Komianos's Blog

Από το Κοπανάκι Μεσσηνίας Πολιτιστικά Δρώμενα.

ΤΟ ΠΑΖΑΡΙ ΤΟΥ ΚΟΠΑΝΑΚΙΟΥ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΕΚΑΤΟ ΚΑΙ ΠΛΕΟΝ ΧΡΟΝΩΝ Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΥ ΠΙΠΗ ,komianos.wordpress.com

ΠΑΛΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΖΑΡΙ ΤΟΥ ΚΟΠΑΝΑΚΙΟΥ, ΣΤΟ ΒΑΘΟΣ ΤΗΣ ΠΛΑΤΕΙΑΣ ΔΙΑΚΡΙΝΕΤΑΙ Η ΠΑΡΑΓΚΑ ΜΕ ΤΑ ΠΕΡΙΦΗΜΑ ΤΣΑΡΟΥΧΙΑ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΗ ΚΑΙ ΓΙΑΝΝΗ ΚΑΡΑΜΠΕΛΑ "ΚΑΤΣΟΥΛΟΓΙΑΝΗ", ΑΡΧΕΙΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΚΟΜΙΑΝΟΥ ΠΙΠΗ

Η κωμόπολή μας, το Κοπανάκι της Ορεινής Τριφυλίας, Αριθμεί  γύρω στους 1000 κατοίκους περίπου τους χειμερινούς μήνες. Το καλοκαίρι γεμίζει στην κυριολεξία από ντόπιους και επισκέπτες. Αποτελεί το κέντρο της περιοχής. Ήταν η πρωτεύουσα της Ορεινής Τριφυλίας, στην οποία οι κάτοικοι των γύρω χωριών από τα παλιά τα χρόνια μέχρι και σήμερα, συγκεντρώνονται αδιαλείπτως εδώ και ένα αιώνα περίπου. Τόπος  συναντήσεως  το παραδοσιακό Κυριακάτικο ζωοπανήγυρο, στην  κεντρική πλατεία και τους γύρω δρόμους  Ένας τόπος συναντήσεως όχι μόνο για τις οικονομικές τους συναλλαγές, αλλά και για την διατήριση και ανάπτυξη των κοινωνικών τους σχέσεων.

Η γεωγραφική θέση της πόλις μας, συνετέλεσε στην δημιουργία αυτού του φανταστικού σε πολυχρωμία και ζωτικότητα παζαριού. Του οποίου σκοπός είναι η οικονομική αφ’ ενός και πολιτιστική αναβάθμηση της περιοχής και αφ΄ετέρου η διάθεση των προϊόντων που παράγουν. Γνωστό από τα χρόνια τα παλιά, το παζάρι του Κοπανακίου, με βροχές ή λιακάδες, με κρύα χειμωνιάτικα, και ζέστες καλοκαιρινές. Παρ΄όλες τις αντιξοότητες από πολιτεία και εκκλησία, (για λόγους εκκλησιασμού…), ο τότε Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ολυμπίας και Τριφυλίας, Δαμασκηνός απόφάσισε σε συνεργασία με την Νομαρχία Μεσσηνίας, το παζάρι να γίνεται την ημέρα του Σαββάτου. Δεν ήταν λίγοι που πολέμησαν με λύσσα και κακία την ύπαρξη του υπέροχου και γνωστού σε όλη την Ελλάδα παζαριού. Μέχρι και πολιτικοί άνδρες και κυβερνητικοί υπάλληλοι για ώφελος ψηφοθηρικό…Για μικρό χρονικό διάστημα σταμάτησε να γίνεται την ημέρα της κυριακής. Με αποτέλεσμα το Σαββατιάτικο παζαρι να αποτύχει παταγωδώς. Ο Αποστόλης Παυλόπουλος μου έλεγε, πως οι επαγγελματίες και οι παζαριώτες, αναγκάσθηκαν να εκκλησιάζονται τις πρωϊνές ώρες και εν συνεχεία στις 10.00 να αρχίζει το παζάρι. Ο μόνος που είχε άδεια συνεχούς ωραρίου ήταν ο ίδιος, επειδή είχε το καφενείο του σταθμού. Τα μέλη του Εμπορικού Συλλόγου μετά από σύσκεψη, αποφάσισαν να γυρίσουν όλες τις γύρω περιοχές, από Ελαία μέχρι Οιχαλία. Για δύο συνεχείς Κυριακές γυρίσανε όλη την περιοχή, διαπιστώνοντας ότι την ημέρα της Κυριακής οι περισσότεροι κάτοικοι την ώρα της της Θείας Λειτουργίας, ασχολούνταν με αγροτικές ή άλλου τύπου εργασίες. Σύσωμοι λοιπόν συναντήθηκαν, αλλά την ημέρα της Κυριακής, με τον Σεβασμιώτατο Δαμασκηνό και του είπαν τα καθέκαστα. Ξεκίνησαν όλοι μαζί για να του αποδείξουν του λόγου το αλληθές. Αποτέλεσμα να διαπιστώσει με τα ίδια του τα μάτια ο Δέσποτας, ότι δούλευαν οι περισσότεροι και οι εκκλησιαζόμενοι ήταν ελάχιστοι εκείνη την ημερα. Και ότι δεν μπορείς τους ανθρώπους, να τους μαντρώσεις, αν δεν το θέλουν. Στο μεταξύ ήρθε η δικτακτορία και οι τοπικοί παράγοντες, αφού ήλθαν σε επαφή με τον Πατακό και τους ακολούθους του, στο Καλό

ΓΑΪΔΟΥΡΟΜΟΥΛΑΡΑ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΑ ΕΥΚΑΛΥΠΤΑ ΣΤΟ ΠΑΖΑΡΙ ΤΟΥ ΚΟΠΑΝΑΚΙΟΥ, Φωτογραφικό αρχείο ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ

Νερό, μετα από συζήτηση έδωσε εντολή το παζάρι να συνεχίσει την ημέρα της Κυριακής. Σε αυτή τη μικρή και ήσυχη κωμόπολη, τις Κυριακές η κεντρική πλατεία γεμίζει με ένα μοναδικής πολυχρωμίας και ζωτικότητας τόνο. Το παζάρι στηρίζει την οικονομία και την ευμάρια της κωμοπόλεως και των γύρω περιοχών. Είναι το αίμα και η ζωή του τόπου. Εδώ μπορεί ο επισκέπτης να βρει οτιδήποτε τον ενδοιαφέρει. Όλων των ειδών πουλερικά, αμνοερίφια, βόδια, γελάδια. Άλογα, μουλαρογαϊδουρά, εμπορεύματα όλων των ειδών. Οι μεταπράτες, οι αγοραστές και οι ανταλλαγές ζώων είχαν την τιμητική τους.  Χαλιά, εργαλεία και αντικείμενα για το νοικοκυριό του σπιτιού, σκεύη οικιακά, αγροτικά εργαλεία. Πάγκοι φορτωμένοι με εμπορεύματα κάθε είδους. Υφάσματα, ρούχα, παπούτσια και κυρίως  φρούτα και ζαρζαβατικά. Μέχρι και παραδοσιακά γλυκά μπορούσε κάποιος εκείνη την εποχή να βρεί. Πόσες και πόσες φορές δεν γεύτικα το περίφημο σάμαλι ή τον μπακλαβά και το καταϊφι, σερβιρισμένο σε μια κόλλα χαρτί, με το σιρόπι που ατσιγκούνευτα έριχνε ο Μπάρμπα Γιάννης Αντωνόπουλος ο Βασιλικαίος, να τρέχει στα δάκτυλα μου, μαζί με ένα ποτήρι κρύο νερό που το παγωνε ένα κομάτι παγοκολώνας τυλιγμένης σε μια λινάτσα..Ποιος δεν είχε γευθεί την νοστιμιά από  τα ψημένα καλαμάκια με την φέτα το ψωμί στην κορυφή, από τα χέρια του Κώστα Κωνστάνταρου, σου σπάζανε την μύτη με την τσίκνα τους. Μπορεί κανείς από την τότε νεολαία να ξεχάσει, με πόση προσμονή και λαχτάρα περιμέναν να γευθούν το παγωτό χωνάκι, που το γέμιζε με μπαλίτσες μέχρι πάνω ο Μελιγαλαίος Ζαραχωβίτης.Τα λακταριστά παστέλια που πουλούσε ο Ζευγολατιώτης ο

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΧΑΣΑΠΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΠΑΝΟΥΣΑΚΗΣ (ΚΩΣΤΑΣ ΖΟΛΛΙΑΣ), ΜΕ ΜΑΕΣΤΡΙΑ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑ ΕΤΩΝ ΤΕΜΑΧΙΖΕΙ ΤΗΝ ΓΟΥΡΝΟΠΟΥΛΑ, ΔΙΠΛΑ ΤΟΥ Ο ΘΟΔΩΡΑΚΗΣ (ΠΑΛΛΑΣ) από το Γλυκορίζι, Φωτογραφικό αρχείο ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ.

Μπαρμπαμελομακαρουνάς όπως τον αποκαλούσε η μαρίδα. Πάντως την τιμητική θέση κατέχει η Γουρνοπούλα ή γουρουνοπούλα, όπου και να κοιτάξεις θα δεις πάγκους με καλοψημένες γουρνοπούλες, λαχταριστές που η γαργαλιστική τους μυρουδιά σε καλεί να τις γευθείς,οι χασάπιδες με ακονισμένες μαχαίρες και μπαλντάδες, όπως ο παραδοσιακός χασάπης μπαρμπα Κώστας Πανουσάκης (Κώστας Ζολλιάς), με μαεστρία και πείρα ετών τεμαχίζει την καλοψημένη τραγανή γουρνοπύλα, όπως και τόσοι άλλοι συνάδελφοί του, περιμένουν αφού την τεμαχίσουν να τυλίξουν την παραγγελία του πελάτη στην λαδόκολλα, για να την απολαύσουν με την παρέα τους και με τη συνοδεία ενός ποτηριού κρασιού, από τα γευστικώτατα μερακλίδικα κρασιά που παράγει η τριφυλιακή γη. Όλα τα υπόγεια ή ισόγεια ταβερνάκια έκαναν χρυσές δουλειές, Άνοιγαν το πρωί και κλείναν το βράδυ. Ο περαστικός άκουγε τραγούδια από τους μερακλίδες πότες. Η κάνουλες δεν σταματούσαν να γεμίζουν τα οκαδιάρικα. Το παζάρι έφερνε και φέρνει στην εσχατιά αυτής της χώρας μας, που λέγεται Κοπανάκι, Πολιτιστικά αγαθά των οποίων έχουν ανάγκη, άλλα και δικαιούνται οι κάτοικοι που εξακολουθούν να παραμένουν και να δημιουργούν σε αυτή. Συγκεντρώνει πολλούς επισκέπτες, αλλά και εμπόρους, όχι μόνο από τα γύρω χωριά, αλλά και από την κυπαρυσσία και τις κοντινές ή μακρινές πόλεις. Ποιος από τους παλιούς κατοίκους,δεν θυμάται τους λόφους από ρίγανι για πούλημα στην πλατεία, η σπιρτάδα της σε κτύπαγε από 150 μέτρα μακρυά. Το Κυριακάτικο παζάρι συνδυάζει την διασκέδαση, την εκδρομή, τα ψώνια, το κοινωνικό αντάμωμα, την επαφή των χωρικών της Ορεινής Τριφυλίας, την ανταλλαγή απόψεων και γνώσεων, το δέσιμο της γνωριμίας και της σχέσης και κυρίως την κατανάλωση παντώς είδους αγαθών και προϊόντων. Εδώ μαθαίνονται τα νέα, μετά από μερικά ποτηράκια πέφτει και το σχετικό κουτσομπολιό, Ο συνδυασμός της γευστικής γουρνοπούλας, το σουβλάκι, το καλοψημένο κοτόπουλο με την συνοδεία του ποτηριού ανοίγουν τις γλώσσες, τα βάσανα, τους καϋμούς και τις ταλαιπωρίες. Εδώ γίνεται η ανταλλαγή των προϊόντων… Τα περίφημα Αετοβουναίικα Κρομύδια, τα Σελαίικα πεπόνια και ντομάτες, τα Αρτικαίικα πορτοκάλια και τόσα άλλα.Απο βραδύς οι καφετζίδες, βλέπετε δεν υπήρχε δίκτυο νερού και εκείνη την εποχή, το μάζευαν με το μαγγάνι και τον κουβά από τα πλησιέστερα πηγάδια. Οι ντόπιοι

ΓΙΩΡΓΗΣ ΚΑΡΑΜΠΕΛΑΣ "ΚΑΤΣΟΥΛΟΓΙΑΝΝΗΣ" ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΑ ΠΑΡΑΛΛΑΒΗ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΜΕΝΩΝ ΠΑΠΟΥΤΣΩΝ ΓΙΑ ΜΠΑΛΩΜΑ ΚΑΙ ΒΑΨΙΜΟ. Φωτογραφικό αρχείο ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ

καταστηματάρχες στήνανε τις παράγγες τους στην κεντρική πλατεία ξεκινώντας από νωρίς. Τα πεθερικά μου οι «Κατσουλογιαναίοι» ο Γιώργη Καράμπελας και ο Γιάννης ο αδελφός του, μεταφέρανε τα μερίφημα τσαρούχια, από ρόδες αυτοκινήτων από το τσαγκαράδικο στην παράγκα. Καλφάδες, βοηθοί και πωλητές ήταν επί ποδός. Δεν υπήρχε και κανένας την εποχή της ανέχειας, που να μην φόρεσε τσαρούχια ή άρβυλα παλιά  φτιαγμένα και μπαλωμένα από τους Κατσουλογιαναίους. Στα γύρω χωριά οι προετοιμασίες, όσο πιο μεγάλη ήταν η απόσταση τόσο πιο νωρίς έπρεπε να ξεκινήσουν. Είχαν πολύ δρόμο να περπατήσουν, είχαν να φορτώσουν τα ζωντανά και εάν είχαν και ζώα για πούλημα θα τους καθυστερούσαν οπωσδήποτε κατά την μεταφορά. Σήμερα όλος ο κόσμος έρχεται με το τροχοφόρο, και με αυτό μεταφέρει και τα αγαθά του. Τότε έρχονταν με τα γαϊδουρομούλαρα φορτωμένα για να πουλήσουν την σοδειά τους ή να την ανταλλάξουν με κάτι άλλο που είχαν ανάγκη. Και το βράδυ πάλι πίσω με τα πόδια έπαιρναν τον δρόμο του γυρισμού.  Οι γύρω δρόμοι γέμιζαν από άλογα, μουλάρια,γαϊδούρια. Οι σιδεράδες, οι πεταλωτίδες κάνανε χρυσές δουλειές, οι σαμαράδες δεν προλάβαιναν από τις παραγγελίες και τις επισκευές να βάλουν μια μπουκιά ψωμί στο στόμα τους,

Εργασία : ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ , komianos wordpress.com



Δεκεμβρίου 28, 2010 Posted by | ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΘΕΣ, ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΤΑ ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΟΥ, Uncategorized | Σχολιάστε

ΑΝΕΚΔΟΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΩΝ ΣΥΝΕΧΕΙΑ: Ο ΑΕΤΟΒΟΥΝΙΩΤΗΣ ΣΥΜΠΑΤΡΙΩΤΗΣ ΜΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΝΤΕΜΙΡΗΣ ΓΝΩΣΤΟΣ ΩΣ «ΓΙΑΤΡΟΣ», Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos wordpress.com

ΣΩΤΗΡΗΣ ΝΤΕΜΙΡΗΣ (ΚΟΥΤΣΟΣ) ΚΑΙ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Ι. ΑΒΔΑΛΑ (ΜΑΤΑΚΙ), ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΌ ΑΡΧΕΙΟ ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ

Το  «Σωτήριον έτος» 1953, το ζεύγος του Σωτήρη  Ντεμίρη και της Κωνσταντίνας Ιωάννη Αβδάλα, τη γνωστή με το παρατσούκλι (Ματάκι), που ηταν η ψυχή στην κεντρική πλατεία του χωριού Αετού, κρατώντας το κεντρικώτερο παραδοσιακό καφενείο. Και ποιός δεν είχε απολαύση τον μερακλίδικο καφέ της, ή δεν είχε δροσιστή με ένα ποτήρι δροσερό νερό από τα εργατικά και ακούραστα χεράκια της. Ποιός δεν είχε απολαύσει  το πηγαίο καλαμπούρι της, το γλυκό χαμόγελό της και πάντα με  τον καλό λόγο στα χείλη της. Πραγματικά γεννημένη για την δουλειά αυτή , που μέχρι τα βαθειά γερατιά δεν ήθελε να την αποχωρησθεί. Το άρωμα του φρεσκοψημένου καφέ, η μυρωδιά του ούζου και του τσίπουρου, ανακατεμένες με τον καπνό από τα δεύτερης ποιότητας τσιγάρα που καπνίζαν οι πρωϊνοί θαμώνες με τα χούγια τους και τις ιδιαίτερότητές τους, της  είχε γίνει  δεύτερος εαυτός. Το σπίτι της φτωχικό άλλά έλαμπε από νοικοκυροσύνη και πάστρα. Και ο κυρ” Σωτήρης καλός και τίμιος δουλευτής, καλός

ΝΤΕΜΙΡΗΣ ΣΩΤ. ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ (ΓΙΑΤΡΟΣ), ΣΤΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ ΤΩΝ ΓΩΝΙΩΝ ΤΟΥ ΣΤΟΝ ΑΕΤΟ, Φωτογραφικό αρχείο, ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ

οικογενειάρχης, που προσπαθούσε και αυτός από την πλευρά του για το καλύτερο. Το 1953 ήρθε στον κόσμο το τέταρτο  από τα πέντε παιδιά τους…»το διαμάντι τους», ο γιόκας τους  ο Παναγιώτης Σωτηρίου Ντεμίρης, γνωστός αργότερα με το παρατσούκλι ως «Γιατρός» και μάλιστα «Γυναικολόγος»…. Απολαμβάνοντας το μερακλίδικο παραδοσιακό καφεδάκι στο μικρό καφενείο του, μου είπε την ιστορία πώς του δώσανε το παρατσούκλι «Γιατρός». Μου έλεγε λοιπόν κάποτε γύρω στο 1972, είχε βγεί με κάποια κοπελίτσα στα κρυφά ραντεβουδάκι στην πίσω μεριά του Δημοτικού Σχολείου του Αετού.  Κρυμένοι από τις συστάδες των θάμνων και των καλαμποκιών (έτσι νομίζανε)… από τα βλέματα των περαστικών, και αποροφημένοι από το αίσθημά τους, δεν αντιλήφθησαν ότι δύο περαστικοί ο Παπα – Κώστας Παπαδημητρίου από τον Αετό, και ο Χρήστος Παπαδόπουλος γυναικολόγος από το χωριό Κρεμύδια, τους πήραν χαμπάρι. Σαν νύκτωσε γυρνώντας στο καφενείο τους, βρήκε να πίνουνε το κρασάκι τους και τους δύο παρέα με άλλους. «Βρε!!! Καλώς τον Παναγιώτη….» του λέει ο γυναικολόγος Χρήστος Παπαδόπουλος.» Ξέρετε»; λέει χαριτολογώντας, στους παρευρισκόμενους,  «ότι στον ουρανό γύρευα αντικαταστάτη μου γυναικολόγο, τώρα που  βγαίνω στην σύνταξη. Και που νομίζεται ότι τον βρήκα;….στις καλαμπόκιές δίπλα στις πατουλιές, πίσω απο το Δημοτικό σχολείο. Έκανε μαθήματα γυναικολογίας… «. «ΚΑΙ ΑΠΟ ΣΗΜΕΡΑ ΘΑ ΣΕ ΒΑΠΤΙΣΟΥΜΕ,  «ΓΙΑΤΡΟ» ,  ΓΥΝΑΙΚΟΛΟΓΟ». Και στρεφόμενος προς τους άλλους λέει:» φαντάζομε ότι και ο Παπά -  Κώστας θα συμφωνήσει για την «Βάπτιση» του Παναγιώτη.»Στην ερώτησή μου πως τα πήγαινε με τα γράμματα; Η απάντησή ήταν : «Το σχολείο το τέλειωσα, αλλά από γράμματα…»Τσούκι», μεθερμηνευόμενο «Κουμπούρας»!! Κάθε μέρα «κοπάνα», πότε για καβούρια, πότε για ψάρια, πότε για πλακοπαϊδια, για κοτσύφια, φρούτα μέχρι και κουνοπίδια από μπαξέδες. Οι δάσκαλοι και οι δασκάλες τον είχαν ταράξει στο ξύλο και τις τιμωρίες. Όμως το «αγριοκάτσικο» κρατούσε καλά την επανάστασή του. Σαν τελείωσε το Δημοτικό σχολείο,ασχολήθηκε με όλες τις εργασίες. αγρότης, μισακάρης, κτίστης, μπογιατζής, κλαδούχος, μπαξεβάνης. Πάντως με ότι καταπιανότανε τα έβγαζε πέρα. Καλό παιδί με καρδιά διαμάντι, του άρεσε και ο «ποδόγυρος»…Πρώτος στον χορό και στο …πιώμα, μπεσαλής και λεβέντης. Σε μια στιγμή μου λέει: » Έχω κάνει τόσα πολλά στην ζωή μου που θα γέμιζες ένα ολόκληρο βιβλίο, κάποτε θα έρθω και σου μιλήσω για την ζωή και για πολλά άλλα…»ΡΕ ΦΙΛΕ ΠΙΠΗ, ΒΑΛΕ ΓΙΑ ΤΙΤΛΟ… Η ΖΩΗ ΕΝΟΣ ΤΑΛΑΙΠΩΡΟΥ». Στην φωτογραφία που σου δίνω, είναι από μια παλιά «Φαρμακαποθήκη»…του Αετού.

ΠΑΛΑΙΟΙ ΑΕΤΟΒΟΥΝΑΙΟΙ ΣΤΗΝ "ΦΑΡΜΑΚΑΠΟΘΗΚΗ" ΤΗΣ ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΡΕΜΠΕΛΟΥ ΤΟΥ ΑΓΓΕΛΗ.

(έτσι λέγαν τα παντοπωλεία που ήταν συγχρόνως μπακάλικα και ταβέρνες). Της Δήμητρας Ρέμπελου του Αγγελή, σημερινό παντοπωλείο. Ήτανε πέντε γεροντάκια και τα κουτσοπίνανε, με ένα ρέγγο ψημένο στην εφημερίδα για μεζέ. Ο Γιώργης  Καζάτζας (Χασάπης ), ο Δημήτρης Ηλιόπουλος (Ντάτσος), ο Αντώνης Παρασκευόπουλος (Βαρκάρης), ο Παναγιώτης Προκοπίου (Μουρέλος) και ο Δημήτρης Ρέμπελος (Ταμπούρας). Μπαίνει μέσα ένας νεαρός και λέει στον ταβερνιάρη: «Κέρασε όλη την παρέα»… Και στο στο πρώτο ποτηράκι λένε  όλοι «Στήν υγειά σου Γιατρέ» . Ο ένας από την παρέα που έλειπε πολλά χρόνια για τα πολιτικά του φρονήματα…Ρωτάει » ρε τίνος είναι ευτούνο το παλικάρι;» και του απαντάει ο άλλος : Του Σωτήρη Ντεμίρι (Κουτσού)…Και λέει ο άλλος με θαυμασμό…»  Μπράβο!! Κουτσέ. ΕΒΓΑΛΕΣ ΚΑΙ ΠΑΙΔΙ ΓΙΑΤΡΟ!!!»…

Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos wordpress.com Πιστεύω ότι σε επίσκεψή του μελλοντική, θα ακούσω και άλλες τέτοιου είδους ανεκδοτες ιστορίες του τοπου μας . Σε ευχαριστώ φίλε παναγιώτη Ντεμίρι, μακάρι και άλλοι συμπολίτες μας να ακολουθήσουν το παραδειγμά σου. Πάντως στο τέλος το Ελενάκι, η ανηψιά του γερο-Αποστόλη Παυλόπουλου, σημερινού κατοίκου της πέρα ρούγας Κοπανακίου, σου την φόρεσε την «κουλούρα», και πηγές φιλικές με πληροφόρησαν ότι αντί για τον χορό του Ησαία, το χόρευες σε στυλ τσιφτετέλι…  Με αγάπη και σεβασμό ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ.

Δεκεμβρίου 11, 2010 Posted by | ΑΝΕΚΔΟΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΘΕΣ, ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ, ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΤΑ ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΟΥ, Uncategorized | Χωρίς σχόλια

ΑΪ ΘΑΝΑΣΗΣ Η «ΜΑΗ ΘΑΝΑΣΗΣ» ΣΤΑ ΒΑΡΥΜΠΟΠΑΙΪΚΑ ΑΛΩΝΙΑ ΚΑΙ Η ΤΟΠΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟ ΕΚΚΛΗΣΑΚΙ, Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos wordpress.com

ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

Στα πόδια της «βίγλας» (του Βαρτμποπαίϊκου νεκροταφείου), κάποτε πριν εκατό και παραπάνω χρόνια, οι κάτοικοι της περιοχής είχαν κτίσει ένα εκκλησάκι, Τον Άϊ-Θανάση, ή «Μάη-Θανάση»,όπως τον αποκαλούν οι κάτοικοι της περιοχής,  επειδή το γιορτάζουν στις 2 Μάη κάθε χρόνο, στη θέση «Αλώνια». Πετρόκτιστο με στέγη από κεραμίδια, δίπλα στο αλώνι του Θανάση Κώνστα του Παναγιώτη (Αλβάνη). Πιο πάνω είναι το αλώνι του Γιώργη Μιχαλόπουλου του θεοδώρου. Παρακάτω είναι το αλώνι του Γιάννη Καράμπελα (Γιάννη – Μανώλη).Οι γεροντότεροι κάτοικοι της περιοχής το θυμούνται ερείπιο, με την στέγη πεσμένη. Δεν ήταν και λίγοι αυτοί που έπαιρναν κεραμίδια από την πεσμένη στέγη, πέτρες  και ότι άλλο θεωρούσαν χρήσιμο για προσωπική τους χρήση. Κτισμένο όπως ήταν σε ύψωμα, ήταν εκτεθειμένο στις καταιγίδες, και σε παντός είδους καιρικά φαινόμενα που το κτυπούσαν αλύπητα σε συνδυασμό με τον χρόνο. Στο τέλος το εκκλησάκι διαλύθηκε, μόνο ένας τοίχος ανατολικός του Ιερού και κανά δυο άλλοι δεξια και αριστερα που έδειχναν τα απομεινάρια του ναού. Ούτε τοιχογραφίες,ούτε εικόνες, καμπαναριό ανυπαρκτο, ούτε σταυρός ή Αγία τράπεζα, μόνο απομεινάρι που έδειχνε την είσοδο στο εκκλησάκι το πετρινο

ΤΟ ΕΚΚΛΗΣΑΚΙ ΑΪ-ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΒΙΓΛΑ ΤΟΥ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΟΥ, Φωτογραφικό άλμπουμ ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ

κατώφλι. οι κάτοικοι της περιοχής του χωριού Πολυθέα (Μαλίκι), λίγο πιο ψηλά από τον χώρο του χαλάσματος, είχαν καθαρή οπτική πρόσβαση. Κάθε βράδυ μου λέγανε οι Μαλικαίοι, στο ταβερνάκι-παντοπωλείο του Γιώργη Κατσάρα (Μπορνιόκος), βλέπανε ένα μικρό φως, όπως το φως του λιχναριού ή του λαδοφάναρου εκείνης της εποχής, να κάνει γύρους από το σημείο που ήταν το εκκλησάκι και μετά από λίγη ώρα να χάνεται μέσα στα χαλάσματα.Βέβαια το Μαλίκι βρίσκεται σε αρκετά μεγάλη απόσταση, και μέσα στο σκοτάδι ήταν αδύνατο να διακρίνουν τι συνέβαινε. Οι προλήψεις, ο φόβος για το άγνωστο και οι ιστορίες από τις γιαγιάδες γύρω από το τζάκι, είχαν εξάψει την φαντασία των ανθρώπων από τα παιδικά τους χρόνια. Ούτε να το σκεφτεί κάποιος να τολμήσει να πλησιάσει τέτοιες ώρες, για να διαπιστώσει τι συνέβαινε. Μου έλεγε η Σπυρούλα Σοφού η γυναίκα του Γιώργη (Ντίντιρη), και ο Δημήτρης του Γεωργίου Γεωργακόπουλος, νέο παιδί εκείνη την εποχή, ότι τα βράδυα βγαίνανε οι Μαλικαίοι και χαζεύανε το φαινόμενο με το φως του λυχναριού.

ΤΟ ΠΡΟΣΚΥΝΗΤΑΡΙ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΑΕΤΟΥ-ΑΪ-ΘΑΝΑΣΗ. ΣΤΟ ΒΑΘΟΣ ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΠΟΛΥΘΕΑ (ΜΑΛΙΚΙ),Φωτογραφικό άλμπουμ ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ

Μου έλεγε για την ακρίβεια ότι το φωτάκι ξεπρόβαλλε από τα χαλάσματα του Άϊ-Θανάση, και ακολουθούσε συγκεκριμένη διαδρομή, κατέβαινε μέχρι το σταυροδρόμι πάνω από το γεφυράκι στον δρόμο του Αετού, εκεί που είναι το πέτρινο εικονοστάσι του Μάη-Θανάση, και χανοτανε για λίγο. Ύστερα εμφανιζότανε ξανά και ανέβαινε τον ανήφορο, μέχρι τα χαλάσματα της εκκλησιάς, και εκεί εξαφανιζότανε. Πολλές οι ιστορίες από ηλικιωμένες γριές γύρω από το εκκλησάκι. Λέγεται ότι δεν ήταν λίγες οι φορές που Ο Άγιος είχε εμφάνισθεί στον ύπνο αρκετών ανθρώπων δίνοντας εντολή να ξαναχτίσουν το σπίτι του!!! Μόνο ένα παλικαράκι τότε ο Παντελής Παντελής, βάζοντας αγκίστρια για τσίχλες, τόλμησε να πλησιάσει στο χώρο. Ξαφνικά του πετάχτηκε μια δυνατή λάμψη μπρος του, και η τρομάρα δεν λέγεται…Το φαινόμενο εξαφανίστηκε από την στιγμή που κτιστηκε και εγκαινιάσθηκε το εκκλησακι γύρω στο 1970. Με δωρεές των ευσεβών Κατοίκων του Μοναστηρίου (Βαρυμποπι) και των γύρω περιοχών. Οι κάτοικοι του χωριού Βαρυμποπι, γνωρίζανε όλοι τους πολύ καλά τι συνέβαινε , αλλά η θέση του χωριού τους εμπόδιζε να βλέπουν το περιεργο φαινόμενο. Πολλοί λέγανε ότι το φως κατέβαινε από το Μοναστήρι της Αγια-Σωτήρως. Για το ιστορικό αυτό Μοναστήρι και τα θαύματα εκείνης της εποχής, που πραγματικά κατά κοινή ομολογία είναι πάρα πολλά , το komianos Blog, θα ασχοληθεί στο μέλλον. Υπομονή φίλοι μου…

Εργασία: ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos wordpress.com

Δεκεμβρίου 6, 2010 Posted by | ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΘΕΣ, ΘΡΥΛΟΙ ΚΑΙ ΔΟΞΑΣΙΕΣ, ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ, ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΤΑ ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΟΥ, Uncategorized | Σχολιάστε

ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ ΟΙ ΖΩΟΚΛΕΦΤΕΣ, «ΤΟ ΑΖΥΓΙΣΤΟ ΚΡΕΑΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΠΙΟ ΝΟΣΤΙΜΟ», Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos wordpress.com

Ο ΜΠΑΡΜΠΑ ΚΩΣΤΑΣ ΤΕΡΖΗΣ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΙΑ ΤΟΥ ΜΕ ΤΟ ΚΟΠΑΔΙ ΤΟΥ ΣΤΟ ΜΠΟΣΤΑΝΙ, ΣΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΑΡΤΙΚΙΟΥ. Φωτογραφικό αρχείο ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ-ΕΛΕΝΗ ΛΟΥΜΠΡΙΝΗ-ΑΝΤΩΝΙΑ ΤΕΡΖΗ- ΣΩΤΗΡΙΑ ΤΕΡΖΗ- ΒΑΣΙΛΗΣ ΤΕΡΖΗΣ

Τυχαία ακούσα μία ιστορία από ένα γέρο-Κρυονερίτη, τον κύρ” Γιώργη, και σιγά σιγά η περιέργειά μου μεγάλωσε, ακούγοντας ιστορίες και περιστατικά για τα χρόνια της κλεψιάς την εποχή εκείνη.Μου έλεγε λοιπόν πώς το να είσουν κλέφτης εκείνη την εποχή, όλος ο κόσμος σε είχε περί πολλού. Στα μάτια του κόσμου ήσουν ένας μικρός ήρωας. Όλος ο κόσμος σε σεβόταν. Ήταν γεναιότητα, μαγκιά και αντριλίκι. Η κλεψιά εκείνη την εποχή ήταν τέχνη, ηθοποιϊα…άμα θέλανε να κλέψουν, το προγραμμάτιζαν τουλάχιστον μια εβδομάδα πρίν. Κανόνιζαν λοιπόν από πριν να συναντηθούν σε ουδέτερο χώρο, π.χ. στο καθηερομένο ζωοπανήγυρο που γινόταν κάθε Κυριακή στο Κοπανάκι. Συναντούσαν λοιπόν τα «συνεταιράκια» τους ζωσμένοι με τα κουμπούρια τους και την αρματωσιά τους στα σελάχια τους. Κανόνιζαν να βρίσκεται και αρκετό ακροατήριο. Η δε συνάντηση γινόταν στο πιο κεντρικό σημείο. Σκοπός αυτού του σκηνικού ήταν, να υπάρχουν πολλοί μάρτυρες αν χρειαζόταν αργότερα. Για ασήμαντη αιτία άρχιζαν τους καυγάδες και μάλωναν στα ψέματα μεταξύ τους. Οι βρισιές πέφτανε βροχή και από τις δυο μεριές. Ήταν απαραίτητο να είναι παρόντες πολλοί για να τους χωρίσουν. Βρίζανε λοιπόν ο ένας τον άλλον με τρόπο σκληρό. «είσαι μεγάλος παλιάνθρωπος ρε!!!». » Εγώ ρε θεομπαίκτη;.. ή εσύ ρε μούσχαρε;..Ου… να μου χαθείς μασκαρά «. Και άλλες χειρότερες ή προσβλητικές βρισιές και χαρακτηρισμούς. Και αν τραβούσαν κουμπούρες, για να ξεπλήνουν την ντροπή τους δήθεν…ήταν το σύνθημα για να συναντηθούν στην πηγή του » Κρο-Κοπανάκι» στην πέρα ρούγα, στο λιθερό. Οι Σουλιμαίοι και οι Πλατανίτες ρίχνανε και καμιά κουμπουριά στα πόδια, ή στον αέρα, που αντί για σκάγια είχαν «φασούλες». Ανάλογα με τις κουμπουριές σήμαινε και τι ώρα θα γίνει η συνάντηση. Αν τράβαγαν μαχαίρια δήθεν για να πάρουν πίσω την προσβολή, ήταν το σύνθημα να συναντηθούν στο μύλο του «Σοφού». Αν μένανε στα λόγια και τις βρισιές, τότε θα συναντιώνταν στο μύλο του «Ρήγα». Εάν έσπαζαν ένα ποτήρι ή πετάγανε με θυμό μια καρέκλα, αυτό σήμαινε στη μία την νύκτα. Βέβαια είχαν και άλλα συνθηματικά. Δεν χωράει ο νους του ανθρώπου, τι κόλπα χρησιμοποιούσαν για να κλέψουν κότες, αρνιά, γίδια, κατσίκια, μέχρι αγελάδες, γαϊδούρια και άλογα οι αθεόφοβοι, άσε τα γουρούνια. Αν η λεία ήταν μικρή, αυτός που προχωρούσε μπροστά , είχε το ζώο κρεμασμένο στην πλάτη του, και για να μην χάνουνε καιρό, αλλά και να μην προδωθούνε από τα βελάσματα των ζώων, αυτός που ακολουθούσε το έσφαζε και το έγδερνε συγχρόνως. Πως λέμε σήμερα…»τρία σε ένα», κλοπή, σφάξιμο και γδάρσιμο, το κρέας έτοιμο για την κατσαρόλα. Την παρακάτω ιστορία μου την διηγήθηκε ο συχωρεμένος δάσκαλος των Αγγλικών, Κος Περικλής Κωνσταντινίδης από το χωριό Κεφαλόβρυση. Κάποιος πλατανίτης ονομαστός ζωοκλέφτης στν περιοχή, (όνομα δεν λέω για ευνόητους λόγους), επρόκειτο να παντρευτεί την Κυριακή στο χωριό Πλατάνια. Την μέρα της Παρασκευής είχε έλθει σε επαφή με την ομάδα του, Τα μεσάνυκτα του σαββάτου θα συναντιώντουσαν, να πάνε να κλέψουν αρνιά από κάποιον άρχοντα της περιοχής. » Το αζύγιστο κρέας αίναι το πιο νόστιμο..» Έτσι συνήθιζαν να λένε οι κλέφτες εκείνης της εποχής.

ΨΗΣΙΜΟ ΚΛΕΦΤΙΚΟΥ ΑΡΝΙΟΥ

Έλα όμως που κατά την επιχείρηση τους πήραν χαμπάρι οι νοικοκυραίοι…και τους πλάκωσαν στις μπαταριές. Το τι έγινε εκείνο το βράδυ δεν λέγεται, οι «Τσάγκρες» μπουμπούνησαν, και οι γκλίτσες από αγριλιά τσάκισαν στα πλευρά των κλεφτών. Τον Γαμπρό με τον κώλο σκαγιασμένο, τον μπαγλάρωσαν και τον πήγαν κατευθείαν στον δικαστή. Ο δικαστής που τον δίκαζε, ρωτάει τον κατηγορούμενο: » Βρε!!! αθεόφοβε την μέρα του γάμου σου βρήκες να κλέψεις; Δεν πήγαινες κάποια άλλη μέρα;» Και ο Πλατανίτης ζωοκλέφτης, απαντάει: » Και τι θα έσφαζα την ημέρα του γάμου μου να φάμε; κυρ” πρόεδρε;….Την γυναίκα μου; !!! » Κόκκαλο ο πρόεδρος…Στα εγκαίνια της Εκκλησίας Παναγίτσας στο κάτω Κοπανακι, Τον Δεσπότη τον τάϊσαν «κλεφτό», οι αθεόβοι κογιόνιδες. Έτσι μου έλεγαν οι κάτοικοι του Λιθερού. Το κλέψιμο εκείνη την εποχή είχε  τις ευχάριστες στιγμές του, πέραν των κινδύνων που σε περίμεναν, και τις σχετικές πλάκες. Δεν ήταν λίγες οι φορές που γαμπροί είχαν κανει το τραπέζι του γάμου τους, στο συμπεθεριό με κλεμένα ζώα από τον πεθερό τους. Ή είχαν ταϊσει το βράδυ των αραβώνων, τα πεθερικά τους, κοκκινιστό κόκκορα με χυλοπίτες, που είχαν κλέψει το προηγούμενο βράδυ από το κοτέτσι τους. Από τέτοιες κωμικές ιστορίες είναι γεμάτη η Ορεινή τριφυλία. Οι κλέφτες εκείνη την εποχή αλλώνιζαν την περιοχή. Εκείνα τα χρόνια οι κλέφτες ψήνανε το περίφημο «κλέφτικο» ως εξής: Αφού σφάζανε το κλεμένο ζώο, του βγάζανε το τομάρι, τα εντόσθια, αν υπήρχε και θυμάρι του γεμίζανε την κοιλιά για να σπάσει η μυρουδιά, του ξαναφοράγανε το δέρμα και το ράβανε ή το δένανε. Στη συνέχεια ανοίγανε ένα λάκκο, το βάζανε μέσα και το σκεπάζανε με λίγο χώμα. Ύστερα ανάβανε φωτιά με κούτσουρα από πάνω. όποιο απόσπασμα περνούσε ψάχνοντας να βρούν τα κλεψιμαίϊκα, αυτό που βλέπανε ήτανε η φωτιά και γύρω ανθρώπους να ζεσταίνονται πίνοντας κρασάκι με κρεμύδι και ελιές, τις περισσότερες φορές «ξεροσφύρι». Που να φαντασθούν ότι το «κλεφτό» ήταν κάτω από την φωτιά και  σιγοψηνόταν…Μόλις τα ξύλα καιγόντουσαν, και η φωτία έσβυνε μετά από τέσσερες με πέντε ώρες, το σφακτό ήταν έτοιμο, λουκούμι, για τα πεινασμένα τους στομάχια.!!! Το λέει και το σχετικό τραγουδι: ΤΗΣ ΝΥΚΤΑΣ ΟΙ ΑΡΜΑΤΩΛΟΙ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΥΓΗΣ ΟΙ ΚΛΕΦΤΕΣ,- ΟΛΟΝΥΚΤΙΣ ΚΟΥΡΣΕΥΑΝΕ ΚΑΙ ΤΑΙΣ ΑΥΓΑΙΣ ΚΟΙΜΩΝΤΑΙ.- ΚΟΙΜΩΝΤΑΙ΄Σ ΤΑ ΔΑΣΙΑ ΚΛΑΡΙΑ ΚΑΙ΄Σ ΤΟΥΣ ΠΑΧΙΟΥΣ ΤΟΥΣ ΙΣΚΙΟΥΣ, – ΕΙΧΑΝ ΑΡΝΙΑ ΚΑΙ ΨΗΝΑΝΕ, ΚΡΙΑΡΙΑ ΣΟΥΒΛΙΣΜΕΝΑ, – ΜΑ ΕΙΧΑΝ Κ΄ΕΝΑ ΓΛΥΚΟ ΚΡΑΣΙ, ΠΟΥ ΠΙΝ΄ΤΑ ΠΑΛΙΚΑΡΙΑ.

Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos wordpress.com

Δεκεμβρίου 3, 2010 Posted by | ΑΝΕΚΔΟΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΘΕΣ, ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΤΑ ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΟΥ, Uncategorized | Σχολιάστε

Η ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΚΑΙ ΤΑ ΙΧΝΗ ΑΠΟ ΤΟ ΓΡΗΓΟΡΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΚΟΠΑΝΑΚΙΟΥ, Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΥ ΠΙΠΗ, komianos wordpress.com


Γύρω στο 1950 μια χειμωνιάτικη μέρα, ήρθε στα μέρη μας φερμένη από το χωριό Ράδου της Ιθώμης, η Σταυρούλα Μπακαράκη. Έλεγε ότι την είχε δείρει ο αδελφός της για μια «αταξία» που είχε κάνει, και την είχε διώξει από το σπίτι. Εκείνη την εποχή τέτοιου είδους αμαρτήματα δεν συγχωρούνταν…και ας ήταν  χαμηλού πνευματικού επιπέδου.Γύρω στο 1950 λοιπόν εμφανίστηκε στα μέρη μια γυναίκα 25 – 30 χρονών. Ούτε και η ίδια γνώριζε πότε είχε γεννηθεί. Κοντούλα λίγο σγουφτή και χαζούλα από γεννησιμιού της, όπως μου λέγαν οι κάτοικοι της περιοχής. Η περιουσία της ένα μπογαλάκι με μερικά ρουχαλάκια, και μια κουβέρτα στρατιωτική,που την χρησιμοποιουσε για πανοφώρι να την προστατεύει από το κρύο, και για πάπλωμα και σκέπασμα οταν ξάπλωνε τα κρύα βράδυα. Για σπίτι, όπου την έβρισκε το βράδυ…ένα χάλασμα, κάτω από κανένα μπαλκόνι και αν ήταν τυχερή, εύρισκε καμιά γωνιά απαγγερή στο «μπεζεστένι» στο πάνω Κοπανάκι. “Η κούρνιαζε κυνηγημένη από τους χωρικούς, στη ρίζα καμιάς πατουλιάς σαν τρομαγμένο ζώο. Για φαϊ ότι της έδινε οι νοικοκυράδες από το υστέρημά τους, ακόμη και για ένα σπίρτο ζητιάνευε για να ανάψει φωτιά, να ζεστάνει το ταλαίπωρο κορμί της, από τις κρύες νύκτες του χειμώνα και την υγρασία του τόπου. Δεν ήταν λίγες οι φορές που η επαφή με το χώμα, της δημιουργούσε προβλήματα υγείας, όλο το κορμί της την πονούσε και έτρεμε από τον πυρετό και το κρύωμα. Πόσες και πόσες φορές δεν ερχόταν στο κατώφλι του φαρμακείου μας  να ζητήσει την βοήθειά μας….Για σκουτιά μία φορεσιά όλη και όλη, δεύτερη αλλαξιά δεν είχε. Βλέπεις εκείνη την εποχή, ακόμη και τα παλιά ρούχα ρούχα τα σκίζανε σε λουρίδες,για να φτοιάξουν στον αργαλιό κουρελούδες. Σωματική καθαριότητα, αν ήταν καλοκαίρι κάτι γινόταν, τον χειμώνα; ούτε λόγος. ακόμη και από μακρυά η μπόχα ήταν αφόρητη, δύσκολο να την πλησιάσεις…Και όμως παρ” όλη την κατάστασή της αυτή, ορισμένοι την εκμεταλευόντουσαν σεξουαλικά!!! Αποτέλεσμα…να φέρει στον κόσμο ένα πολύ ωραίο κοριτσάκι κάποια μέρα. Καθυστερημένη όμως η Σταυρούλα καθώς ήταν, δεν είχε ούτε τις βασικές γνώσεις αλλά και δυνατότητες  να το μεγαλώσει, να το προστατεύσει από τις καιρικές συνθήκες, να το ταϊσει ή να το αλλάξει. Δεν ήταν λίγες οι γυναίκες που από μητρική ευαισθησία, όταν μπορούσαν την βοηθούσαν. Το μωρό όλο έκλαιγε, και η καϋμένη Σταυρούλα ανύμπορη να κάνει το παραμικρό ήταν συνεχώς… δακρυσμένη. Μπορεί να ήταν καθυστερημένη, ο πόνος και τα κλάματα του μωρού δεν την άφηναν ασυγκίνητη. Όμως υπήρχαν και «άνθρωποι» με όλη την σημασία. Περνώντας από το καφενείο του κυρ” Αποστόλη και το τσαγκαράδικο του πεθερού μου Γιώργη, με το μωρό στην αγκαλιά της, γυμνό και σκεπασμένο με την στρατιωτική κουβέρτα, με τα μάτια βουρκωμένα. Την πήγαν στου Φρέκα το μαγαζί και της αγόρασαν ασπρόπανα για πάνες, ρουχαλάκια για να ζεστάνει το μωρό της, κουβερτούλα και από τα μαγαζιά τους γάλατα και παπούτσια. «Σας ευχαριστώ πατριώτες που βρεθήκατε στον δρόμο μου, τους είπε με τον ιδιόρυθμο τρόπο που μίλαγε μασώντας τα λόγια της. Όμως το μωρό αρώστησε, από την μια η παγωνιά, από ρην άλλη οι κακουχίες , η κακή διατροφή και οι κανόνες υγιεινής….Ανάγκασαν την κοινωνική λειτουργό να της παρει το παιδί, και να το πάει στο ΠΙΚΠΑ της Καλαμάτας για καλύτερα. Σε λίγο καιρό το αγγελούδι πέθανε, το φέρανε εδώ στο Κοπανάκι νεκρό για να ταφεί στο νεκροταφείο στο Λάπι το 1958. Όπως μου έλεγε η κυρά Σπυρούλα Σοφού, είχε και τις καλές στιγμές της μέσα στην χαζομάρα της. Κάποτε περνώντας στην δημοσιά μπροστά από το καφενείο του «Ντίντιρι», την ρώτησα: «Τι κάνεις Σταυρούλα μου;» και μου απαντάει…»Τι να κάνω κυρία μου…παίρνει της νοικοκυράδες ο Θεός , αφήνει τα ορφανά στους δρόμους. και αφήνει εμένα να «χασμουδεύει» μαζί μου ο κόσμος»!!! (δηλαδή να κοροϊδεύει). Στο τέλος την περιμάζεψε γύρω στο 1968 – 1970 ο Μήτρο Κατσούλης είχε χάσει την γυναίκα του, τα κορίτσια του είχαν ξενιτευτεί. Συζούσανε με την Σταυρούλα σε ένα φτωχοκάλυβο, μια κάμαρα όλη και όλη, εκεί η κουζίνα με την τραπεζαρία και την  κρεβατοκάμαρα, ολη η περιουσία τους. Η τουαλέτα έξω στην εξοχή, τζάκι δεν υπήρχε, φωτιά άναβε στο χωματένιο δάπεδο και ο καπνός έβγαινε από τα κεραμίδια που έχασκαν μεταξύ τους. Δίπλα ενα καλυβάκι για σταύλο με δύο κατσικούλες και καμιά κότα. Σιγά σιγά την ασφάλησε και της έβγαλε μια μικρή σύνταξη. Λίγα χρόνια έζησαν μαζί, όμως  πέθανε ο γέρο Μήτρο Κατσούλης ο προστάτης και σύντροφος, και η Σταυρούλα έμεινε πάλι μόνη. Που και που στεκότανε έξω από το φαρμακείο, και κοίταζε με προσμονή την γυναίκα μου, περιμένοντας να της δώσει κάποιο φάρμακο που είχε ανάγκη. Στο τέλος μετά από υπόδειξη της κοινωνικής λειτουργού που ήταν επικεφαλής της ομάδας «βοήθεια στο σπίτι»…την πήγαν παρά τις αντιρήσεις της στο γηροκομείο. Εκεί της συνέβει ένα ευχάριστο περιστατικό. Στο γηροκομείο την ρώτησαν αν και ποια σχέση είχε με κάποιο άτομο, που είχε το ονομα του αδελφού της….τον οποίο δεν είχε δει από τότε που την έδιωξε από το χωριό. Δεν ήξερε ουτε και αν ζούσε ο αδελφός της. Μόλις ειδε η μία τον άλλον, το αίμα μίλησε ξεχάστικαν όλα όσα είχαν γίνει, αγκαλιάστικαν και έκλαψαν ο ένας στην αγκαλιά του άλλου. Η χαρά της δεν βάσταξε και πολύ, σε λίγα χρόνια έφυγε ο αδελφός. και έμεινε πάλι μόνη η Σταυρούλα….Σήμερα ζει με την συντροφιά των άλλων οικοτρόφων στο γηροκομείο, με το φαγάκι, της άνεσή της, το ζεστό περιβάλλον και την περιποίησή της. Πολλές γυναίκες την επισκέπτονται, προς τιμήν τους ακόμη και σήμερα. Όταν τις βλέπει το πρόσωπό της λάμπη από χαρά και ευτυχία.  Άφησε και αυτή τα ίχνη της και την ιστορία της στον τόπο μας. Δεν θα σε ξεχάσουμε ποτέ Σταυρούλα. Να είσαι καλά και γερή εκεί που βρίσκεσαι.

Εργασία: ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ ,komianos wordpress.com

Δεκεμβρίου 1, 2010 Posted by | ΑΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΟΤΑΞΙΔΟΙ, ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΘΕΣ, ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ, Uncategorized | Χωρίς σχόλια

ΤΟ «ΣΕΡΝΙΚΟΒΟΤΑΝΟ», «ΜΑΝΔΡΑΓΟΡΑΣ», «ΜΑΝΔΡΑΓΟΥΔΑ», «ΜΗΤΡΟΒΟΤΑΝΟ», «ΝΕΡΑΪΔΟΒΟΤΑΝΟ», ΘΡΥΛΟΙ ΚΑΙ ΔΟΞΑΣΙΕΣ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΜΑΣ, Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos wordpress.nom

Ο ΜΑΔΡΑΓΟΡΑΣ, ΤΑ ΑΝΘΗ, ΟΙ ΚΑΡΠΟΙ ΚΑΙ Η ΙΔΙΟΜΟΡΦΗ ΡΙΖΑ ΤΟΥ

Στις πλαγιές των βουνών της Αρβανιτοκερασιάς, μου έλεγε η πεθερά μου Αικατερίνη το γένος Καρακήτσου, αδελφή του δάσκαλου και λαογράφου Δημήτρη Αντ. Καρακήτσου, Γεννημένη και μεγαλομένη στο χωριό Βλαχοκερασιά Αρκαδίας. Μου έλεγε λοιπόν ότι εκεί φυτρώνει το «σερνικοβότανο». Η ρίζα του είναι σαν την πατάτα μακρυά και μοιάζει με ανθρώπινο σώμα, με δύο πόδια. Είναι σατανικό φυτό Σπύρο, μου έλεγε, σε περίπτωσει που αποτύχεις να το τραβίξεις, και σου μείνουν τα φύλλα στα χερια, τότε το σερνικοβότανο βγάζει ένα κόκκινο υγρό σαν το αίμα, γεμάτο δηλητήριο. Αν τα  γυμνά χέρια σου χέρια έχουν λαβωματιές τότε κινδυνεύεις να πεθάνεις. Πόλλές «αλαφροϊσκιωτες» γυναίκες, που ανακατέβονται με αυτά τα «Ματζούνια». Μου λέγανε ότι δεν ήταν λίγες οι φορές που όταν τα ξερίζωνες, άκουγαν μέσα στην υσυχία της νύκτας, κλάματα μικρού παιδιού…Επειδή το ξερίζωμα τους είναι επικίνδυνο, βάζανε κάποιο ζώο δένοντας ένα σχοινί στο πόδι του και την άλλη άκρη την δένανε στο σερνικοβότανο και τραβώντας το ζώο το ξεριζώνανε ακίνδυνα. Επειδή το σερνικοβότανο φυτρώνει σε μέρη με ασπρουδερά χώματα και σκληρά ξερικά, το ξερίζωμά τους είναι δύσκολο, δεν είναι λίγες οι φορές που το ριζικό τους σύστημα έμενε στο έδαφος και τους έμεναν τα άχρηστα φύλλα. Το φυτό αυτό είναι ο περίφημος «Μανδραγόρας»!!!. Και έχει ιδιότητες μαγικές, και υπνωτικές. Οι άνδρες και οι γυναίκες το χρησιμοποιούσαν σαν ηρεμηστικό, και κυρίως για την γονιμότητα των γυναικών. Το αφέψημα σε μικρή δόση και αν οι ρίζες είναι κοντές το πίνουν για να κάνουν κορίτσια. Αν οι ρίζες είναι μακρυές τότε οι πιθανότητες είναι μεγαλύτερες να κάνουν αγόρια. Μου έλεγε λοιπόν η πεθερά μου Κατερίνα, πως επειδή περιέχει δηλητήριο και σε μεγάλες δόσεις φέρνει τον θάνατο. Αν δεν γνωρίζεις καλά την δόση ή δεν χωνεύεις κάποιον, φέρνει το αντίθετο αποτέλεσμα…δηλαδή την στείρωση αντί την τεκνοποίηση. Ο Οβίδιος επείσης αναφέρει ότι ο Κάδμος έσπερνε δόντια δράκοντος στην Θήβα, και φύτρωναν άνθρωποι. Ίσως με το πέρασμα των αιώνων τα δόντια του Κάδμου, να μεταλάχθησαν σε σπόρους και αντί για ανθρώπους, να φυτρώνουν τα φυτα με την σημερινή μορφή του σερνικοβότανου. Πολλοί θα μου πείτε ασε τα παραμύθια ρε Πίπη… Και με το δίκιο σας!!! Όμως και στην Αγία Γραφή ήταν

ΟΙ ΚΑΡΠΟΙ ΤΟΥ ΜΑΔΡΑΓΟΡΑ, ΤΑ ΜΗΛΑ ΤΟΥ

γνωστός ο Μανδραγόρας. Εκεί αναφέρεται ότι η Ραχήλ έφαγε μήλα μανδραγόρα και γέννησε τον Ιωσήφ!!! Οι καρποί του έχουν σχήμα μικρού μήλου, Η γεύση τους πικρόγλυκη, άμα όμως τους φάει κανείς, πρέπει να είναι προσεκτικός. Τα βουνά της  Θεσσαλίας, της Πελοποννήσου, της Στερεάς Ελλάδας και των νησιών είναι γεμάτα, και στη Θήβα σε μεγάλο αριθμό…Λέγεται ότι οι μάντεις μαζί με τα φύλλα δάφνης, μασούσαν και μικρές δόσεις μαδραγόρα για να πέφτουν σε έκσταση, και να λένε τους χρησμούς.. στους επισκέπτες τους. Και οι ονομασίες πολλές και διάφορες από τόπο σε τόπο, στα μερη μας ¨Σερνικοβότανο» , «Μανδραγόρας», «Μανφραγουδα», «Μανδραγούδι», «Ποδοσκέλι», «Αβγουδίτσα» κ.α. Το παρακάτω τραγούδι τραγούδι έλεγε η Βλαχοκερασιώτησια Κατερίνα : ΠΑΝΟΥ ΣΤΟ ΤΡΙΚΟΡΦΟ ΒΟΥΝΟ – ΜΑΝΑ ΚΑΙ ΘΥΓΑΤΕΡΕΣ ΔΥΟ – ΜΑΖΕΒΑΝΕ ΑΜΑΡΑΝΤΟ ΚΑΙ ΤΟ ΣΕΡΝΙΚΟΒΟΤΑΝΟ – ΚΑΙ ΚΕΙ ΠΟΥ ΤΟ ΜΑΖΕΥΑΝΕ -  ΜΩΡΟΥ ΚΛΑΜΑ ΑΚΟΥΓΑΝΕ – ΨΑΞΑΝΕ ΜΕΣ” ΤΗΝ ΕΡΗΜΙΑ.. ΟΜΩΣ ΜΩΡΟ ΔΕΝ ΒΡΙΚΑΝΕ….έχει και άλλα λόγια το τραγούδι, όμως δεν τα θυμάμαι. Πίνωντας το μερακλίδικα ψημένο καφεδάκι μου, στο παραδοσιακό καφενεδάκι της πέρα ρούγας, από τα χεράκια της Σοφού Σπυρούλας. Με παρέα και άλλες γυναίκες από το Κάτω Κοπανάκι και το Λιθερό, Το έφερε η κουβέντα γύρω από το σερνικοβότανο….όλες είχαν να πουν και κάτι. Άλλες που το είχαν ακούσει από παλιές γυναίκες και άλλες που γνώριζαν ιστορίες

ΤΟ ΣΕΡΝΙΚΟΒΟΤΑΝΟ, ΤΑ ΦΥΛΛΑ ΤΟΥ ΚΑΙ Η ΡΙΖΑ ΤΟΥ

από πρώτο χέρι. Μου λέγανε ότι στα μέρη μας, στις πλαγιές των βουνών της ορεινής τριφυλίας, φυτρώνει ένα χόρτο με ένα παράξενο λουλούδι, με φύλλα σαν του σπερδικλιού λίγο πιο λεπτά. Η ρίζα του μοιάζει με τα δυό «μπαλάκια» του ανδρικού οργάνου. Αυτό το βοτάνι μάζευε και η κυρά – Μπεμπόναινα. Της το είχε δείξει κάποια γριά Αγριλαίϊσα που κάτεχε τα μαγιοβότανα, που να τα βρίσκει και πως να τα φτιάχνει. Η Τριπύλα, η Ιθώμη, ο Ταϋγετος, τα Αγριλαίϊκα και το Μοναστήρι, έχουν χώματα πρόσφορα. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι το εύρισκε στην παλιά Αγριλιά, στην γυρω περιοχή από το εκκλησάκι του Άϊ – Νικόλα. Εδώ το σερνικοβότανο το λέγανε » Μητροβότανο » ή » Μητρόχορτο «. Έτσι ήτανε γνωστό στην περιοχή μας. Μάλλον θα μιλούσαν για το φυτό » Όρχις» κοινώς «Σαλέπι». Ο  αρχαίος συγραφέας Θεόφραστος, ήταν ο πρώτος που έγραψε για το φυτό Όρχι και για την ομοιότητά της ρίζας του, με τα γεννητικά όργανα. Εάν την έτρωγε ο άνδρας, τότε το παιδί που θα γεννιόταν θα ήταν αγόρι. Εάν την έτρωγε γυναίκα γεννιόταν κοριτσι. Μού έλεγαν ότι σε κάποια που είχε αργήσει να φέρει παιδιά στον κόσμο, της είπαν να πάει μαζί με τον άνδρα της στην Καλαμάτα. Εκεί ήταν κάποιος που έφτοιαχνε τέτοια «ματζούνια», ο Γέρο «Τουρκόγιαννης». Στον παλιό μαχαλά εκεί ήταν το σπίτι του, ή μάλλον ο «Οντάς» του. Στο σαλόνι του είχε χαλιά και μαξιλάρια, ένα τεράστιο ναργιλέ με πολλά μαρκούτσα. Και αυτός και η γυναίκα του ντυμένοι με την παραδοσιακιά Ανατολίτικη ενδυμασία. » Καλώς τους», «Μπουγιουρούμ αφέντημ» τους είπε. Του είπαν τον σκοπό της επισκέψεως. Αφού τους πρόσφερε τον παραδοσιακό «καφέ μασμπούτ», τους είπε ότι κάποτε τον έδινε τζάμπα, όμως τώρα γέρασε δεν μπορεί να πάει μονάχος στο βουνό να μαζέψει τα βότανα, και χρειάζεται βοηθό και άλογο. Θα σας  κοστίζει λίγους παράδες αλλά όλα θα πάνε καλά τους είπε. Τους έβαλε σε οκτώ φακελάκια μία κατακόκκινη σκόνη. Πληρώσανε κάτι λίγα λεφτά και πήρανε τον δρόμο της επιστροφής…Μας έλεγε πως κάθε

ΑΝΘΟΣ ΣΕΡΝΙΚΟΒΟΤΑΝΟΥ ΑΠΟ ΤΑ ΠΟΛΛΑ ΕΙΔΗ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΟΥΝ

φακελάκι το έβραζε με μία οκά νερό, που στο τέλος από το βράσιμο έπρεπε να μείνει μισή οκά. Κάθε πρωί πίνανε και οι δυό τους από ένα φλυτζανι, μέχρι να τελαιώσουν τα φακελάκια. Η πίκρα του…δεν λέγεται, όμως η λακτάρα να αποκτήσουνε παιδιά μεγάλη. Κάνανε την πίκρα τους ανάγκη που λένε. Τώρα θέλεις το φάρμακο, η ευλογία του θεού, θέλεις από φυσικού ή οι προσευχές τους…Σε τέσσερες μήνες εμεινε έγκυος. Πάντως μου λέγαν, ότι σε πολλές γυναίκες που έχουν δώσει το Μητροβότανο είχαν επιτυχία. Ας είναι αναπαυμένη η ψυχούλα του γερο – Τουρκόγιαννη και της γυναίκας του!!! Κοντά στην παρέα ήταν και κυρ Αποστόλης Παυλόπουλος, μου λέει σε μια στιγμή που τον ρώτησα. Κάποτε Σπύρο μου που είμουν νέος, είχα ανέβει στην κορφή του Λατζουνάτου και είχα στήσει καρτέρι για πέρδικες. Εκεί ψηλά στην κορφή βλέπω ένα γέρομε μια κοπέλα και ένα γαϊδούρι. Ήταν από την οιχαλία Μπαρδόπουλο τον λέγανε όπως μου είπε. Στο καρτέρι σκότωσα δυό πέρδικες και πέσαν κοντά τους. Πήγα πιο κάτω τις μάζεψα, το μέρος ήταν εκει που χωρίζει το Λατζουνάτου, η Τριπύλα και το Χαρβάτσου. Τι κάνεις εδώ πατριώτη τον ρώτησα. και μου εξήγησε ο άνδρας…Εδώ είναι μία μυρμιγκοφωλιά. Εδώ κρύβονται όλα τα βότανα που χρισιμοποιούσε ο Ιπποκράτης, εδώ κοντά φυτρώνει και το σερνικοβότανο επίσης. Εποχή Αύγουστος, είχαν και δύο κοσκινάκια ένα για τα χοντρά σαν το «αρίλογο» να πούμε και ένα πιο ψιλό κόσκινο. Που είναι το Τριπυλαίϊκο; εκεί έχει και και σερνικοβότανο. Η ρίζα του είναι σαν δυο μπαλάκια ανδρικά. Εδώ το λέμε και «μητροβότανο», «νεραϊδοβότανο», ¨σερνικοβότανο» και με το συμπάθειο «όρχι», και «σαλέπι».  Πολλοί έρχονται από την πρωτεύουσα και το μαζεύουνε. Έρχεται και ένας ξερακιανός «μπεκιάρης» δηλ. ανύπαντρος και τα έχει ξεπατώσει όλα…τώρα που και που βρίσκεις κανένα φυτάδι. Εμείς μόνο με τα βότανα ασχολιόμαστε, τα σερνικοβότανα είναι για τους «κομπογιανίτες». Το σερνικοβότανο, νεραϊδοβότανο, σαλέπι, όρχις. Του αποδίδονταν ιδιότητες μαγικές και αφροδισιακές. Το βοτάνι που χαρίζει στις γυναίκες αρσενικά παιδιά ή την δυνατότητα να γεννήσουν. Οι ρίζες τους ξερένονται και μετά αφού τις αλέσουν, από την σκόνη τους γίνεται το θαυμάσιο σε γεύση και ιδιότητες μαλακτικές. Όπως αναφέρω ο Θεόφραστος αναφέρεται στο σερνικοβότανο και ήταν γνωστό και στους Ασκληπιό και Ιπποκράτη. Στην μυθολογία αναφέρεται ότι ο Ορχις ήταν γιός μιας νύμφης και ενός σατύρου, επειδή βίασε μία ιέρεια σε βακχικά μυστήρια, τον καταδίκασε ο Διόνυσος να πάρει την μορφή φυτού. Λόγω της μορφής των ριζών του αποδόθηκε  και το σημερινό όνομα.

Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos wordpress.com

Νοεμβρίου 18, 2010 Posted by | ΘΡΥΛΟΙ ΚΑΙ ΔΟΞΑΣΙΕΣ, ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΤΑ ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΟΥ, Uncategorized | Σχολιάστε

«ΞΕΛΑΣΗ» ΕΝΑ ΥΠΕΡΟΧΟ ΕΘΙΜΟ ΑΛΛΗΛΟΒΟΗΘΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΜΟΝΙΚΗΣ ΣΥΝΥΠΑΡΞΗΣ ΣΤΗΝ ΟΡΕΙΝΗ ΤΡΙΦΥΛΙΑ, Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos,wordpress.com

ΞΕΛΑΣΗ (ΑΛΛΗΛΟΒΟΗΘΕΙΑ) ΓΙΑ ΜΑΖΕΜΑ ΚΑΛΑΜΠΟΚΙΟΥ

Ακόμη και για τους μεγάλους κατοίκους της περιοχής κάποιας ηλικίας, είναι πάρα πολύ δύσκολο ή μάλλον αδύνατο να θυμηθούν την εξήγηση της λέξις » Ξέλαση «. Η λέξη αλληλοβοήθεια, σεμπριά είναι η πλέον γνωστές την σημερινή εποχή.  Πως να εξηγήσει κάποιος στους νέους και στις νεές μας, την σημασία της  λέξης «Ξέλαση»…Ακόμη δυσκολώτερο την σημερινή εποχή της αφθονίας των διατροφικών αγαθών αλλά και της σκληρής αδιαφορίας για τον γείτονα, και γενικά της τεμπελιάς ακόμη και για εργασίες που αφορούν την δική μας περιουσια, τα δικά μας συμφέροντα. Όσο ζουν οι γεροντότεροι υπάρχει και το σχετικό ενδοιαφέρον, διαφορετικά ας είναι καλά η λαϊκή αγορά του Κοπανακίου και του Δωρίου, όοοολα τα καλά έχουν, τώρα σου λέει ο άλλος για τα ζαρζαβατικά θα ενδοιαφέρομαι;…ή για το στάρι και το καλαμπόκι;…Κάποτε όμως αυτά αποτελούσαν τα απαραίτητα υλικά

ΞΕΛΑΣΗ (ΑΛΛΗΛΟΒΟΗΘΕΙΑ) ΓΙΑ ΚΤΙΣΙΜΟ ΣΠΙΤΙΟΥ

επιβοιώσεως για αυτούς τους ανθρώπους. τη φαμελιά  και τα ζωντανά τους. Η ξέλαση αποτελούσε στο χωριό βασικό δέσιμο στις ανθρώπινες σχέσεις εκείνης της εποχής, της εποχής της φτώχιας της ανάγκης και της ανέχειας. Αν το σπίτι δεν είχε σιτάρι, λάδι, κρασί και παστό κρέας, τότε τα έφερνε δύσκολα. Η λέξη «Ξέλαση»… πώς να εξηγήσεις και να βάλεις τον σημερινό νέο,  στο κλίμα που επικρατούσε εκείνη την εποχή, των παππούδων μας και των πετεράδων μας, στις «Σεμπριές» και τις «Δανικαριές». Το έθιμο αφορούσε την συγκέντρωση ενός αριθμού κατοίκων, για την εκτέλεση μιας ορισμένης εργασίας που χρειαζόταν πολλά εργατικά χέρια και ένας χωρικός ή μία φαμελιά, δεν μπορούσε ή δεν προλάβαινε να τη φέρει εις πέρας. Έτσι εκείνος που ήθελε να κάνει ξέλαση, πληροφορούσε για την εργασία που ήθελε στα μαγαζιά ή τους τόπους συγκέντρωσης τους κατοίκους ότι την τάδε Κυριακή ή αργία θα

ΞΕΛΑΣΗ ΓΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ

έχει ξέλαση, και παρακαλούσε όλους άνδρες και γυναίκες, να έλθουν και να βοηθήσουν με όποιο τρόπο μπορούσαν. Άλλοι με τα ζωντανά τους, άλλοι με γεωργικά απαραίτητα εργαλεία και άλλοι με χειρονακτική εργασία. Οι συγχωριανοί μάθαιναν τα νέα πολλές φορές και από τον παππά στην λειτουργιά της προηγούμενης Κυριακής. Την ημέρα της ξέλασης ο νοικοκύρης ετοίμαζε φαγητό , το απαραίτητο κρασί και άλλους μεζέδες για τους ξελασίτες. Η νοικοκυρά έκανε μια γύρα, μόλις σταμάταγε να ξαποστάσει με μια κανάτα κρασί ή άλλο ποτό και κέρναγε τους εργάτες για να τους τονώσει και να τους δώσει δύναμη, τα παιδιά γυρνούσαν με το κανάτι ή με την τσίτσα που βάσταγε δροσερό το νερό από την πηγή, και δρόσιζαν τον διψασμένο εργάτη ή εργάτρια. Μέχρι που βράδυαζε η εργασία είχε τελειώσει, μετά καθόντουσαν έπιναν, έτρωγαν και τέλος  έπερναν το δρόμο του γυρισμού γεμάτοι ευθυμία από το κρασάκι και την κοιλιά χωρτάτη. Πολλές φορές εξ αιτίας του κρασιού στο δρομο του γυρισμού, άρχιζαν και το τραγούδι. Άμα είχε βρέξει τον Αύγουστο η σοδειά ήταν πλούσια, η σπιτονοικοκυρά χρειαζόταν πολλά χέρια για νατα φέρει βόλτα. Για αυτό τον λόγο ζητούσε  βοήθεια δηλαδή (ξέλαση), από συγγενείς, φίλους, γείτονες κυρίως γυναίκες και μέσα σε ένα βράδυ μέχρι τις μεγάλες ώρες τελείωνε στο άστραμα η εργασία. Το καθάρισμα έπρεπε να γίνει γρήγορα, αμέσως μετά το μάζεμα της «κούκλας» του καλοαμποκιού δηλαδή, γιατί όπως ήταν στιβαγμένος ο καρπός άναβε από την ζέστη και την υγρασία. Ο μεγάλος κίνδυνος ήταν να μουχλιάσει και να σαπίσει…Η διαδικασία του καθαρισμού,  δηλαδή να το βγάλουν από το «Τρουμπούκι» του καλαμποκιού τα «Πούσια», τα φύλλα δηλαδή που κάλυπταν τον καρπό. Για να το πετύχουν  έπρεπε να το ξεφλουδίσουν στην κορφή, μετά τράβαγαν τα φύλλα με δύναμη προς τα κάτω και τα πετούσαν στην μπάντα. Τα πούσια τα χρησιμοποιούσαν για προσάναμα στο φούρνο ή στο τζάκι, για να γεμίζουν μαξιλάρια ή στρώματα. Το καθαρό καλαμπόκι το έριχναν στα κοφίνια. Αργότερα όταν ερχόταν ο καιρός το τρίβανε με τις «γκριτζάλες» Για να χωρίσουν τον σπόρο του καλαμποκιου από τα «λουμπούσια» που και αυτά τα χρησιμοποιούσαν για προσάναμα. Η κυρά του σπιτιού σε αυτές τις περιπτώσεις, όπως και στην περίπτωση που έπρεπε να ξάνουν το μαλί για γνέσιμο και για τον αργαλειό, Αυτή κανόνιζε ποιους θα καλέσει ανάλογα με την δουλειά, συνήθως γυναίκες της ίδιας κοινωνικής τάξης, συγγενείς, φίλες και ως επι το πλείστον γειτόνισες. Η κυρά του σπιτιού κανόνιζε τι θα τους προσφέρει την ώρα που δουλευανε, τι φαγητό θα μαγειρέψει. όλοι και όλες όταν ακουγαν την λέξη ξελαση, έτρεχαν με χαρά και το έκαναν πραγματικά με την καρδιά τους, ήταν και ένας τρόπος να ξεδώσουν και συγχρόνως να γελάσουν με τα πειράγματα των άλλων. Επίσης οι πιο γεροντότερες λέγαν και περίεργες ιστορίες, που είχαν σαν συνέπεια να εξάπτουν την φαντασία των παιδιών, τις περισσότερες φορές ιστορίες με παραδείγματα και διδάγματα. Οι  νέοι και οι νέες εύρισκαν τον τρόπο ξεφεύγοντας  από το άγρυπνο μάτι της μάνας ή της γιαγιάς, για κάποια υποτιθέμενη δουλειά να ερωτοτροπήσουν. Στο τέλος ακολουθούσε και η απαραίτητη μπουγάνα και σαν τελείωνε η βραδυά όλοι και όλες με νυσταγμένα τα παιδιά, κινούσαν για τα σπίτια τους ευχαριστημένοι. Η κυρά του σπιτιού την άλλη μέρα θα άπλωνε τον καρπό να ξεραθεί, μετά ακολουθούσε το τρίψιμο με την «γκριτζάλα» εναν τρίφτη ξύλινο, και ξεχώριζαν το αραποσίτι από το λουμπούσι ή κότσαλο. Με τον καρπό θα γέμιζαν τα αμπάρια τους και τα αισθήματά τους. Γιατί ήταν βέβαιοι ότι οι ανάγκες για την  ερχόμενη χρονιά ήταν καλυμένες. Συναισθήματα που οι σημερινοί νέοι νέοι δεν μπορούν να νιώσουν, ή αφθονία και η εύκολη προμήθεια των αγαθών, έχουν αλλάξει τον τρόπο της ζωής τους και τις πρωτεραιότητές τους. Σε μας θα λείψουν τα τραγούδια που μιλούσαν για τα νιάτα και την λεβεντοσύνη, για τα όμορφα μάτια της κοπελιάς, οι ιστορίες για έρωτες, καπρίτσια, τα πειράγματα στις ανύπαντρες και νιόπαντρες, η φρεσκοφουρνισμένη κουλούρα ζεστή ζεστή από περσινό αραποσιτάλευρο, το φαγοπότι, το βαρελίσιο σπιτικό μυρωδάτο κρασί, το ερωτικό από… απόσταση κάλεσμα. Προπαντώς το σχήμα του καλαμποκιού, βοηθούσε της πιο πονηρές κογιόνες να λένε ιστορίες σεξουαλικού περιεχομένου, που έκαναν τις παρευρισκόμενες να κοκκινίζουν και άλλες να ξεκαρδίζονται στα γέλια.

Παραθέτω ένα ποίημα για την ξέλαση, του Κοπανακαίου πατριώτη μας, ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΜΕΛΤΕΜΗ (λογοτεχνικό ψευδώνυμο του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ Κ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ) 1918 – 1978. Μεσσήνιος ποιητής και πεζογράφος, γεννήθηκε στο Κοπανακι Της Ορεινής Τριφυλίας το 1918. Μαθήτευσε στο Ημιγυμνάσιο Αετού, στον Γυμνάσιο Μελιγαλά και στο Γυμνάσιο Κυπαρυσσίας. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, εργάσθηκε ως διοικητικός υπάλληλος του Ι.Κ.Α. Και έλαβε μέρος στην Εθνική Αντίσταση.

Πηγή : Ελεύθερη Εγκυκλοπαίδεια  Βικυπαίδεια.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΥΡΙΑΖΗΣ - ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΜΕΛΤΕΜΗΣ - ΟΜΗΡΟΣ ΠΕΛΛΑΣ μαθητές Ε! Γυμνασίου Κυπαρυσσίας 1936 - 1937

Ξ Ε Λ Α Σ Η

ΑΠΟΣΠΕΡΟΥ ΕΧΕΙ ΞΕΛΑΣΗ ΣΤΗΣ ΜΗΤΡΑΙΝΑΣ Τ” ΑΛΩΝΙ. – ΘΑ ΣΥΝΤΑΧΘΟΥΝΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΚΙ” ΟΙ ΚΟΠΕΛΛΙΕΣ ΟΙ ΡΟΥΣΣΕΣ- ΚΙ ΟΛΕΣ ΟΙ ΓΡΙΕΣ ΤΗΣ ΓΕΙΤΟΝΙΑΣ ΟΙ ΜΑΥΡΟΜΑΝΤΗΛΟΥΣΕΣ – ΚΑΙ ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΠΑΣΠΑΛΗ ΤΡΙΓΥΡΩ ΤΟΥΣ ΘΑ ΑΠΛΩΝΕΙ.. ΠΑΙΡΝΟΝΤΑΣ ΚΟΥΚΛΕΣ ΣΤΟ ΣΩΡΟ ΤΑ ΦΛΙΤΣΑ ΞΕΦΛΟΥΔΑΝΕ – ΚΙ ΑΛΛΕΣ ΤΟΥΣ ΤΡΙΒΟΥΝ ΤΟΝ ΚΑΡΠΟ, ΣΠΕΙΡΙ -  ΣΠΕΙΡΙ ΚΑΙ ΛΕΝΕ – ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ ΑΤΕΛΕΙΩΤΑ, ΕΝΩ ΟΙ ΜΙΚΡΟΙ ΠΗΔΑΝΕ – ΚΙ ΑΝΑΚΑΤΕΥΟΥΝ ΤΟΥΣ ΣΩΡΟΥΣ, ΠΑΛΕΥΟΥΝΕ ΚΑΙ ΚΛΑΙΝΕ. – ΚΙ ΟΤΑΝ ΝΥΣΤΑΞΕΙ Η ΣΥΝΤΡΟΦΙΑ, ΜΕΣΟΥΡΑΝΗΣΕΙ Η ΠΟΥΛΙΑ, – ΚΙ ΑΠΟΣΩΘΟΥΝ ΤΑ ΧΩΡΑΤΑ, ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΛΑΓΑΡΙΣΟΥΝ, – ΘΑ ΠΑΝ ΓΙΑ ΥΠΝΟ ΟΙ ΓΡΙΕΣ ΣΙΓΑ, ΘΑ ΠΑΡΟΥΝ ΤΑ ΜΙΚΡΟΥΛΙΑ, – ΚΙ ΟΙ ΝΙΟΙ ΚΙ ΟΙ ΝΙΕΣ ΘΑ ΜΕΙΝΟΥΝΕ ΤΑ ΦΛΙΤΣΑ ΝΑ ΧΩΡΙΣΟΥΝ….

Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos wordpress.com

Νοεμβρίου 13, 2010 Posted by | ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΘΕΣ, ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ, ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΤΑ ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΟΥ, Uncategorized | Χωρίς σχόλια

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ Ο ΚΩΣΤΑ – ΜΑΓΚΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΚΟΠΑΝΑΚΙ ΤΗΣ ΟΡΕΙΝΗΣ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ, Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΥ ΠΙΠΗ. komianos wordpress.com

ΛΑΓΚΑΔΙΑΝΟΙ ΠΕΤΡΑΔΕΣ ΕΠΙ ΤΟ ΕΡΓΟΝ, Ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΑΠΟ ΔΕΞΙΑ ΕΙΝΑΙ ΚΩΣΤΑΣ ΚΑΤΣΙΑΠΗΣ Ή ΚΩΣΤΑ - ΜΑΓΚΑΣ

Ο μάστρο Πανάγος – Κατσιάπης ήρθε στο Κοπανάκι, από το χωριό «Σέρβου» ένα  από τα χωριά στα Λαγκάδια Αρκαδίας. Γύρω στο 1947, σαν τον Δημήτρη Κοντούλη ή γνωστό σαν «Μήτσο – Μάστορα», τα αδέλφια τους Καρβουνίδες, τον Χρήστο Κωνσταντόπουλο, τον Παναγιώτη Μπόρα και τόσους άλλους, τον καιρό που στο Κοπανάκι και στις γυρω περιοχες, οι φαμελιάριδες άρχιζαν δειλά – δειλά να κτίζουν τα σπιτικά τους. Σέρνοντας μαζί του  όπως συνηθιζόταν εκείνη την εποχή,  ένα τσούρμο μαστόρους, βοηθούς, καμιά δεκαπενταριά γαϊδουρομούλαρα, τα απαραίτητα εργαλεία για το σπάσιμο, το σκάλισμα και το κτίσιμο της πέτρας. Μαζί του είχε φέρει και τον γιό του Κώστα ένα αδύνατο παιδί με τα προβλήματά του. Βαριά η δουλειά του πετρά, να σπάζεις την πέτρα, το σκάλισμά της και το κτίσιμο. Ακόμη πιο βαρύ και δύσκολο το φόρτωμα με πέτρα των γαϊδουλομούλαρων, είχε  το πρόβλημα υγείας ο Κώστας και νεαρό παιδί καθώς ήταν, μείωνε τις δυνατότητες αποδόσεως στο δύσκολο έργο του κτίστη πετρά. Όμως ήταν φιλότιμο παλικάρι και καλός δουλευτής…όσο του επέτρεπε βέβαια η υγεία του. Μέχρι που το 1957 ο πατέρας του Πανάγος Κατσιάπης έφυγε για τα Λαγκάδια, να συναντήσει την φαμελιά του και να αποστάσει. Πίσω άφησε τον Γιό του τον Κώστα Κατσάπη ή  Κώστα – Μάγκα σε ηλικία 19 με 20 χρονών, να συνεχίσει την δουλειά του και να ζήσει. Όμως το πρόβλημα υγείας που είχε, δεν του επέτρεπε να κάνει τόσο βαριές δουλειές και έκανε ελαφρότερες, στην αρχή κανένα κοτέτσι, καμιά ξερολιθιά, καμιά μικρή αποθηκούλα κ.α. Συγχρόνως έκανε και την δουλειά του μεταφορέα. Είχε αγοράσει μία χειράμαξα με δύο ρόδες και

ΚΑΡΟΤΣΕΡΗΣ ΕΤΣΙ ΗΤΑΝ Η ΧΕΙΡΑΜΑΞΑ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ- ΜΑΓΚΑ ΠΕΡΙΠΟΥ, ΧΩΡΙΣ ΤΟ ΜΟΥΛΑΡΙ ΚΑΙ ΜΕ ΞΥΛΙΝΑ ΠΑΡΑΠΕΤΑ

μπροστά ο Κώστας έκανε την δουλειά του μουλαριού. Αχθοφόρος και μεταφορέας…αρκετά βαριά δουλειά αλλά,  που πληρωνόταν καλά. Άμα τον πείραζες, ήταν προτιμότερο να δεις ένα τρελό σε έξαρση παρά τον Κώστα Μάγκα σε έξαλη κατάσταση. Τότε βλέπεις μου έλεγαν η Σπυρούλα Σοφού και ο Αποστόλης Παυλόπουλος, όλοι οι έμποροι, τα νοικοκυριά και οι αγρότες είχαν ανάγκη να μεταφέρουν μεγάλες ποσότητες εμπορευμάτων, λάδια σε βαρέλια, σακιά με γεννήματα, υφάσματα, σκεύη νοικοκυριού, έπιπλα κ.α. Σαν αχθοφόρος έβγαζε καλά λεφτά. Τα επαγγέλματα στο Κοπανάκι ως κέντρο της Ορεινής Τριφυλίας και λόγω του περίφημου Κυριακάτικου ζωοπανήγυρου, ήταν στην άνθισή τους την εμπορική. Όλα τα εμπορεύματα μου έλεγε ο μπάρμπα Αποστόλης μεταφέρονταν με το τραίνο, βαγόνια να δουν τα μάτια σου, όταν περναγε το τραίνο έσερνε πίσω του μια τεράστια ουρά. Όταν έπιανε η κρίση τον Κώστα – Μάγκα για κανά δυο ώρες τον βαστούσε, μετά συνερχόταν και συνέχιζε…Ήταν όμως τιμιώτατος, αν του έδινες χρήματα και του έλεγες να κάνει μια δουλειά. Πήγαινε με προθυμία και έφερνε την παραγγελία, χωρίς δεύτερη κουβέντα και σου έφερνε τα ρέστα μέχρι δεκάρας. Όμως η πληρωμή για το θέλημα έπρεπε να καταβληθεί…!! Το παρατσούκλι που του είχαν κολήσει οι κογιόνηδες, προήλθε από ένα περιστατικό με ένα δικαστικό εισαγγελέα, τον Παπαδόπουλο. Κάποτε του είχε αναθέσει να κάνει κάποια μεταφορά πραγμάτων. Η συμφωνία ήταν 10 δραχμές για την δουλειά που θα έκανε. Σαν τελείωσε την μεταφορά όμως ο εισαγγελέας του έδωσε τα μισά δηλαδή μόνο 5 δραχμές. Τότε του λέει και ο Κώστας…» ΜΑΓΚΑ..ΜΟΥ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ «…Η συμφωνία ήταν για 10 δραχμάς μάγκα  μου, και όχι για πέντε.  Το παρατσούκλι που του κόλησαν του άρεσε, και σε κάθε νιτερέσο που έκανε με τους εμπόρους ή τους ιδιώτες ενδιαφερομένους, τους έλεγε ΜΑΓΚΑ ΜΟΥ… θέλω και τόσα για το αγώϊ. Σιγά σιγά δουλεύοντας και με τις οικονομίες που έκανε, αγόρασε και το σπίτι που έμενε ο γέρο Βασιλόπουλος (Ντούφας),  ο παππούς του Νίκο – Κούγια κοντα στο σπίτι του Παπα-Γιώργη Καράμπελα. Το επισκεύασε, έβαλε και το νοικοκυριό του και έμενε εκεί. Όποιος περναγε την ώρα που καταπιανότανε  με την επισκευή του σπιτιού του, τον ρωτούσε: :» Τι κάνεις Κώστα;» » ΕΔΩ ΜΑΓΚΑ ΜΟΥ ΝΟΙΚΟΚΥΡΕΥΟΜΑΣΤΕ «…Έτσι κυλούσε η ζωή του ήσυχα και αθόρυβα. Τις μεγάλες γιορτές, πήγαινε όπως συνήθιζαν οι περισσότεροι Λαγκαδιανοί τέτοιες γιορτινές ημέρες, στο χωριό του το Σέρβου Αρκαδίας, κοντά στους συγγενείς του. Κάποτε άδικα περιμένανε την επιστροφή του. Αυτή την φορά το ταξείδι του ήταν χωρίς επιστροφή…Στο χωριό Σέρβου της Αρκαδίας τον αγαπημένο του τόπο, άφησε τον μάταιο τούτο κόσμο μόνος, χωρίς οικογένεια, όπως  και μόνος έζησε.

Όμως και αυτός άφησε την ιστορία του στον τόπο μας και σε όλους εμάς. Αλλά και σε σας τους επισκέπτες αυτού του Blog, που ίσως  έχετε την υπομονή και την περιέργια να διαβάσετε αυτήν την ιστορία…

Σέ όλους τους παλιούς ντόπιους αλλά και περαστικούς επισκέπτες της πόλης του Κοπανακίου, ακόμα ηχεί η φωνή του ΚΩΣΤΑ – ΜΑΓΚΑ. Όταν περιδιαβαίνοντας τα σοκάκια της πόλης, ή από το στέκι του στην πλατεία, διαλαλούσε την δουλειά του: ΕΔΩ Ο ΚΑΛΟΣ ΧΑΜΑΛΗΣ !!!….ΟΛΑ ΤΑ ΚΟΥΒΑΛΑΩ!!!…ΟΛΑ ΤΑ ΜΕΤΑΦΕΡΩ !!!! ΑΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΑ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΚΑΙ Η ΠΛΑΤΗ ΜΟΥ…Ο ΔΙΚΟΣ ΣΑΣ ΦΙΛΟΣ ΚΩΣΤΑ – ΜΑΓΚΑΣ. Και ο συνηθισμένος κογιόνης «ποιητής εκ του προχείρου», Γιώργης  Μαραβελής από το χωριό Μοναστήρι, του σκάρωσε το παρακάτω στιχάκι: ΚΩΣΤΑ- ΜΑΓΚΑ ΦΟΥΚΑΡΑ…ΑΠ” ΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ ΤΗΝ ΔΟΥΛΕΙΑ – ΠΙΟ ΚΑΛΟ ΤΟ ΧΑΜΑΛΙΚΙ…ΤΟΥΣ ΤΑ ΠΑΙΡΝΕΙΣ ΣΤΑ ΧΟΝΤΡΑ – ΜΕΤΑΦΕΡΕΙΣ ΤΑ ΥΛΙΚΑ – ΚΟΝΟΜΑΣ ΚΑΙ ΧΑΡΤΖΙΛΙΚΙ !!!

Ας είναι αναπαυμένη η ψυχούλα του, πάντα θα σε θυμούνται με αγάπη και όμορφα συναισθήματα οι συγχωριανοί σου Κώστα Κατσιάπη ( Κώστα – Μάγκα). Με αγάπη, εργασία του ΚΟΜΙΑΝΟΥ ΠΙΠΗ, komianos wordpress.com.

Νοεμβρίου 9, 2010 Posted by | ΑΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΟΤΑΞΙΔΟΙ, ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΘΕΣ, ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΤΑ ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΟΥ, Uncategorized | Χωρίς σχόλια

Ο ΓΑΜΟΣ ΣΤΗΝ ΟΡΕΙΝΗ ΤΡΙΦΥΛΙΑ, ΚΑΙ ΤΟ ΕΘΙΜΟ ΤΗΣ ΒΡΥΣΗΣ, Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos wordpress.com

ΕΘΙΜΑ ΓΑΜΟΥ ΣΤΗΝ ΟΡΕΙΝΗ ΤΡΙΦΥΛΙΑ, πηγή φωτογραφίας Blog ΑΝΩ ΔΩΡΙΟ (ΣΟΥΛΙΜΑ)

Για το έθιμο αυτό θα ξεκινήσουμε από την ημέρα της Παρασκευής. Την ημέρα αυτή «Κάρφωναν» τα προικιά της νύφης, δηλαδή τα κρέμαγαν στα σχοινιά για να τα δει το συμπεθεριό, οι καλεσμένοι και να θαυμάσουν την νοικοκυροσύνη της νύφης. Στην συνέχεια τα τοποθετούσαν στα σεντούκια. Μία στρώση προικιά και επάνω ρίχναν μύγδαλα, μετά άλλη στρώση προικιά και επάνω ρίχναν συκα ξεραμένα, αλλη στρώση προικιά και επάνω ρίχναν καρύδια και τέλος κλείναν τα σεντούκια για να πάρουν τον δρόμο για το κονάκι που θα ζούσε το ζευγάρι. Την ημέρα της παντρειάς δηλαδή το βράδυ της Κυριακής αν η νύφη βρεθεί εντάξει, και όλα πάνε καλά, τότε το πρωί ξυπνούσαν τα νιογάμπρια με τραγούδια μια παρέα από τους φίλους και συμπεθέρους. Εάν η νύφη δεν βρεθεί «ενταξει» (δηλαδή παρθένα), διώχνουν την νύφη καβάλα σε γάϊδαρο με τα προικιά της πίσω στο πατρικό της. Στην περίπτωση που όλα πάνε καλά, η πεθερά τους έστρωνε το τραπέζι με όλα τα καλούδια, μετά σαν τελείωναν το πρωϊνό τους, η νυφούλα ανοιγε σεντούκια, όπου είχε βάλει τις φορεσιές και τα ψιλικά της, τις «Χάρες» όπως τις λέγανε και άρχιζε να τα ρίχνει στα πεθερικά και στους  στενούς συγγενείς του γαμπρού. Μέσα από τα σεντούκια έβγαιναν οι πουκαμίσες, τα φουστάνια, η μπόλκες τα μανίκια που έφθανε κάτω από την μέση, τις ποδιές, έργα τέχνης πραγματικής υφασμένα στον αργαλειό, με ωραιώτατα χρώματα, στολίδια και σχέδια. Τα μισοφόρια, οι μπούστοι, ένα είδος κορσέ που πίεζε το στήθος για να μην φαίνεται προκλητικό. Τα φραμπαλωτά βρακιά, κάλτσες μάλινες ή βαμβακερές πλεγμένες με τα «σκαλτσαδράκτια», μαντίλια κεφαλιού, το γελέκι από πρόβειο μαλί, την ρασιά, τσιπούνια, κοντογούνια,παπαζια διάφορα κοσμήματα από ασήμι και χρυσάφι τα μαλάματα. Στην πεθερά της έριχνε μία μαντίλα και μια ποδιά, στον πεθερό της μια πουκαμίσα και ένα βρακί δίμιτο…Την ώρα που η νύφη έβγαζε τα προικιά της ένα ένα για να τα δείξει, οι πιο τολμηροί για αστείο φορούν τα φορέματά και τα εσώρουχα της νύφης…Τα γέλια, η χαρά και τα χορατά πέφτουν βροχή. Ο Μπραζέρης, (είναι αυτός που της φοράει την κάλτσα, της περνά την καλτσοδέτα και της

Ο ΜΠΡΑΖΕΡΗΣ ΤΗΝ ΩΡΑ ΠΟΥ ΦΟΡΑΕΙ ΤΟ ΓΟΒΑΚΙ ΤΗΣ ΝΥΦΗΣ

φοράει το γοβάκι στο πόδι, είναι ο πρώτος που βλέπει την γάμπα της νύφης και τσιμπώντας την την ασημώνει με χρήματα που βάζει στο γοβάκι, την ημέρα της Κυριακής που ντύνεται νύφη). Λοιπόν  ο μπραζέρης φοράει μια ποδιά από τα προικιά της νύφης και μετά, αρχίζει να μαζεύει τα καρύδια, τα σύκα και τα μύγδαλα από κάθε στρώση στα σενρούκια. Τα λεγόμενα «Βικίσματα». Η νύφη και ο γαμπρός μοιράζουν σε όλο το συμπεθεριό και  τους παραβρισκομένους, άσπρα μαντήλια, τις λεγόμενες «Μεσσίνες», στις γυναίκες συγγενείς «Μαντηλά» και στους ανδρες συγγενείς πετσέτες και σεντόνια. Μετά κινούν τα νιογάμπρια με τους καλεσμένους και το σόϊ τους με τα πόδια, για την κοντινή πηγή ή κρήνη. Μαζί τους είχαν και πίτα και κρασί, κρέας και τυρί και τον μπραζέρη με γεμάτη την ποδια με σύκα, καρύδια και μύγδαλα. Συνήθιζαν να τραγουδούν» ΔΥΟ ΗΛΙΟΙ ΔΥΟ ΦΕΓΓΑΡΙΑ ΕΒΓΗΚΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – Τ” ΟΝΑ ΣΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΣΟΥ Τ” ΑΛΛΟ ΣΤΑ ΣΥΝΕΦΑ – ΔΙΑΜΑΝΤΙ ΔΑΚΤΥΛΙΔΙ ΦΟΡΑΣ ΣΤΟ ΧΕΡΙ ΣΟΥ – ΚΑΙ ΓΡΑΦΕΙ ΕΠΑΝΩ Η ΠΕΤΡΑ ΕΓΙΝΑ ΤΑΙΡΙ ΣΟΥ.» Στην βρύση η νύφη γεμίζοντας τις κούπες με νερό από το κανάτι, τους πρόσφερε να πιούν νερό, που συμβολίζει την βάση της ζωής και της βλάστησης. Πρώτα όμως φοράει πετσέτες του προσώπου στους άνδρες και ποδιές στις γυναίκες. Η πετσέτα για να σκουπίζει ο αγρότης τον ιδρώτα από τον καθημερινό μόχθο. Η ποδιά για να χρησιμεύει στις γυναίκες στο καθημερινό νοικοκυριό τους. Πίνοντας νερό από τα χέρια της νύφης, εύχονται στο ζευγάρι να ζήσουν με χαρά και ευτυχία. Όλοι ρίχνουν κέρματα στα νερά της βρύσης δώρα για την νύφη. Στον άνδρα της τέλος προσφέρει μια κούπα ξέχειλη με νερό και ο άνδρας της της λέει: » ΠΑΡΕ ΤΟ ΚΟΡΜΙ ΜΟΥ ΣΦΙΚΤΑ ΝΑ Τ” ΑΓΚΑΛΙΑΣΕΙΣ – ΠΑΡΕ ΤΙΣ ΡΙΖΕΣ ΜΟΥ – ΚΑΙ ΠΟΤΙΣΕ ΤΕΣ  ΚΑΛΑ ΓΙΑ ΝΑ ΡΙΖΩΣΕΙΣ.» Και τότε ο μπραζέρης μοιράζει τα «Βικίσματα» που έχει μαζέψει από τα σεντούκια. Eπίσης και την  πίτα, το κρασί, το κρέας και το τυρί και αρχίζει ο χορός και το τραγούδι. Σαν τελειώσει και αυτή η μεταγαμήλια Δευτεριάτικη εκδήλωση, τότε γυρίζουν όλοι χαρούμενοι στα κονάκια τους με τραγούδια και χαρές. Και το ζευγάρι στο δικό του…

Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos wordpress.com


Νοεμβρίου 7, 2010 Posted by | ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΘΕΣ, ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΤΑ ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΟΥ, Uncategorized | Χωρίς σχόλια

«ΕΠΙΚΑΙΡΟ»…..ΑΝΕΚΔΟΤΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ Ο ΓΙΑΝΝΗ – ΒΡΟΣΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΕΔΡΙΛΙΚΙ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΚΟΠΑΝΑΚΙΟΥ, Εργασία ΚΟΜΙΑΝΟΥ ΠΙΠΗ, komianos wordpress.com

 

ΚΑΛΠΗΣ ΦΡΟΥΔΕΣ ΥΠΟΣΧΕΣΕΙΣ

Η  ανέκδοτη αυτή ιστορία του τόπου μας είναι και επίκαιρη, αναφέρεται γύρω από το κυνήγι της ψήφου και τις φρούδες υποσχέσεις, (τις περισσότερες φορές), συγγενών, γνωστων και φίλων συγχωριανών. Η ιστορία αναφέρεται γύρω στις δημοτικές εκλογές του.  1950. Τότε μεταξύ των  υποψηφίων  για την προεδρία της κοινότητος Κοπανακίου, αποφάσισε να βάλει υποψηφιότητα και ο μπάρμπα Γιάννη -Βρόσσης …(Έτσι θα ονομάζω τον παθόντα προς αποφυγήν παρεξηγήσεως)… Όπως συνηθιζόταν εκείνη την εποχή σε τέτοιες περιπτώσεις, διότι ακόμη και το ραδιόφωνο ήταν πολυτέλεια….η γνωστοποίηση ή η αναγγελία μίας υποψηφιότητας, γινόταν ή από τον τελάλη του τόπου, ή από στόματος ή με επίσκεψη στο σπίτι το συγγενικό, της γειτονιάς,  στο καφενείο και στις πλατείες, από τον ίδιο υποψήφιο ο οποίος τους ζητούσε την βοήθειά και τους ψήφους τους στις εκλογές. Χωρίς να παραλείπει και το απαραίτητο τάξιμο ή χάρη, που πολλές φορες έμενε στα… λόγια…έτσι δεν λέει και ο λαός «Όλο θα και θα και θα, πάψε βρε παραμυθά»…Λοιπόν επείσθηκε και ο Γιάννη – Βρόσσης να θέσει υποψηφιότητα για πρόεδρος στην κοινότητα Κοπανακίου. Καταπιάστηκε λοιπόν ζεστά με το»αντικείμενο» και άρχισε να πληροφορεί όλους συγγενείς, φίλους, γείτονες, κατοίκους της περιοχής μέχρι και Αθηναίους ψηφοφόρους, ζητώντας την υποστήριξή τους στις επερχόμενες εκλογές. Μεταξύ αυτών ζήτησε και την ψηφο από τον ξαδελφό του Γιώργη – Τασσό (Γιώργη Ρήγα). «Ρε ξάδελφε» τον ρώτησε, «θα με ψηφίσης;»…»Θα σε ψηφίσω ρε! Τον ξάδελφό μου δεν θα ψηφίσω;…». Και η η γυναίκα σου η τασούλα; θα με ψηφίσει και αυτή;…». και του απαντάει ο Γιώργη – Τασσός…»Αυτή θα κάνει ότι την ορμηνεύσει ο κύρης της, στο σπίτι ποιός κάνει κουμάντο; Αλλά μην ξεχνάς και την αδυναμία που σου έχει….!!!». Έπιασε και άλλους πολλούς, τον Γιώργη Σοφό (Ντίντιρη), υον Γιώργη καράμπελα και τον Γιάννη Καράμπελα τους (Κατσουλογιανναίους),τον Μήτσο Κοσμά (Μήτσο Κολάκη), τον Αντώνη Ρήγα, τον Γιάννη Μπρούστη (Γιάννη Χατζή), τον Λεωνίδα Πετρούλια, τον Γιάννη Τσάκο κ.α. Από τους κάτω Κοπανακαίους τους περισσότερους τους είχε όλους σίγουρους. Την ημέρα της Κυριακής γίνονται οι εκλογές για την εκλογή του προέδρου….Γίνεται η καταμέτρηση Γιάννη – Βρόσσης «ΚΟΥΚΙΑ ΜΟΝΟ ΔΥΟ»!!! Ο δικός του και της γυναίκας του. Πάλι καλά που τον είχε ψηφίσει και η γυναίκα του, γιατι θα γινόταν φονικό!!! Συναντήθηκαν το επόμενο πρωϊ με τον γέρο Τασσό έξω από το τσαγκάρικο του Γιώργη Κατσουλόγιαννη. Και τον ρωτάει…»Ρε ξάδελφε; είσαι σίγουρος ότι με ψήφισες;..», «Σε ψήφισα ρε ξάδελφε..», «και η Τασούλα με ψήφισε;»… » και αυτή σε ψηφισε ρε ξάδελφε! Αλλά γιατί ρωτάς;…» Και ο Γιάννη – Βρόσσης…» Ε!!! δεν σου φαίνεται περίεργο που πήρα μόνο δύο «κουκιά;», τον δικό μου και της γυναίκας μου, ρεζίλι των σκυλιών έγινα….»,  «Τον θάνατο της αλεπούς έπαθα». Και του λέει ο γέρο Τασσός…Αυτούνο το πράμα δεν έχει ματαγίνει στα χρονικά…». Και απαντάει ο Γιάννη – Βρόσσης αθυρόστομος καθώς ήταν: » Να πάτε στο διάβολο όλοι ρε σεις και οι μαλακισμένοι ψήφοι σας παλιο μαλάκες κογιόνιδες. Να!!! ρε και αν με ψηφίσατε…Να!!! και αν δεν με ψηφίσατε…Άντε να Πη……..!!! Ο δε κογιόνης ποιητής εκ του προχείρου, Γιώργη – Μαραβελής από το χωριό Βαρυπόμπι (Μοναστήρι), του σκάρωσε την επομένη των εκλογών στο καφενείο του Γιώργη Σοφού (Ντίντιρη) στο κάτω Κοπανακι, το παρακάτω σκοπτικό ποίημα όπως συνήθιζε σε τέτοιες περιπτώσεις…ΔΕΥΤΕΡΑ ΤΡΙΤΗ ΒΡΟΧΕΡΗ – ΤΕΤΑΡΤΗ ΠΕΜΠΤΗ ΘΛΙΒΕΡΗ – ΧΑΡΟΥΜΕΝΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ – ΚΑΙ ΚΥΡΙΑΚΗ ΘΛΙΜΕΝΗ – ΜΕΤΡΗΣΕ Ο ΒΡΟΣΣΗΣ ΤΑ «ΚΟΥΚΙΑ» – ΚΑΙ ΔΥΟ ΜΟΝΑΧΑ ΠΑΙΡΝΕΙ….!!!

Συμπέρασμα από το παραπάνω ανέκδοτο αλλά πραγματικά ιστορικό γεγονός: Χωρίς να θέλω να σας απαγοητεύσω, όλου εσάς τους υποψήφιους πολιτικούς, εν όψη της Κυριακάτικης αναμετρήσεως…. Δεν πιστεύω να επήρε κανένας σας αρνητική απάντηση από όσους ζητήσατε την βοήθειά τους. Ευχές ναι!!  για καλή επιτυχία στο σκοπό σας….Ευχή του comianos wordpress.com Είναι οι ψηφοφόροι να ψηφίσουν κατά συνείδηση και για το ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ!!!

Μετά τιμής ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, Το komianos Blog  δεν ασχολείται με πολιτικά. ΜΟΝΟΝ με Πολιτιστικά δρώμενα και εκδηλώσεις, παράδοση πολιτιστική και θρισκευτική, ανεκδοτες ιστορίες του τόπου μας και ανθρώπους που αφησαν τα ίχνη τους στο περασμά τους στην περιοχή της Ορεινης Τριφυλίας.


Νοεμβρίου 3, 2010 Posted by | ΕΙΚΟΝΕΣ ΑΠΟ ΤΟ ΧΘΕΣ, ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ, ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΔΡΩΜΕΝΑ, ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ, ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΤΑ ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΟΥ, Uncategorized | Σχολιάστε

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.