαριστώ τον Κωνσταντή Κακίση (Μέλκο), και τους κατοίκους του Μοναστηρίου για τις πληροφορίες που μου έδωσαν, καθώς επίσης  τις τοποθεσίες,  και τα σπίτια που κατοικούσαν εκείνη την εποχή η οικογένεια των Καραμπελαίων, ο Αγάς, και οι φοροεισπρακτορες Τουρκαλβανοί.


Ιανουαρίου 13, 2011 Posted by | ΘΡΥΛΟΙ ΚΑΙ ΔΟΞΑΣΙΕΣ, ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΤΑ ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΟΥ, Uncategorized | Σχολιάστε

ΤΟ ΕΘΙΜΟ ΤΗΣ ΒΑΠΤΙΣΗΣ ΣΤΗΝ ΟΡΕΙΝΗ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ, ΑΕΡΟΒΑΠΤΙΣΜΑ, ΤΑΜΑ ΣΤΗΝ «ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΗΝ ΣΕΠΕΤΩ», ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΙΜΟ ΤΗΣ ΕΠΙΛΛΟΓΗΣ ΝΟΥΝΟΥ ΣΕ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ Ή ΕΞΩΚΚΛΗΣΙΑ, Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, comianos wordpress.com

 

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΒΑΠΤΙΣΗΣ ΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑΚΗ ΧΡΙΣΤΟΦΙΛΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΑΓΚΑΛΙΑ ΤΗΣ ΜΑΝΑΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΛΙΘΕΡΟ ΣΤΗΝ ΠΕΡΑ ΡΟΥΓΑ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΠΑΝΑΚΙΟΥ, Φωτογραφικό αρχείο ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ

Οι γονείς του παιδιού,αφού πρώτα έρχονταν σε επαφή με τον κουμπάρο που τους  στεφάνωσε. Αυτός γινόταν συνήθως και ο νουνός του πρώτου παιδιού, Αφού συμφωνούσαν για το κουμπαριό, έσφαζαν τον κόκκορα σαν επιβεβαίωση, και το ρίχνανε στο γλέντι. Μετά όριζαν την ημερομηνία της βάπτισης. Αγοράζουν  ένα άσπρο σεντόνι και μια μεγάλη πετσετα. Αυτά βαστάει στα χέρια του ο νουνός ή η νουνά. Μόλις ο παππάς βγάλει το μωρό από την κολυμβήθρα, το τοποθετεί εκεί, για να  μην λαδωθούν τα ρούχα του νουνού. Αφού το πάρει στην αγκαλιά του, θα το περιφέρει γύρω από την κολυμβήθρα σύμφωνα με το μυστήριο. Επίσης αγοράζουν και μία μικρότερη πετσέτα, για να πλύνουν τα χέρια τους όσοι λαδώθηκαν κατά το λάδωμα του μωρού. Την πετσέτα αυτή την κρατούσε ο παππάς. Κάποια παλιά έθιμα μπορεί να έχουν “σβήσει” ή να έχουν αλλάξει, Όμως κάποια έθιμα και παραδόσεις, που χαρακτήριζαν στο παρελθόν το θεσμό της βάπτισης στη χώρα μας. Δεν έχουν ξεχαστεί, ούτε άλλαξαν, κάποια όμως καταργήθηκαν, κάποια παρέμειναν, και  αποτελούν συνέχεια για το μέλλον… Οι νουνοί- κουμπάροι θα αγοράσουν τα βαπτιστικά ρουχαλάκια ανάλογα με το φύλο του παιδιού. Τα καλτσάκια, τα παπουτσάκια του, το κουστουμάκι του. Αυτά τα φορούν μετά την βάπτιση. Θα αγοράσουν την λαμπάδα, και βασική παράλειψη είναι το λάδι για το λάδωμα του μωρού και όσο περισσέψει για να ανάψουν τα καντήλια και το υπόλοιπο στην εκκλησία. Το

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΒΑΠΤΙΣΗΣ, ΣΤΗΝ ΟΡΕΙΝΗ ΤΡΙΦΥΛΙΑ Ο ΠΑΠΠΑ ΒΟΓΚΑΣ, ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ Ο ΝΟΥΝΟΣ, Φωτογραφικό αρχείο ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ

κυριώτερο μέλημα του νουνού είναι ο σταυρός. Ο κουμπάρος-νουνός θα αγοράσει το λιβάνι και πέντε κεριά, για τον παππά, τον κουμπάρο, εκκλησία, την μητέρα και το παιδί. Όλα αυτά τα αγοράζει ο κουμπάρος εφ’ όσον οι οικονομικές του δυνατότητες «αντέχουν». Διαφορετικά αγοράζει μόνο τα απαραίτητα. Εκείνα τα χρόνια όλα αυτά ήταν πολυτέλειες για  για την φτωχή αγροτιά. Που να βρεθούν λεφτά για βαπτιστικά για χρυσό σταυρό και ακριβές λαμπάδες…Το μυστήριο να γινόταν… και όλα τα άλλα ήταν περιτά. Σημαντικός στη βάπτιση είναι ο ρόλος του αναδόχου, “ο οποίος κρεμά”, όπως έλεγαν “το παιδί στο λαιμό του”, αναλαμβάνει δηλαδή, μαζί με τους γονείς του παιδιού, το καθήκον της χριστιανικής ανατροφής του. Στην προετοιμασία για το βάπτισμα, δεσπόζουν οι εξορκισμοί και οι τελετές της απόταξης του διαβόλου και της σύνταξης του νεοφώτιστου με το Χριστό. Ο ανάδοχος αποκηρύσσει το σατανά στραμμένος προς τη δύση, που συμβολίζει το βασίλειο του σκότους, ενώ απαγγέλλει το σύμβολο της Πίστεως στραμμένος προς την ανατολή, που συμβολίζει το Χριστό, ο οποίος είναι το αληθινό φως. Το Μυστήριο του Βαπτίσματος αποτελεί την είσοδο του ανθρώπου στην Εκκλησία. Από την στιγμή που  το μωρό θα βαπτίσθεί και πάρει το όνομά του, θεωρείται Χριστιανός. αποκαθαίρεται από το προπατορικό και κάθε προσωπικό αμάρτημα μέσω του νερού, το οποίο συμβολίζει το αίμα του Ιησού Χριστού. Το βάπτισμα στο νερό συμβολίζει την είσοδο του πιστού στην Εκκλησία. Στα πρώτα χριστιανικά χρόνια γινόταν  σε ώριμη ηλικία, αφού προηγουμένως γινόταν η κατήχηση, η διδασκαλία της χριστιανικής πίστης. Σήμερα τα μωρά τα βαπτιζουν σε μικρή ηλικία και την Χριστιανικήδιδασκαλίατην αναλαμβάνει ο νουνός. Παλαιότερα το όνομα το έδινε ο νουνός. Αργότερα το παιδί παίρνει το όνομα κατά παραγγελία των γονιών, συνήθως παίρνουν τα

ΒΑΠΤΙΣΗ ΣΤΗΝ ΟΡΕΙΝΗ ΤΡΙΦΥΛΙΑ, ΠΑΠΑ ΣΤΕΡΓΙΟΣ-ΠΑΠΑ ΘΑΝΑΣΗΣ-ΔΗΜ. ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ- ΟΛΥΜΠΙΑ-ΓΙΑΝΝΗΣ- ΜΑΝΑ ΤΗΣ ΤΑΣΙΑΣ ΑΣΗΜΩ-ΠΑΠΑ ΜΠΕΚΙΑΡΗΣ-ΣΚΑΛΤΣΑΣ ΚΩΣΤΑΣ-ΤΑΣΙΑ ΓΚΟΤΣΗ-ΒΑΣΙΛΗΣ ΓΚΟΤΣΗΣ- ΤΖΕΝΗ ΓΛΟΤΣΗ, Φωτογραφικό αρχείο ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ

ονόματα των παπούδων και των γιαγιάδων. Τα βαπτίσια γίνονται στις εκκλησίες, αλλά αν οι γονείς τα έχουν τάξει σε μοναστήρι η σε εξωκκλήσι, τότε γίνονται εκεί. Παλιότερα κατά την διάρκεια της Λειτουργίας οι μανάδες άφηναν κάτω στο δάπεδο της εκκλησίας το μωρό. Φυσικό ήταν το μωρό να κλάψει και να ζητήσει προστατευτική αγκαλιά. Αν οι εκκλησιαζόμενοι γνώριζαν το έθιμο γινόταν καυγάς να σηκώσουν το μωρό και να το βαπτίσουν. Αν δεν ήξεραν και κάποιος σήκωνε το παιδί στην αγκαλιά του, Τότε η μάνα του του έλεγε: » Άξιος νονός, να σου ζήσει». Αυτός γινόταν και ο νουνός ή η νουνά. Εδώ αξίζει να αναφέρουμε το ονομαστό μοναστήρι ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΕΠΕΤΩ, Το μοναστήρι είναι κτισμένο σε ένα βράχο, και από κάτω ένα βάραθρο πεντακόσια περίπου μέτρα που καταλήγει  σε ένα φαράγγι. Το μοναστήρι βρίσκεται στην Καληθέα. Τα παλιά χρόνια οι μανάδες που τα παιδιά τους είχαν κινδυνέψει να πεθάνουν κατά την γέννα, τα έταζαν στην «Παναγιά Σεπετώ». Έπαιρναν το παιδάκι τους πηγαίνανε στο μοναστήρι και με πίστη προσκυνούσαν στο εικόνισμα της Παναγιάς Σεπετώ. Της λέγαν με δάκρυα στα μάτια και με πίστη ότι το παιδί τους, της το είχαν ταγμένο, την θερμοπαρακαλούσαν να το προφυλάξει από κάθε κακό και μετά το έπαιρναν στην αγκαλιά, και αφού κάνανε τον σταυρό τους, πέταγαν στο βάραθρο των πεντακοσίων μέτρων το παιδί. Μετά κατεβαίνανε στο φαράγγι και βρίσκανε το παιδί τους άθικτο!!! Λέγεται ότι κάποια που είχε τις αμφιβολίες της, πέταξε στο βάραθρο για

ΜΟΝΗ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΕΠΕΤΙΩΤΙΣΣΑΣ

δοκιμή ένα μπουκάλι με λάδι. Ύστερα κατέβηκε και βρήκε το μπουκάλι με το λάδι άσπαστο, ανέβηκε λοιπόν πάλι επάνω στο μοναστήρι και πέταξε το παιδί της στο βάραθρο. Όμως δυστυχώς την απιστία της αυτή την πλήρωσε ακριβά. Βρήκε το παιδί της σκοτωμένο στο φαράγγι. Δεν παριστάνω τον ευσεβή Χριστιανό, αλλά η θρισκεία μας είναι όντως μια ζωντανή θρισκεία γεμάτη θαύματα. Σε περιπτώσεις που το παιδί κινδυνεύει να πεθάνει, τότε γίνεται το λεγόμενο αεροβάπτισμα, αυτού του είδους την βάπτιση, μπορεί να την κάνει οποιοσδήποτε Χριστιανός. Σηκώνουνε το παιδί ψηλά και σταυρώνοντας στον αέρα λένε: Σε βαπτίζω Χριστιανό, στο όνομα του Πατρός, και του Υιού, και του αγίου πνεύματος…και το ονομα αυτού, τάδε…Αμήν.

 

Σε πάρα πολλά χωριά της Ελλάδας, κατά το βάπτισμα οι γονείς του παιδιού δεν  ήταν στην εκκλησία, και περίμεναν στο σπίτι τη χαρμόσυνη αναγγελία του ονόματος από τα παιδιά που μόλις ακούγανε το όνομα τρέχανε να το πούνε στους γονείς. Για να πουν τα συχαρίκια, που είναι νομίσματα, γλυκίσματα,καρύδια, μύγδαλα και σύκα. Συνήθως η γιαγιά του μωρού, κυρίως η μητέρα του γαμπρού, ή η μαμή πήγαιναν το μωρό στην εκκλησία. Στα μέρη μας η μητέρα μαζί με την νουνά και τους συγγενείς πηγαίνουν το παιδί στην εκκλησία. Ο πατέρας , νομίσματα ήταν άλλο πράγμα, το κάθε παιδί προσπαθούσε να μαζέψει όσα περισσότερα μπορούσε, με σπρωξίματα, μακροβούτια και βουτιές μέσα στην παιδική μάζα. Πάντως τα μεγαλύτερα όπως ήταν φυσικό μάζευαν τα περισσότερα χρήματα. Τα μικρά σε ηλικία και αδύναμα ήταν αυτά που έμεναν στο τέλος παραπονεμένα. Όμως δεν τα άφηναν έτσι…τους γλύκαιναν το παράπονο με καμια καραμελίτσα, λουκουμάκι, χαλβά κ.α. Όσο τα παιδιά έτρεχαν, στην εκκλησία η μητέρα παραλάμβανε από το νονό ή τη νονά το μωρό της, αφού πρώτα φιλούσε το χέρι τους κι έκανε τρεις μετάνοιες μπροστά τους. Και η νουνά ή ο νουνός παραδίδοντας το μωρό λένε τα ακόλουθα λόγια : «Κουμπάρα σου παραδίδω το παιδί «Βαπτισμένο», Μυρωμένο», » στον Θεό παραδωμένο» » Να το φυλσε ένα φαράγγιξεις από φωτιά, από γκρεμό, από πάσα ανάγκη και κακό μέχρι δώδεκα χρονών».Ακολουθούσαν κεράσματα της εποχής, που ήταν συνήθως περιποιημένες πίτες, τα γνωστά “μπουρέκια”, και συνήθως σύμφωνα με τα τοπικά έθιμα μοιραζαν τις παραδοσιακές μελωμένες δίπλες. Δεν λείπουν βέβαια και οι δεισιδαιμονίες . σύμφωνα με  την παράδοση, μετά τη βάπτιση, η μητέρα δεν πρέπει  να ξεπλύνει το παιδί από το λάδι. Επιτρέπεται μόνο η τοπική πλύση για λόγους υγιεινής. Μετά από τρεις ημέρες, μπορεί να πλύνει το βρέφος, αλλά πρέπει να κρατήσει το νερό, το οποίο θα πετάξει είτε στη θάλασσα, είτε σε απάτητο χώμα. Σε κάποια μέρη το χρησιμοποιούσαν, για να ποτίσουν λουλούδια ή φυτά. Η παράδοση απαιτεί το παιδί να μην κουρευτεί μέχρι τη βάπτισή του. Ακόμα και τα νύχια του που κόβονταν πριν τη βάπτιση, έπρεπε να φυλαχτούν και να ριχτούν στην κολυμπήθρα. Στο βάπτισμα, λίγο πριν την τριπλή κατάδυση και ανάδυση από το νερό, ο βαπτιζόμενος αλείφεται με λάδι από τον ιερέα σε ορισμένα μέλη του σώματος και από το νονό ή τη νονά σε όλο το σώμα. Το λάδι, που συγκρατεί και μεταφέρει τη φώτιση στο βαπτιζόμενο, είναι και το βασικό υλικό για την παρασκευή του Άγιου Μύρου, με το οποίο ο ιερέας χρίζει το νεοφώτιστο, για να του μεταδώσει τη χάρη του Αγίου Πνεύματος. Η βαθύτερη σημασία της άλειψης με λάδι κατά τη στιγμή της βάπτισης, είναι να τονιστεί η έννοια του αγώνα του βαπτιζόμενου μετά το βάπτισμα. Επιπλέον, σημαίνει το έλεος και τη χάρη του Θεού, καθώς και τη δύναμη που λαμβάνει ο νεοφώτιστος ενόψει των πνευματικών αγώνων για την τελείωσή του. Η επάλειψη ολόκληρου του σώματος συμβολίζει την ανάπλαση και την αναδημιουργία του ανθρώπου μέσω του βαπτίσματος. Τέλος ο νουνός έχει υποχρέωση να φροντίζεικαι να βοηθεί το παιδί. Του προσφέρει δώρα την ημέρα της γιορτής του, τα Χριστούγενα, το Πάσχα, δεν ξεχνάει ποτέ την λαμπάδα του Πάσχα και το Πασχαλινό αυγό.

Εργασία ; ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, comianos wordpress.com

Ιανουαρίου 7, 2011 Posted by | ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΘΕΣ, ΘΡΥΛΟΙ ΚΑΙ ΔΟΞΑΣΙΕΣ, ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΤΑ ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΟΥ, Uncategorized | Σχολιάστε

ΤΟ ΠΑΖΑΡΙ ΤΟΥ ΚΟΠΑΝΑΚΙΟΥ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΕΚΑΤΟ ΚΑΙ ΠΛΕΟΝ ΧΡΟΝΩΝ Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΥ ΠΙΠΗ ,komianos.wordpress.com

ΠΑΛΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΖΑΡΙ ΤΟΥ ΚΟΠΑΝΑΚΙΟΥ, ΣΤΟ ΒΑΘΟΣ ΤΗΣ ΠΛΑΤΕΙΑΣ ΔΙΑΚΡΙΝΕΤΑΙ Η ΠΑΡΑΓΚΑ ΜΕ ΤΑ ΠΕΡΙΦΗΜΑ ΤΣΑΡΟΥΧΙΑ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΙ ΓΙΑΝΝΗ ΚΑΡΑΜΠΕΛΑ "ΚΑΤΣΟΥΛΟΓΙΑΝΗ", ΑΡΧΕΙΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΚΟΜΙΑΝΟΥ ΠΙΠΗ

Η κωμόπολή μας, το Κοπανάκι της Ορεινής Τριφυλίας, Αριθμεί  γύρω στους 1000 κατοίκους περίπου τους χειμερινούς μήνες. Το καλοκαίρι γεμίζει στην κυριολεξία από ντόπιους και επισκέπτες. Αποτελεί το κέντρο της περιοχής. Ήταν η πρωτεύουσα της Ορεινής Τριφυλίας, στην οποία οι κάτοικοι των γύρω χωριών από τα παλιά τα χρόνια μέχρι και σήμερα, συγκεντρώνονται αδιαλείπτως εδώ και ένα αιώνα περίπου. Τόπος  συναντήσεως  το παραδοσιακό Κυριακάτικο ζωοπανήγυρο, στην  κεντρική πλατεία και τους γύρω δρόμους  Ένας τόπος συναντήσεως όχι μόνο για τις οικονομικές τους συναλλαγές, αλλά και για την διατήριση και ανάπτυξη των κοινωνικών τους σχέσεων.

Η γεωγραφική θέση της πόλις μας, συνετέλεσε στην δημιουργία αυτού του φανταστικού σε πολυχρωμία και ζωτικότητα παζαριού. Του οποίου σκοπός είναι η οικονομική αφ’ ενός και πολιτιστική αναβάθμηση της περιοχής και αφ΄ετέρου η διάθεση των προϊόντων που παράγουν. Γνωστό από τα χρόνια τα παλιά, το παζάρι του Κοπανακίου, με βροχές ή λιακάδες, με κρύα χειμωνιάτικα, και ζέστες καλοκαιρινές. Παρ΄όλες τις αντιξοότητες από πολιτεία και εκκλησία, (για λόγους εκκλησιασμού…), ο τότε Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ολυμπίας και Τριφυλίας, Δαμασκηνός απόφάσισε σε συνεργασία με την Νομαρχία Μεσσηνίας, το παζάρι να γίνεται την ημέρα του Σαββάτου. Δεν ήταν λίγοι που πολέμησαν με λύσσα και κακία την ύπαρξη του υπέροχου και γνωστού σε όλη την Ελλάδα παζαριού. Μέχρι και πολιτικοί άνδρες και κυβερνητικοί υπάλληλοι για ώφελος ψηφοθηρικό…Για μικρό χρονικό διάστημα σταμάτησε να γίνεται την ημέρα της κυριακής. Με αποτέλεσμα το Σαββατιάτικο παζαρι να αποτύχει παταγωδώς. Ο Αποστόλης Παυλόπουλος μου έλεγε, πως οι επαγγελματίες και οι παζαριώτες, αναγκάσθηκαν να εκκλησιάζονται τις πρωϊνές ώρες και εν συνεχεία στις 10.00 να αρχίζει το παζάρι. Ο μόνος που είχε άδεια συνεχούς ωραρίου ήταν ο ίδιος, επειδή είχε το καφενείο του σταθμού. Τα μέλη του Εμπορικού Συλλόγου μετά από σύσκεψη, αποφάσισαν να γυρίσουν όλες τις γύρω περιοχές, από Ελαία μέχρι Οιχαλία. Για δύο συνεχείς Κυριακές γυρίσανε όλη την περιοχή, διαπιστώνοντας ότι την ημέρα της Κυριακής οι περισσότεροι κάτοικοι την ώρα της της Θείας Λειτουργίας, ασχολούνταν με αγροτικές ή άλλου τύπου εργασίες. Σύσωμοι λοιπόν συναντήθηκαν, αλλά την ημέρα της Κυριακής, με τον Σεβασμιώτατο Δαμασκηνό και του είπαν τα καθέκαστα. Ξεκίνησαν όλοι μαζί για να του αποδείξουν του λόγου το αλληθές. Αποτέλεσμα να διαπιστώσει με τα ίδια του τα μάτια ο Δέσποτας, ότι δούλευαν οι περισσότεροι και οι εκκλησιαζόμενοι ήταν ελάχιστοι εκείνη την ημερα. Και ότι δεν μπορείς τους ανθρώπους, να τους μαντρώσεις, αν δεν το θέλουν. Στο μεταξύ ήρθε η δικτακτορία και οι τοπικοί παράγοντες, αφού ήλθαν σε επαφή με τον Πατακό και τους ακολούθους του, στο Καλό

ΓΑΪΔΟΥΡΟΜΟΥΛΑΡΑ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΑ ΕΥΚΑΛΥΠΤΑ ΣΤΟ ΠΑΖΑΡΙ ΤΟΥ ΚΟΠΑΝΑΚΙΟΥ, Φωτογραφικό αρχείο ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ

Νερό, μετα από συζήτηση έδωσε εντολή το παζάρι να συνεχίσει την ημέρα της Κυριακής. Σε αυτή τη μικρή και ήσυχη κωμόπολη, τις Κυριακές η κεντρική πλατεία γεμίζει με ένα μοναδικής πολυχρωμίας και ζωτικότητας τόνο. Το παζάρι στηρίζει την οικονομία και την ευμάρια της κωμοπόλεως και των γύρω περιοχών. Είναι το αίμα και η ζωή του τόπου. Εδώ μπορεί ο επισκέπτης να βρει οτιδήποτε τον ενδοιαφέρει. Όλων των ειδών πουλερικά, αμνοερίφια, βόδια, γελάδια. Άλογα, μουλαρογαϊδουρά, εμπορεύματα όλων των ειδών. Οι μεταπράτες, οι αγοραστές και οι ανταλλαγές ζώων είχαν την τιμητική τους.  Χαλιά, εργαλεία και αντικείμενα για το νοικοκυριό του σπιτιού, σκεύη οικιακά, αγροτικά εργαλεία. Πάγκοι φορτωμένοι με εμπορεύματα κάθε είδους. Υφάσματα, ρούχα, παπούτσια και κυρίως  φρούτα και ζαρζαβατικά. Μέχρι και παραδοσιακά γλυκά μπορούσε κάποιος εκείνη την εποχή να βρεί. Πόσες και πόσες φορές δεν γεύτικα το περίφημο σάμαλι ή τον μπακλαβά και το καταϊφι, σερβιρισμένο σε μια κόλλα χαρτί, με το σιρόπι που ατσιγκούνευτα έριχνε ο Μπάρμπα Γιάννης Αντωνόπουλος ο Βασιλικαίος, να τρέχει στα δάκτυλα μου, μαζί με ένα ποτήρι κρύο νερό που το παγωνε ένα κομάτι παγοκολώνας τυλιγμένης σε μια λινάτσα..Ποιος δεν είχε γευθεί την νοστιμιά από  τα ψημένα καλαμάκια με την φέτα το ψωμί στην κορυφή, από τα χέρια του Κώστα Κωνστάνταρου, σου σπάζανε την μύτη με την τσίκνα τους. Μπορεί κανείς από την τότε νεολαία να ξεχάσει, με πόση προσμονή και λαχτάρα περιμέναν να γευθούν το παγωτό χωνάκι, που το γέμιζε με μπαλίτσες μέχρι πάνω ο Μελιγαλαίος Ζαραχωβίτης.Τα λακταριστά παστέλια που πουλούσε ο Ζευγολατιώτης ο

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΑΣΑΠΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΠΑΝΟΥΣΑΚΗΣ (ΚΩΣΤΑΣ ΖΟΛΛΙΑΣ), ΜΕ ΜΑΕΣΤΡΙΑ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑ ΕΤΩΝ ΤΕΜΑΧΙΖΕΙ ΤΗΝ ΓΟΥΡΝΟΠΟΥΛΑ, ΔΙΠΛΑ ΤΟΥ Ο ΘΟΔΩΡΑΚΗΣ (ΠΑΛΛΑΣ) από το Γλυκορίζι, Φωτογραφικό αρχείο ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ.

Μπαρμπαμελομακαρουνάς όπως τον αποκαλούσε η μαρίδα. Πάντως την τιμητική θέση κατέχει η Γουρνοπούλα ή γουρουνοπούλα, όπου και να κοιτάξεις θα δεις πάγκους με καλοψημένες γουρνοπούλες, λαχταριστές που η γαργαλιστική τους μυρουδιά σε καλεί να τις γευθείς,οι χασάπιδες με ακονισμένες μαχαίρες και μπαλντάδες, όπως ο παραδοσιακός χασάπης μπαρμπα Κώστας Πανουσάκης (Κώστας Ζολλιάς), με μαεστρία και πείρα ετών τεμαχίζει την καλοψημένη τραγανή γουρνοπύλα, όπως και τόσοι άλλοι συνάδελφοί του, περιμένουν αφού την τεμαχίσουν να τυλίξουν την παραγγελία του πελάτη στην λαδόκολλα, για να την απολαύσουν με την παρέα τους και με τη συνοδεία ενός ποτηριού κρασιού, από τα γευστικώτατα μερακλίδικα κρασιά που παράγει η τριφυλιακή γη. Όλα τα υπόγεια ή ισόγεια ταβερνάκια έκαναν χρυσές δουλειές, Άνοιγαν το πρωί και κλείναν το βράδυ. Ο περαστικός άκουγε τραγούδια από τους μερακλίδες πότες. Η κάνουλες δεν σταματούσαν να γεμίζουν τα οκαδιάρικα. Το παζάρι έφερνε και φέρνει στην εσχατιά αυτής της χώρας μας, που λέγεται Κοπανάκι, Πολιτιστικά αγαθά των οποίων έχουν ανάγκη, άλλα και δικαιούνται οι κάτοικοι που εξακολουθούν να παραμένουν και να δημιουργούν σε αυτή. Συγκεντρώνει πολλούς επισκέπτες, αλλά και εμπόρους, όχι μόνο από τα γύρω χωριά, αλλά και από την κυπαρυσσία και τις κοντινές ή μακρινές πόλεις. Ποιος από τους παλιούς κατοίκους,δεν θυμάται τους λόφους από ρίγανι για πούλημα στην πλατεία, η σπιρτάδα της σε κτύπαγε από 150 μέτρα μακρυά. Το Κυριακάτικο παζάρι συνδυάζει την διασκέδαση, την εκδρομή, τα ψώνια, το κοινωνικό αντάμωμα, την επαφή των χωρικών της Ορεινής Τριφυλίας, την ανταλλαγή απόψεων και γνώσεων, το δέσιμο της γνωριμίας και της σχέσης και κυρίως την κατανάλωση παντώς είδους αγαθών και προϊόντων. Εδώ μαθαίνονται τα νέα, μετά από μερικά ποτηράκια πέφτει και το σχετικό κουτσομπολιό, Ο συνδυασμός της γευστικής γουρνοπούλας, το σουβλάκι, το καλοψημένο κοτόπουλο με την συνοδεία του ποτηριού ανοίγουν τις γλώσσες, τα βάσανα, τους καϋμούς και τις ταλαιπωρίες. Εδώ γίνεται η ανταλλαγή των προϊόντων… Τα περίφημα Αετοβουναίικα Κρομύδια, τα Σελαίικα πεπόνια και ντομάτες, τα Αρτικαίικα πορτοκάλια και τόσα άλλα.Απο βραδύς οι καφετζίδες, βλέπετε δεν υπήρχε δίκτυο νερού και εκείνη την εποχή, το μάζευαν με το μαγγάνι και τον κουβά από τα πλησιέστερα πηγάδια. Οι ντόπιοι

ΓΙΩΡΓΗΣ ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ "ΚΑΤΣΟΥΛΟΓΙΑΝΝΗΣ" ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΠΑΡΑΛΛΑΒΗ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΜΕΝΩΝ ΠΑΠΟΥΤΣΩΝ ΓΙΑ ΜΠΑΛΩΜΑ ΚΑΙ ΒΑΨΙΜΟ. Φωτογραφικό αρχείο ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ

καταστηματάρχες στήνανε τις παράγγες τους στην κεντρική πλατεία ξεκινώντας από νωρίς. Τα πεθερικά μου οι «Κατσουλογιαναίοι» ο Γιώργη Καράμπελας και ο Γιάννης ο αδελφός του, μεταφέρανε τα μερίφημα τσαρούχια, από ρόδες αυτοκινήτων από το τσαγκαράδικο στην παράγκα. Καλφάδες, βοηθοί και πωλητές ήταν επί ποδός. Δεν υπήρχε και κανένας την εποχή της ανέχειας, που να μην φόρεσε τσαρούχια ή άρβυλα παλιά  φτιαγμένα και μπαλωμένα από τους Κατσουλογιαναίους. Στα γύρω χωριά οι προετοιμασίες, όσο πιο μεγάλη ήταν η απόσταση τόσο πιο νωρίς έπρεπε να ξεκινήσουν. Είχαν πολύ δρόμο να περπατήσουν, είχαν να φορτώσουν τα ζωντανά και εάν είχαν και ζώα για πούλημα θα τους καθυστερούσαν οπωσδήποτε κατά την μεταφορά. Σήμερα όλος ο κόσμος έρχεται με το τροχοφόρο, και με αυτό μεταφέρει και τα αγαθά του. Τότε έρχονταν με τα γαϊδουρομούλαρα φορτωμένα για να πουλήσουν την σοδειά τους ή να την ανταλλάξουν με κάτι άλλο που είχαν ανάγκη. Και το βράδυ πάλι πίσω με τα πόδια έπαιρναν τον δρόμο του γυρισμού.  Οι γύρω δρόμοι γέμιζαν από άλογα, μουλάρια,γαϊδούρια. Οι σιδεράδες, οι πεταλωτίδες κάνανε χρυσές δουλειές, οι σαμαράδες δεν προλάβαιναν από τις παραγγελίες και τις επισκευές να βάλουν μια μπουκιά ψωμί στο στόμα τους,

Εργασία : ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ , komianos wordpress.com



Δεκεμβρίου 28, 2010 Posted by | ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΘΕΣ, ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΤΑ ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΟΥ, Uncategorized | Σχολιάστε

ΑΝΕΚΔΟΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΩΝ ΣΥΝΕΧΕΙΑ: Ο ΑΕΤΟΒΟΥΝΙΩΤΗΣ ΣΥΜΠΑΤΡΙΩΤΗΣ ΜΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΝΤΕΜΙΡΗΣ ΓΝΩΣΤΟΣ ΩΣ «ΓΙΑΤΡΟΣ», Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos wordpress.com

ΣΩΤΗΡΗΣ ΝΤΕΜΙΡΗΣ (ΚΟΥΤΣΟΣ) ΚΑΙ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Ι. ΑΒΔΑΛΑ (ΜΑΤΑΚΙ), ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΌ ΑΡΧΕΙΟ ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ

Το  «Σωτήριον έτος» 1953, το ζεύγος του Σωτήρη  Ντεμίρη και της Κωνσταντίνας Ιωάννη Αβδάλα, τη γνωστή με το παρατσούκλι (Ματάκι), που ηταν η ψυχή στην κεντρική πλατεία του χωριού Αετού, κρατώντας το κεντρικώτερο παραδοσιακό καφενείο. Και ποιός δεν είχε απολαύση τον μερακλίδικο καφέ της, ή δεν είχε δροσιστή με ένα ποτήρι δροσερό νερό από τα εργατικά και ακούραστα χεράκια της. Ποιός δεν είχε απολαύσει  το πηγαίο καλαμπούρι της, το γλυκό χαμόγελό της και πάντα με  τον καλό λόγο στα χείλη της. Πραγματικά γεννημένη για την δουλειά αυτή , που μέχρι τα βαθειά γερατιά δεν ήθελε να την αποχωρησθεί. Το άρωμα του φρεσκοψημένου καφέ, η μυρωδιά του ούζου και του τσίπουρου, ανακατεμένες με τον καπνό από τα δεύτερης ποιότητας τσιγάρα που καπνίζαν οι πρωϊνοί θαμώνες με τα χούγια τους και τις ιδιαίτερότητές τους, της  είχε γίνει  δεύτερος εαυτός. Το σπίτι της φτωχικό άλλά έλαμπε από νοικοκυροσύνη και πάστρα. Και ο κυρ’ Σωτήρης καλός και τίμιος δουλευτής, καλός

ΝΤΕΜΙΡΗΣ ΣΩΤ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ (ΓΙΑΤΡΟΣ), ΣΤΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ ΤΩΝ ΓΩΝΙΩΝ ΤΟΥ ΣΤΟΝ ΑΕΤΟ, Φωτογραφικό αρχείο, ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ

οικογενειάρχης, που προσπαθούσε και αυτός από την πλευρά του για το καλύτερο. Το 1953 ήρθε στον κόσμο το τέταρτο  από τα πέντε παιδιά τους…»το διαμάντι τους», ο γιόκας τους  ο Παναγιώτης Σωτηρίου Ντεμίρης, γνωστός αργότερα με το παρατσούκλι ως «Γιατρός» και μάλιστα «Γυναικολόγος»…. Απολαμβάνοντας το μερακλίδικο παραδοσιακό καφεδάκι στο μικρό καφενείο του, μου είπε την ιστορία πώς του δώσανε το παρατσούκλι «Γιατρός». Μου έλεγε λοιπόν κάποτε γύρω στο 1972, είχε βγεί με κάποια κοπελίτσα στα κρυφά ραντεβουδάκι στην πίσω μεριά του Δημοτικού Σχολείου του Αετού.  Κρυμένοι από τις συστάδες των θάμνων και των καλαμποκιών (έτσι νομίζανε)… από τα βλέματα των περαστικών, και αποροφημένοι από το αίσθημά τους, δεν αντιλήφθησαν ότι δύο περαστικοί ο Παπα – Κώστας Παπαδημητρίου από τον Αετό, και ο Χρήστος Παπαδόπουλος γυναικολόγος από το χωριό Κρεμύδια, τους πήραν χαμπάρι. Σαν νύκτωσε γυρνώντας στο καφενείο τους, βρήκε να πίνουνε το κρασάκι τους και τους δύο παρέα με άλλους. «Βρε!!! Καλώς τον Παναγιώτη….» του λέει ο γυναικολόγος Χρήστος Παπαδόπουλος.» Ξέρετε»; λέει χαριτολογώντας, στους παρευρισκόμενους,  «ότι στον ουρανό γύρευα αντικαταστάτη μου γυναικολόγο, τώρα που  βγαίνω στην σύνταξη. Και που νομίζεται ότι τον βρήκα;….στις καλαμπόκιές δίπλα στις πατουλιές, πίσω απο το Δημοτικό σχολείο. Έκανε μαθήματα γυναικολογίας… «. «ΚΑΙ ΑΠΟ ΣΗΜΕΡΑ ΘΑ ΣΕ ΒΑΠΤΙΣΟΥΜΕ,  «ΓΙΑΤΡΟ» ,  ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟ». Και στρεφόμενος προς τους άλλους λέει:» φαντάζομε ότι και ο Παπά –  Κώστας θα συμφωνήσει για την «Βάπτιση» του Παναγιώτη.»Στην ερώτησή μου πως τα πήγαινε με τα γράμματα; Η απάντησή ήταν : «Το σχολείο το τέλειωσα, αλλά από γράμματα…»Τσούκι», μεθερμηνευόμενο «Κουμπούρας»!! Κάθε μέρα «κοπάνα», πότε για καβούρια, πότε για ψάρια, πότε για πλακοπαϊδια, για κοτσύφια, φρούτα μέχρι και κουνοπίδια από μπαξέδες. Οι δάσκαλοι και οι δασκάλες τον είχαν ταράξει στο ξύλο και τις τιμωρίες. Όμως το «αγριοκάτσικο» κρατούσε καλά την επανάστασή του. Σαν τελείωσε το Δημοτικό σχολείο,ασχολήθηκε με όλες τις εργασίες. αγρότης, μισακάρης, κτίστης, μπογιατζής, κλαδούχος, μπαξεβάνης. Πάντως με ότι καταπιανότανε τα έβγαζε πέρα. Καλό παιδί με καρδιά διαμάντι, του άρεσε και ο «ποδόγυρος»…Πρώτος στον χορό και στο …πιώμα, μπεσαλής και λεβέντης. Σε μια στιγμή μου λέει: » Έχω κάνει τόσα πολλά στην ζωή μου που θα γέμιζες ένα ολόκληρο βιβλίο, κάποτε θα έρθω και σου μιλήσω για την ζωή και για πολλά άλλα…»ΡΕ ΦΙΛΕ ΠΙΠΗ, ΒΑΛΕ ΓΙΑ ΤΙΤΛΟ… Η ΖΩΗ ΕΝΟΣ ΤΑΛΑΙΠΩΡΟΥ». Στην φωτογραφία που σου δίνω, είναι από μια παλιά «Φαρμακαποθήκη»…του Αετού.

ΠΑΛΑΙΟΙ ΑΕΤΟΒΟΥΝΑΙΟΙ ΣΤΗΝ "ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΗ" ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΡΕΜΠΕΛΟΥ ΤΟΥ ΑΓΓΕΛΗ.

(έτσι λέγαν τα παντοπωλεία που ήταν συγχρόνως μπακάλικα και ταβέρνες). Της Δήμητρας Ρέμπελου του Αγγελή, σημερινό παντοπωλείο. Ήτανε πέντε γεροντάκια και τα κουτσοπίνανε, με ένα ρέγγο ψημένο στην εφημερίδα για μεζέ. Ο Γιώργης  Καζάτζας (Χασάπης ), ο Δημήτρης Ηλιόπουλος (Ντάτσος), ο Αντώνης Παρασκευόπουλος (Βαρκάρης), ο Παναγιώτης Προκοπίου (Μουρέλος) και ο Δημήτρης Ρέμπελος (Ταμπούρας). Μπαίνει μέσα ένας νεαρός και λέει στον ταβερνιάρη: «Κέρασε όλη την παρέα»… Και στο στο πρώτο ποτηράκι λένε  όλοι «Στήν υγειά σου Γιατρέ» . Ο ένας από την παρέα που έλειπε πολλά χρόνια για τα πολιτικά του φρονήματα…Ρωτάει » ρε τίνος είναι ευτούνο το παλικάρι;» και του απαντάει ο άλλος : Του Σωτήρη Ντεμίρι (Κουτσού)…Και λέει ο άλλος με θαυμασμό…»  Μπράβο!! Κουτσέ. ΕΒΓΑΛΕΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙ ΓΙΑΤΡΟ!!!»…

Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos wordpress.com Πιστεύω ότι σε επίσκεψή του μελλοντική, θα ακούσω και άλλες τέτοιου είδους ανεκδοτες ιστορίες του τοπου μας . Σε ευχαριστώ φίλε παναγιώτη Ντεμίρι, μακάρι και άλλοι συμπολίτες μας να ακολουθήσουν το παραδειγμά σου. Πάντως στο τέλος το Ελενάκι, η ανηψιά του γερο-Αποστόλη Παυλόπουλου, σημερινού κατοίκου της πέρα ρούγας Κοπανακίου, σου την φόρεσε την «κουλούρα», και πηγές φιλικές με πληροφόρησαν ότι αντί για τον χορό του Ησαία, το χόρευες σε στυλ τσιφτετέλι…  Με αγάπη και σεβασμό ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ.

Δεκεμβρίου 11, 2010 Posted by | ΑΝΕΚΔΟΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΘΕΣ, ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ, ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΤΑ ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΟΥ, Uncategorized | 3 σχόλια

ΑΪ ΘΑΝΑΣΗΣ Η «ΜΑΗ ΘΑΝΑΣΗΣ» ΣΤΑ ΒΑΡΥΜΠΟΠΑΙΪΚΑ ΑΛΩΝΙΑ ΚΑΙ Η ΤΟΠΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟ ΕΚΚΛΗΣΑΚΙ, Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos wordpress.com

ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

Στα πόδια της «βίγλας» (του Βαρτμποπαίϊκου νεκροταφείου), κάποτε πριν εκατό και παραπάνω χρόνια, οι κάτοικοι της περιοχής είχαν κτίσει ένα εκκλησάκι, Τον Άϊ-Θανάση, ή «Μάη-Θανάση»,όπως τον αποκαλούν οι κάτοικοι της περιοχής,  επειδή το γιορτάζουν στις 2 Μάη κάθε χρόνο, στη θέση «Αλώνια». Πετρόκτιστο με στέγη από κεραμίδια, δίπλα στο αλώνι του Θανάση Κώνστα του Παναγιώτη (Αλβάνη). Πιο πάνω είναι το αλώνι του Γιώργη Μιχαλόπουλου του θεοδώρου. Παρακάτω είναι το αλώνι του Γιάννη Καράμπελα (Γιάννη – Μανώλη).Οι γεροντότεροι κάτοικοι της περιοχής το θυμούνται ερείπιο, με την στέγη πεσμένη. Δεν ήταν και λίγοι αυτοί που έπαιρναν κεραμίδια από την πεσμένη στέγη, πέτρες  και ότι άλλο θεωρούσαν χρήσιμο για προσωπική τους χρήση. Κτισμένο όπως ήταν σε ύψωμα, ήταν εκτεθειμένο στις καταιγίδες, και σε παντός είδους καιρικά φαινόμενα που το κτυπούσαν αλύπητα σε συνδυασμό με τον χρόνο. Στο τέλος το εκκλησάκι διαλύθηκε, μόνο ένας τοίχος ανατολικός του Ιερού και κανά δυο άλλοι δεξια και αριστερα που έδειχναν τα απομεινάρια του ναού. Ούτε τοιχογραφίες,ούτε εικόνες, καμπαναριό ανυπαρκτο, ούτε σταυρός ή Αγία τράπεζα, μόνο απομεινάρι που έδειχνε την είσοδο στο εκκλησάκι το πετρινο

ΤΟ ΕΚΚΛΗΣΑΚΙ ΑΪ-ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΒΙΓΛΑ ΤΟΥ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΟΥ, Φωτογραφικό άλμπουμ ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ

κατώφλι. οι κάτοικοι της περιοχής του χωριού Πολυθέα (Μαλίκι), λίγο πιο ψηλά από τον χώρο του χαλάσματος, είχαν καθαρή οπτική πρόσβαση. Κάθε βράδυ μου λέγανε οι Μαλικαίοι, στο ταβερνάκι-παντοπωλείο του Γιώργη Κατσάρα (Μπορνιόκος), βλέπανε ένα μικρό φως, όπως το φως του λιχναριού ή του λαδοφάναρου εκείνης της εποχής, να κάνει γύρους από το σημείο που ήταν το εκκλησάκι και μετά από λίγη ώρα να χάνεται μέσα στα χαλάσματα.Βέβαια το Μαλίκι βρίσκεται σε αρκετά μεγάλη απόσταση, και μέσα στο σκοτάδι ήταν αδύνατο να διακρίνουν τι συνέβαινε. Οι προλήψεις, ο φόβος για το άγνωστο και οι ιστορίες από τις γιαγιάδες γύρω από το τζάκι, είχαν εξάψει την φαντασία των ανθρώπων από τα παιδικά τους χρόνια. Ούτε να το σκεφτεί κάποιος να τολμήσει να πλησιάσει τέτοιες ώρες, για να διαπιστώσει τι συνέβαινε. Μου έλεγε η Σπυρούλα Σοφού η γυναίκα του Γιώργη (Ντίντιρη), και ο Δημήτρης του Γεωργίου Γεωργακόπουλος, νέο παιδί εκείνη την εποχή, ότι τα βράδυα βγαίνανε οι Μαλικαίοι και χαζεύανε το φαινόμενο με το φως του λυχναριού.

ΤΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΑΡΙ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΑΕΤΟΥ-ΑΪ-ΘΑΝΑΣΗ. ΣΤΟ ΒΑΘΟΣ ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΠΟΛΥΘΕΑ (ΜΑΛΙΚΙ),Φωτογραφικό άλμπουμ ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ

Μου έλεγε για την ακρίβεια ότι το φωτάκι ξεπρόβαλλε από τα χαλάσματα του Άϊ-Θανάση, και ακολουθούσε συγκεκριμένη διαδρομή, κατέβαινε μέχρι το σταυροδρόμι πάνω από το γεφυράκι στον δρόμο του Αετού, εκεί που είναι το πέτρινο εικονοστάσι του Μάη-Θανάση, και χανοτανε για λίγο. Ύστερα εμφανιζότανε ξανά και ανέβαινε τον ανήφορο, μέχρι τα χαλάσματα της εκκλησιάς, και εκεί εξαφανιζότανε. Πολλές οι ιστορίες από ηλικιωμένες γριές γύρω από το εκκλησάκι. Λέγεται ότι δεν ήταν λίγες οι φορές που Ο Άγιος είχε εμφάνισθεί στον ύπνο αρκετών ανθρώπων δίνοντας εντολή να ξαναχτίσουν το σπίτι του!!! Μόνο ένα παλικαράκι τότε ο Παντελής Παντελής, βάζοντας αγκίστρια για τσίχλες, τόλμησε να πλησιάσει στο χώρο. Ξαφνικά του πετάχτηκε μια δυνατή λάμψη μπρος του, και η τρομάρα δεν λέγεται…Το φαινόμενο εξαφανίστηκε από την στιγμή που κτιστηκε και εγκαινιάσθηκε το εκκλησακι γύρω στο 1970. Με δωρεές των ευσεβών Κατοίκων του Μοναστηρίου (Βαρυμποπι) και των γύρω περιοχών. Οι κάτοικοι του χωριού Βαρυμποπι, γνωρίζανε όλοι τους πολύ καλά τι συνέβαινε , αλλά η θέση του χωριού τους εμπόδιζε να βλέπουν το περιεργο φαινόμενο. Πολλοί λέγανε ότι το φως κατέβαινε από το Μοναστήρι της Αγια-Σωτήρως. Για το ιστορικό αυτό Μοναστήρι και τα θαύματα εκείνης της εποχής, που πραγματικά κατά κοινή ομολογία είναι πάρα πολλά , το komianos Blog, θα ασχοληθεί στο μέλλον. Υπομονή φίλοι μου…

Εργασία: ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos wordpress.com

Δεκεμβρίου 6, 2010 Posted by | ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΘΕΣ, ΘΡΥΛΟΙ ΚΑΙ ΔΟΞΑΣΙΕΣ, ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ, ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΤΑ ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΟΥ, Uncategorized | Σχολιάστε

ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ ΟΙ ΖΩΟΚΛΕΦΤΕΣ, «ΤΟ ΑΖΥΓΙΣΤΟ ΚΡΕΑΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΙΟ ΝΟΣΤΙΜΟ», Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos wordpress.com

Ο ΜΠΑΡΜΠΑ ΚΩΣΤΑΣ ΤΕΡΖΗΣ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΙΑ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΟΠΑΔΙ ΤΟΥ ΣΤΟ ΜΠΟΣΤΑΝΙ, ΣΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΑΡΤΙΚΙΟΥ. Φωτογραφικό αρχείο ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ-ΕΛΕΝΗ ΛΟΥΜΠΡΙΝΗ-ΑΝΤΩΝΙΑ ΤΕΡΖΗ- ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΕΡΖΗ- ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΕΡΖΗΣ

Τυχαία ακούσα μία ιστορία από ένα γέρο-Κρυονερίτη, τον κύρ’ Γιώργη, και σιγά σιγά η περιέργειά μου μεγάλωσε, ακούγοντας ιστορίες και περιστατικά για τα χρόνια της κλεψιάς την εποχή εκείνη.Μου έλεγε λοιπόν πώς το να είσουν κλέφτης εκείνη την εποχή, όλος ο κόσμος σε είχε περί πολλού. Στα μάτια του κόσμου ήσουν ένας μικρός ήρωας. Όλος ο κόσμος σε σεβόταν. Ήταν γεναιότητα, μαγκιά και αντριλίκι. Η κλεψιά εκείνη την εποχή ήταν τέχνη, ηθοποιϊα…άμα θέλανε να κλέψουν, το προγραμμάτιζαν τουλάχιστον μια εβδομάδα πρίν. Κανόνιζαν λοιπόν από πριν να συναντηθούν σε ουδέτερο χώρο, π.χ. στο καθηερομένο ζωοπανήγυρο που γινόταν κάθε Κυριακή στο Κοπανάκι. Συναντούσαν λοιπόν τα «συνεταιράκια» τους ζωσμένοι με τα κουμπούρια τους και την αρματωσιά τους στα σελάχια τους. Κανόνιζαν να βρίσκεται και αρκετό ακροατήριο. Η δε συνάντηση γινόταν στο πιο κεντρικό σημείο. Σκοπός αυτού του σκηνικού ήταν, να υπάρχουν πολλοί μάρτυρες αν χρειαζόταν αργότερα. Για ασήμαντη αιτία άρχιζαν τους καυγάδες και μάλωναν στα ψέματα μεταξύ τους. Οι βρισιές πέφτανε βροχή και από τις δυο μεριές. Ήταν απαραίτητο να είναι παρόντες πολλοί για να τους χωρίσουν. Βρίζανε λοιπόν ο ένας τον άλλον με τρόπο σκληρό. «είσαι μεγάλος παλιάνθρωπος ρε!!!». » Εγώ ρε θεομπαίκτη;.. ή εσύ ρε μούσχαρε;..Ου… να μου χαθείς μασκαρά «. Και άλλες χειρότερες ή προσβλητικές βρισιές και χαρακτηρισμούς. Και αν τραβούσαν κουμπούρες, για να ξεπλήνουν την ντροπή τους δήθεν…ήταν το σύνθημα για να συναντηθούν στην πηγή του » Κρο-Κοπανάκι» στην πέρα ρούγα, στο λιθερό. Οι Σουλιμαίοι και οι Πλατανίτες ρίχνανε και καμιά κουμπουριά στα πόδια, ή στον αέρα, που αντί για σκάγια είχαν «φασούλες». Ανάλογα με τις κουμπουριές σήμαινε και τι ώρα θα γίνει η συνάντηση. Αν τράβαγαν μαχαίρια δήθεν για να πάρουν πίσω την προσβολή, ήταν το σύνθημα να συναντηθούν στο μύλο του «Σοφού». Αν μένανε στα λόγια και τις βρισιές, τότε θα συναντιώνταν στο μύλο του «Ρήγα». Εάν έσπαζαν ένα ποτήρι ή πετάγανε με θυμό μια καρέκλα, αυτό σήμαινε στη μία την νύκτα. Βέβαια είχαν και άλλα συνθηματικά. Δεν χωράει ο νους του ανθρώπου, τι κόλπα χρησιμοποιούσαν για να κλέψουν κότες, αρνιά, γίδια, κατσίκια, μέχρι αγελάδες, γαϊδούρια και άλογα οι αθεόφοβοι, άσε τα γουρούνια. Αν η λεία ήταν μικρή, αυτός που προχωρούσε μπροστά , είχε το ζώο κρεμασμένο στην πλάτη του, και για να μην χάνουνε καιρό, αλλά και να μην προδωθούνε από τα βελάσματα των ζώων, αυτός που ακολουθούσε το έσφαζε και το έγδερνε συγχρόνως. Πως λέμε σήμερα…»τρία σε ένα», κλοπή, σφάξιμο και γδάρσιμο, το κρέας έτοιμο για την κατσαρόλα. Την παρακάτω ιστορία μου την διηγήθηκε ο συχωρεμένος δάσκαλος των Αγγλικών, Κος Περικλής Κωνσταντινίδης από το χωριό Κεφαλόβρυση. Κάποιος πλατανίτης ονομαστός ζωοκλέφτης στν περιοχή, (όνομα δεν λέω για ευνόητους λόγους), επρόκειτο να παντρευτεί την Κυριακή στο χωριό Πλατάνια. Την μέρα της Παρασκευής είχε έλθει σε επαφή με την ομάδα του, Τα μεσάνυκτα του σαββάτου θα συναντιώντουσαν, να πάνε να κλέψουν αρνιά από κάποιον άρχοντα της περιοχής. » Το αζύγιστο κρέας αίναι το πιο νόστιμο..» Έτσι συνήθιζαν να λένε οι κλέφτες εκείνης της εποχής.

ΨΗΣΙΜΟ ΚΛΕΦΤΙΚΟΥ ΑΡΝΙΟΥ

Έλα όμως που κατά την επιχείρηση τους πήραν χαμπάρι οι νοικοκυραίοι…και τους πλάκωσαν στις μπαταριές. Το τι έγινε εκείνο το βράδυ δεν λέγεται, οι «Τσάγκρες» μπουμπούνησαν, και οι γκλίτσες από αγριλιά τσάκισαν στα πλευρά των κλεφτών. Τον Γαμπρό με τον κώλο σκαγιασμένο, τον μπαγλάρωσαν και τον πήγαν κατευθείαν στον δικαστή. Ο δικαστής που τον δίκαζε, ρωτάει τον κατηγορούμενο: » Βρε!!! αθεόφοβε την μέρα του γάμου σου βρήκες να κλέψεις; Δεν πήγαινες κάποια άλλη μέρα;» Και ο Πλατανίτης ζωοκλέφτης, απαντάει: » Και τι θα έσφαζα την ημέρα του γάμου μου να φάμε; κυρ’ πρόεδρε;….Την γυναίκα μου; !!! » Κόκκαλο ο πρόεδρος…Στα εγκαίνια της Εκκλησίας Παναγίτσας στο κάτω Κοπανακι, Τον Δεσπότη τον τάϊσαν «κλεφτό», οι αθεόβοι κογιόνιδες. Έτσι μου έλεγαν οι κάτοικοι του Λιθερού. Το κλέψιμο εκείνη την εποχή είχε  τις ευχάριστες στιγμές του, πέραν των κινδύνων που σε περίμεναν, και τις σχετικές πλάκες. Δεν ήταν λίγες οι φορές που γαμπροί είχαν κανει το τραπέζι του γάμου τους, στο συμπεθεριό με κλεμένα ζώα από τον πεθερό τους. Ή είχαν ταϊσει το βράδυ των αραβώνων, τα πεθερικά τους, κοκκινιστό κόκκορα με χυλοπίτες, που είχαν κλέψει το προηγούμενο βράδυ από το κοτέτσι τους. Από τέτοιες κωμικές ιστορίες είναι γεμάτη η Ορεινή τριφυλία. Οι κλέφτες εκείνη την εποχή αλλώνιζαν την περιοχή. Εκείνα τα χρόνια οι κλέφτες ψήνανε το περίφημο «κλέφτικο» ως εξής: Αφού σφάζανε το κλεμένο ζώο, του βγάζανε το τομάρι, τα εντόσθια, αν υπήρχε και θυμάρι του γεμίζανε την κοιλιά για να σπάσει η μυρουδιά, του ξαναφοράγανε το δέρμα και το ράβανε ή το δένανε. Στη συνέχεια ανοίγανε ένα λάκκο, το βάζανε μέσα και το σκεπάζανε με λίγο χώμα. Ύστερα ανάβανε φωτιά με κούτσουρα από πάνω. όποιο απόσπασμα περνούσε ψάχνοντας να βρούν τα κλεψιμαίϊκα, αυτό που βλέπανε ήτανε η φωτιά και γύρω ανθρώπους να ζεσταίνονται πίνοντας κρασάκι με κρεμύδι και ελιές, τις περισσότερες φορές «ξεροσφύρι». Που να φαντασθούν ότι το «κλεφτό» ήταν κάτω από την φωτιά και  σιγοψηνόταν…Μόλις τα ξύλα καιγόντουσαν, και η φωτία έσβυνε μετά από τέσσερες με πέντε ώρες, το σφακτό ήταν έτοιμο, λουκούμι, για τα πεινασμένα τους στομάχια.!!! Το λέει και το σχετικό τραγουδι: ΤΗΣ ΝΥΚΤΑΣ ΟΙ ΑΡΜΑΤΩΛΟΙ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΥΓΗΣ ΟΙ ΚΛΕΦΤΕΣ,- ΟΛΟΝΥΚΤΙΣ ΚΟΥΡΣΕΥΑΝΕ ΚΑΙ ΤΑΙΣ ΑΥΓΑΙΣ ΚΟΙΜΩΝΤΑΙ.- ΚΟΙΜΩΝΤΑΙ΄Σ ΤΑ ΔΑΣΙΑ ΚΛΑΡΙΑ ΚΑΙ΄Σ ΤΟΥΣ ΠΑΧΙΟΥΣ ΤΟΥΣ ΙΣΚΙΟΥΣ, – ΕΙΧΑΝ ΑΡΝΙΑ ΚΑΙ ΨΗΝΑΝΕ, ΚΡΙΑΡΙΑ ΣΟΥΒΛΙΣΜΕΝΑ, – ΜΑ ΕΙΧΑΝ Κ΄ΕΝΑ ΓΛΥΚΟ ΚΡΑΣΙ, ΠΟΥ ΠΙΝ΄ΤΑ ΠΑΛΙΚΑΡΙΑ.

Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos wordpress.com

Δεκεμβρίου 3, 2010 Posted by | ΑΝΕΚΔΟΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΘΕΣ, ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΤΑ ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΟΥ, Uncategorized | Σχολιάστε

Η ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΚΑΙ ΤΑ ΙΧΝΗ ΑΠΟ ΤΟ ΓΡΗΓΟΡΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΚΟΠΑΝΑΚΙΟΥ, Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΥ ΠΙΠΗ, komianos wordpress.com


Γύρω στο 1950 μια χειμωνιάτικη μέρα, ήρθε στα μέρη μας φερμένη από το χωριό Ράδου της Ιθώμης, η Σταυρούλα Μπακαράκη. Έλεγε ότι την είχε δείρει ο αδελφός της για μια «αταξία» που είχε κάνει, και την είχε διώξει από το σπίτι. Εκείνη την εποχή τέτοιου είδους αμαρτήματα δεν συγχωρούνταν…και ας ήταν  χαμηλού πνευματικού επιπέδου.Γύρω στο 1950 λοιπόν εμφανίστηκε στα μέρη μια γυναίκα 25 – 30 χρονών. Ούτε και η ίδια γνώριζε πότε είχε γεννηθεί. Κοντούλα λίγο σγουφτή και χαζούλα από γεννησιμιού της, όπως μου λέγαν οι κάτοικοι της περιοχής. Η περιουσία της ένα μπογαλάκι με μερικά ρουχαλάκια, και μια κουβέρτα στρατιωτική,που την χρησιμοποιουσε για πανοφώρι να την προστατεύει από το κρύο, και για πάπλωμα και σκέπασμα οταν ξάπλωνε τα κρύα βράδυα. Για σπίτι, όπου την έβρισκε το βράδυ…ένα χάλασμα, κάτω από κανένα μπαλκόνι και αν ήταν τυχερή, εύρισκε καμιά γωνιά απαγγερή στο «μπεζεστένι» στο πάνω Κοπανάκι. ‘Η κούρνιαζε κυνηγημένη από τους χωρικούς, στη ρίζα καμιάς πατουλιάς σαν τρομαγμένο ζώο. Για φαϊ ότι της έδινε οι νοικοκυράδες από το υστέρημά τους, ακόμη και για ένα σπίρτο ζητιάνευε για να ανάψει φωτιά, να ζεστάνει το ταλαίπωρο κορμί της, από τις κρύες νύκτες του χειμώνα και την υγρασία του τόπου. Δεν ήταν λίγες οι φορές που η επαφή με το χώμα, της δημιουργούσε προβλήματα υγείας, όλο το κορμί της την πονούσε και έτρεμε από τον πυρετό και το κρύωμα. Πόσες και πόσες φορές δεν ερχόταν στο κατώφλι του φαρμακείου μας  να ζητήσει την βοήθειά μας….Για σκουτιά μία φορεσιά όλη και όλη, δεύτερη αλλαξιά δεν είχε. Βλέπεις εκείνη την εποχή, ακόμη και τα παλιά ρούχα ρούχα τα σκίζανε σε λουρίδες,για να φτοιάξουν στον αργαλιό κουρελούδες. Σωματική καθαριότητα, αν ήταν καλοκαίρι κάτι γινόταν, τον χειμώνα; ούτε λόγος. ακόμη και από μακρυά η μπόχα ήταν αφόρητη, δύσκολο να την πλησιάσεις…Και όμως παρ’ όλη την κατάστασή της αυτή, ορισμένοι την εκμεταλευόντουσαν σεξουαλικά!!! Αποτέλεσμα…να φέρει στον κόσμο ένα πολύ ωραίο κοριτσάκι κάποια μέρα. Καθυστερημένη όμως η Σταυρούλα καθώς ήταν, δεν είχε ούτε τις βασικές γνώσεις αλλά και δυνατότητες  να το μεγαλώσει, να το προστατεύσει από τις καιρικές συνθήκες, να το ταϊσει ή να το αλλάξει. Δεν ήταν λίγες οι γυναίκες που από μητρική ευαισθησία, όταν μπορούσαν την βοηθούσαν. Το μωρό όλο έκλαιγε, και η καϋμένη Σταυρούλα ανύμπορη να κάνει το παραμικρό ήταν συνεχώς… δακρυσμένη. Μπορεί να ήταν καθυστερημένη, ο πόνος και τα κλάματα του μωρού δεν την άφηναν ασυγκίνητη. Όμως υπήρχαν και «άνθρωποι» με όλη την σημασία. Περνώντας από το καφενείο του κυρ’ Αποστόλη και το τσαγκαράδικο του πεθερού μου Γιώργη, με το μωρό στην αγκαλιά της, γυμνό και σκεπασμένο με την στρατιωτική κουβέρτα, με τα μάτια βουρκωμένα. Την πήγαν στου Φρέκα το μαγαζί και της αγόρασαν ασπρόπανα για πάνες, ρουχαλάκια για να ζεστάνει το μωρό της, κουβερτούλα και από τα μαγαζιά τους γάλατα και παπούτσια. «Σας ευχαριστώ πατριώτες που βρεθήκατε στον δρόμο μου, τους είπε με τον ιδιόρυθμο τρόπο που μίλαγε μασώντας τα λόγια της. Όμως το μωρό αρώστησε, από την μια η παγωνιά, από ρην άλλη οι κακουχίες , η κακή διατροφή και οι κανόνες υγιεινής….Ανάγκασαν την κοινωνική λειτουργό να της παρει το παιδί, και να το πάει στο ΠΙΚΠΑ της Καλαμάτας για καλύτερα. Σε λίγο καιρό το αγγελούδι πέθανε, το φέρανε εδώ στο Κοπανάκι νεκρό για να ταφεί στο νεκροταφείο στο Λάπι το 1958. Όπως μου έλεγε η κυρά Σπυρούλα Σοφού, είχε και τις καλές στιγμές της μέσα στην χαζομάρα της. Κάποτε περνώντας στην δημοσιά μπροστά από το καφενείο του «Ντίντιρι», την ρώτησα: «Τι κάνεις Σταυρούλα μου;» και μου απαντάει…»Τι να κάνω κυρία μου…παίρνει της νοικοκυράδες ο Θεός , αφήνει τα ορφανά στους δρόμους. και αφήνει εμένα να «χασμουδεύει» μαζί μου ο κόσμος»!!! (δηλαδή να κοροϊδεύει). Στο τέλος την περιμάζεψε γύρω στο 1968 – 1970 ο Μήτρο Κατσούλης είχε χάσει την γυναίκα του, τα κορίτσια του είχαν ξενιτευτεί. Συζούσανε με την Σταυρούλα σε ένα φτωχοκάλυβο, μια κάμαρα όλη και όλη, εκεί η κουζίνα με την τραπεζαρία και την  κρεβατοκάμαρα, ολη η περιουσία τους. Η τουαλέτα έξω στην εξοχή, τζάκι δεν υπήρχε, φωτιά άναβε στο χωματένιο δάπεδο και ο καπνός έβγαινε από τα κεραμίδια που έχασκαν μεταξύ τους. Δίπλα ενα καλυβάκι για σταύλο με δύο κατσικούλες και καμιά κότα. Σιγά σιγά την ασφάλησε και της έβγαλε μια μικρή σύνταξη. Λίγα χρόνια έζησαν μαζί, όμως  πέθανε ο γέρο Μήτρο Κατσούλης ο προστάτης και σύντροφος, και η Σταυρούλα έμεινε πάλι μόνη. Που και που στεκότανε έξω από το φαρμακείο, και κοίταζε με προσμονή την γυναίκα μου, περιμένοντας να της δώσει κάποιο φάρμακο που είχε ανάγκη. Στο τέλος μετά από υπόδειξη της κοινωνικής λειτουργού που ήταν επικεφαλής της ομάδας «βοήθεια στο σπίτι»…την πήγαν παρά τις αντιρήσεις της στο γηροκομείο. Εκεί της συνέβει ένα ευχάριστο περιστατικό. Στο γηροκομείο την ρώτησαν αν και ποια σχέση είχε με κάποιο άτομο, που είχε το ονομα του αδελφού της….τον οποίο δεν είχε δει από τότε που την έδιωξε από το χωριό. Δεν ήξερε ουτε και αν ζούσε ο αδελφός της. Μόλις ειδε η μία τον άλλον, το αίμα μίλησε ξεχάστικαν όλα όσα είχαν γίνει, αγκαλιάστικαν και έκλαψαν ο ένας στην αγκαλιά του άλλου. Η χαρά της δεν βάσταξε και πολύ, σε λίγα χρόνια έφυγε ο αδελφός. και έμεινε πάλι μόνη η Σταυρούλα….Σήμερα ζει με την συντροφιά των άλλων οικοτρόφων στο γηροκομείο, με το φαγάκι, της άνεσή της, το ζεστό περιβάλλον και την περιποίησή της. Πολλές γυναίκες την επισκέπτονται, προς τιμήν τους ακόμη και σήμερα. Όταν τις βλέπει το πρόσωπό της λάμπη από χαρά και ευτυχία.  Άφησε και αυτή τα ίχνη της και την ιστορία της στον τόπο μας. Δεν θα σε ξεχάσουμε ποτέ Σταυρούλα. Να είσαι καλά και γερή εκεί που βρίσκεσαι.

Εργασία: ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ ,komianos wordpress.com

Δεκεμβρίου 1, 2010 Posted by | ΑΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΟΤΑΞΙΔΟΙ, ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΘΕΣ, ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ, Uncategorized | 4 σχόλια

ΤΟ «ΣΕΡΝΙΚΟΒΟΤΑΝΟ», «ΜΑΝΔΡΑΓΟΡΑΣ», «ΜΑΝΔΡΑΓΟΥΔΑ», «ΜΗΤΡΟΒΟΤΑΝΟ», «ΝΕΡΑΪΔΟΒΟΤΑΝΟ», ΘΡΥΛΟΙ ΚΑΙ ΔΟΞΑΣΙΕΣ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΜΑΣ, Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos wordpress.nom

Ο ΜΑΔΡΑΓΟΡΑΣ, ΤΑ ΑΝΘΗ, ΟΙ ΚΑΡΠΟΙ ΚΑΙ Η ΙΔΙΟΜΟΡΦΗ ΡΙΖΑ ΤΟΥ

Στις πλαγιές των βουνών της Αρβανιτοκερασιάς, μου έλεγε η πεθερά μου Αικατερίνη το γένος Καρακήτσου, αδελφή του δάσκαλου και λαογράφου Δημήτρη Αντ. Καρακήτσου, Γεννημένη και μεγαλομένη στο χωριό Βλαχοκερασιά Αρκαδίας. Μου έλεγε λοιπόν ότι εκεί φυτρώνει το «σερνικοβότανο». Η ρίζα του είναι σαν την πατάτα μακρυά και μοιάζει με ανθρώπινο σώμα, με δύο πόδια. Είναι σατανικό φυτό Σπύρο, μου έλεγε, σε περίπτωσει που αποτύχεις να το τραβίξεις, και σου μείνουν τα φύλλα στα χερια, τότε το σερνικοβότανο βγάζει ένα κόκκινο υγρό σαν το αίμα, γεμάτο δηλητήριο. Αν τα  γυμνά χέρια σου χέρια έχουν λαβωματιές τότε κινδυνεύεις να πεθάνεις. Πόλλές «αλαφροϊσκιωτες» γυναίκες, που ανακατέβονται με αυτά τα «Ματζούνια». Μου λέγανε ότι δεν ήταν λίγες οι φορές που όταν τα ξερίζωνες, άκουγαν μέσα στην υσυχία της νύκτας, κλάματα μικρού παιδιού…Επειδή το ξερίζωμα τους είναι επικίνδυνο, βάζανε κάποιο ζώο δένοντας ένα σχοινί στο πόδι του και την άλλη άκρη την δένανε στο σερνικοβότανο και τραβώντας το ζώο το ξεριζώνανε ακίνδυνα. Επειδή το σερνικοβότανο φυτρώνει σε μέρη με ασπρουδερά χώματα και σκληρά ξερικά, το ξερίζωμά τους είναι δύσκολο, δεν είναι λίγες οι φορές που το ριζικό τους σύστημα έμενε στο έδαφος και τους έμεναν τα άχρηστα φύλλα. Το φυτό αυτό είναι ο περίφημος «Μανδραγόρας»!!!. Και έχει ιδιότητες μαγικές, και υπνωτικές. Οι άνδρες και οι γυναίκες το χρησιμοποιούσαν σαν ηρεμηστικό, και κυρίως για την γονιμότητα των γυναικών. Το αφέψημα σε μικρή δόση και αν οι ρίζες είναι κοντές το πίνουν για να κάνουν κορίτσια. Αν οι ρίζες είναι μακρυές τότε οι πιθανότητες είναι μεγαλύτερες να κάνουν αγόρια. Μου έλεγε λοιπόν η πεθερά μου Κατερίνα, πως επειδή περιέχει δηλητήριο και σε μεγάλες δόσεις φέρνει τον θάνατο. Αν δεν γνωρίζεις καλά την δόση ή δεν χωνεύεις κάποιον, φέρνει το αντίθετο αποτέλεσμα…δηλαδή την στείρωση αντί την τεκνοποίηση. Ο Οβίδιος επείσης αναφέρει ότι ο Κάδμος έσπερνε δόντια δράκοντος στην Θήβα, και φύτρωναν άνθρωποι. Ίσως με το πέρασμα των αιώνων τα δόντια του Κάδμου, να μεταλάχθησαν σε σπόρους και αντί για ανθρώπους, να φυτρώνουν τα φυτα με την σημερινή μορφή του σερνικοβότανου. Πολλοί θα μου πείτε ασε τα παραμύθια ρε Πίπη… Και με το δίκιο σας!!! Όμως και στην Αγία Γραφή ήταν

ΟΙ ΚΑΡΠΟΙ ΤΟΥ ΜΑΔΡΑΓΟΡΑ, ΤΑ ΜΗΛΑ ΤΟΥ

γνωστός ο Μανδραγόρας. Εκεί αναφέρεται ότι η Ραχήλ έφαγε μήλα μανδραγόρα και γέννησε τον Ιωσήφ!!! Οι καρποί του έχουν σχήμα μικρού μήλου, Η γεύση τους πικρόγλυκη, άμα όμως τους φάει κανείς, πρέπει να είναι προσεκτικός. Τα βουνά της  Θεσσαλίας, της Πελοποννήσου, της Στερεάς Ελλάδας και των νησιών είναι γεμάτα, και στη Θήβα σε μεγάλο αριθμό…Λέγεται ότι οι μάντεις μαζί με τα φύλλα δάφνης, μασούσαν και μικρές δόσεις μαδραγόρα για να πέφτουν σε έκσταση, και να λένε τους χρησμούς.. στους επισκέπτες τους. Και οι ονομασίες πολλές και διάφορες από τόπο σε τόπο, στα μερη μας ¨Σερνικοβότανο» , «Μανδραγόρας», «Μανφραγουδα», «Μανδραγούδι», «Ποδοσκέλι», «Αβγουδίτσα» κ.α. Το παρακάτω τραγούδι τραγούδι έλεγε η Βλαχοκερασιώτησια Κατερίνα : ΠΑΝΟΥ ΣΤΟ ΤΡΙΚΟΡΦΟ ΒΟΥΝΟ – ΜΑΝΑ ΚΑΙ ΘΥΓΑΤΕΡΕΣ ΔΥΟ – ΜΑΖΕΒΑΝΕ ΑΜΑΡΑΝΤΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΕΡΝΙΚΟΒΟΤΑΝΟ – ΚΑΙ ΚΕΙ ΠΟΥ ΤΟ ΜΑΖΕΥΑΝΕ –  ΜΩΡΟΥ ΚΛΑΜΑ ΑΚΟΥΓΑΝΕ – ΨΑΞΑΝΕ ΜΕΣ’ ΤΗΝ ΕΡΗΜΙΑ.. ΟΜΩΣ ΜΩΡΟ ΔΕΝ ΒΡΙΚΑΝΕ….έχει και άλλα λόγια το τραγούδι, όμως δεν τα θυμάμαι. Πίνωντας το μερακλίδικα ψημένο καφεδάκι μου, στο παραδοσιακό καφενεδάκι της πέρα ρούγας, από τα χεράκια της Σοφού Σπυρούλας. Με παρέα και άλλες γυναίκες από το Κάτω Κοπανάκι και το Λιθερό, Το έφερε η κουβέντα γύρω από το σερνικοβότανο….όλες είχαν να πουν και κάτι. Άλλες που το είχαν ακούσει από παλιές γυναίκες και άλλες που γνώριζαν ιστορίες

ΤΟ ΣΕΡΝΙΚΟΒΟΤΑΝΟ, ΤΑ ΦΥΛΛΑ ΤΟΥ ΚΑΙ Η ΡΙΖΑ ΤΟΥ

από πρώτο χέρι. Μου λέγανε ότι στα μέρη μας, στις πλαγιές των βουνών της ορεινής τριφυλίας, φυτρώνει ένα χόρτο με ένα παράξενο λουλούδι, με φύλλα σαν του σπερδικλιού λίγο πιο λεπτά. Η ρίζα του μοιάζει με τα δυό «μπαλάκια» του ανδρικού οργάνου. Αυτό το βοτάνι μάζευε και η κυρά – Μπεμπόναινα. Της το είχε δείξει κάποια γριά Αγριλαίϊσα που κάτεχε τα μαγιοβότανα, που να τα βρίσκει και πως να τα φτιάχνει. Η Τριπύλα, η Ιθώμη, ο Ταϋγετος, τα Αγριλαίϊκα και το Μοναστήρι, έχουν χώματα πρόσφορα. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι το εύρισκε στην παλιά Αγριλιά, στην γυρω περιοχή από το εκκλησάκι του Άϊ – Νικόλα. Εδώ το σερνικοβότανο το λέγανε » Μητροβότανο » ή » Μητρόχορτο «. Έτσι ήτανε γνωστό στην περιοχή μας. Μάλλον θα μιλούσαν για το φυτό » Όρχις» κοινώς «Σαλέπι». Ο  αρχαίος συγραφέας Θεόφραστος, ήταν ο πρώτος που έγραψε για το φυτό Όρχι και για την ομοιότητά της ρίζας του, με τα γεννητικά όργανα. Εάν την έτρωγε ο άνδρας, τότε το παιδί που θα γεννιόταν θα ήταν αγόρι. Εάν την έτρωγε γυναίκα γεννιόταν κοριτσι. Μού έλεγαν ότι σε κάποια που είχε αργήσει να φέρει παιδιά στον κόσμο, της είπαν να πάει μαζί με τον άνδρα της στην Καλαμάτα. Εκεί ήταν κάποιος που έφτοιαχνε τέτοια «ματζούνια», ο Γέρο «Τουρκόγιαννης». Στον παλιό μαχαλά εκεί ήταν το σπίτι του, ή μάλλον ο «Οντάς» του. Στο σαλόνι του είχε χαλιά και μαξιλάρια, ένα τεράστιο ναργιλέ με πολλά μαρκούτσα. Και αυτός και η γυναίκα του ντυμένοι με την παραδοσιακιά Ανατολίτικη ενδυμασία. » Καλώς τους», «Μπουγιουρούμ αφέντημ» τους είπε. Του είπαν τον σκοπό της επισκέψεως. Αφού τους πρόσφερε τον παραδοσιακό «καφέ μασμπούτ», τους είπε ότι κάποτε τον έδινε τζάμπα, όμως τώρα γέρασε δεν μπορεί να πάει μονάχος στο βουνό να μαζέψει τα βότανα, και χρειάζεται βοηθό και άλογο. Θα σας  κοστίζει λίγους παράδες αλλά όλα θα πάνε καλά τους είπε. Τους έβαλε σε οκτώ φακελάκια μία κατακόκκινη σκόνη. Πληρώσανε κάτι λίγα λεφτά και πήρανε τον δρόμο της επιστροφής…Μας έλεγε πως κάθε

ΑΝΘΟΣ ΣΕΡΝΙΚΟΒΟΤΑΝΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΠΟΛΛΑ ΕΙΔΗ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΟΥΝ

φακελάκι το έβραζε με μία οκά νερό, που στο τέλος από το βράσιμο έπρεπε να μείνει μισή οκά. Κάθε πρωί πίνανε και οι δυό τους από ένα φλυτζανι, μέχρι να τελαιώσουν τα φακελάκια. Η πίκρα του…δεν λέγεται, όμως η λακτάρα να αποκτήσουνε παιδιά μεγάλη. Κάνανε την πίκρα τους ανάγκη που λένε. Τώρα θέλεις το φάρμακο, η ευλογία του θεού, θέλεις από φυσικού ή οι προσευχές τους…Σε τέσσερες μήνες εμεινε έγκυος. Πάντως μου λέγαν, ότι σε πολλές γυναίκες που έχουν δώσει το Μητροβότανο είχαν επιτυχία. Ας είναι αναπαυμένη η ψυχούλα του γερο – Τουρκόγιαννη και της γυναίκας του!!! Κοντά στην παρέα ήταν και κυρ Αποστόλης Παυλόπουλος, μου λέει σε μια στιγμή που τον ρώτησα. Κάποτε Σπύρο μου που είμουν νέος, είχα ανέβει στην κορφή του Λατζουνάτου και είχα στήσει καρτέρι για πέρδικες. Εκεί ψηλά στην κορφή βλέπω ένα γέρομε μια κοπέλα και ένα γαϊδούρι. Ήταν από την οιχαλία Μπαρδόπουλο τον λέγανε όπως μου είπε. Στο καρτέρι σκότωσα δυό πέρδικες και πέσαν κοντά τους. Πήγα πιο κάτω τις μάζεψα, το μέρος ήταν εκει που χωρίζει το Λατζουνάτου, η Τριπύλα και το Χαρβάτσου. Τι κάνεις εδώ πατριώτη τον ρώτησα. και μου εξήγησε ο άνδρας…Εδώ είναι μία μυρμιγκοφωλιά. Εδώ κρύβονται όλα τα βότανα που χρισιμοποιούσε ο Ιπποκράτης, εδώ κοντά φυτρώνει και το σερνικοβότανο επίσης. Εποχή Αύγουστος, είχαν και δύο κοσκινάκια ένα για τα χοντρά σαν το «αρίλογο» να πούμε και ένα πιο ψιλό κόσκινο. Που είναι το Τριπυλαίϊκο; εκεί έχει και και σερνικοβότανο. Η ρίζα του είναι σαν δυο μπαλάκια ανδρικά. Εδώ το λέμε και «μητροβότανο», «νεραϊδοβότανο», ¨σερνικοβότανο» και με το συμπάθειο «όρχι», και «σαλέπι».  Πολλοί έρχονται από την πρωτεύουσα και το μαζεύουνε. Έρχεται και ένας ξερακιανός «μπεκιάρης» δηλ. ανύπαντρος και τα έχει ξεπατώσει όλα…τώρα που και που βρίσκεις κανένα φυτάδι. Εμείς μόνο με τα βότανα ασχολιόμαστε, τα σερνικοβότανα είναι για τους «κομπογιανίτες». Το σερνικοβότανο, νεραϊδοβότανο, σαλέπι, όρχις. Του αποδίδονταν ιδιότητες μαγικές και αφροδισιακές. Το βοτάνι που χαρίζει στις γυναίκες αρσενικά παιδιά ή την δυνατότητα να γεννήσουν. Οι ρίζες τους ξερένονται και μετά αφού τις αλέσουν, από την σκόνη τους γίνεται το θαυμάσιο σε γεύση και ιδιότητες μαλακτικές. Όπως αναφέρω ο Θεόφραστος αναφέρεται στο σερνικοβότανο και ήταν γνωστό και στους Ασκληπιό και Ιπποκράτη. Στην μυθολογία αναφέρεται ότι ο Ορχις ήταν γιός μιας νύμφης και ενός σατύρου, επειδή βίασε μία ιέρεια σε βακχικά μυστήρια, τον καταδίκασε ο Διόνυσος να πάρει την μορφή φυτού. Λόγω της μορφής των ριζών του αποδόθηκε  και το σημερινό όνομα.

Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos wordpress.com

Νοεμβρίου 18, 2010 Posted by | ΘΡΥΛΟΙ ΚΑΙ ΔΟΞΑΣΙΕΣ, ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΤΑ ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΟΥ, Uncategorized | Σχολιάστε

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.