Komianos's Blog

Από το Κοπανάκι Μεσσηνίας Πολιτιστικά Δρώμενα.

ΜΑΤΙΑΣΜΑ ΚΑΙ ΒΑΣΚΑΝΙΑ- ΜΑΤΟΧΑΝΔΡΕΣ- ΧΑΪΜΑΛΙΑ- ΓΟΥΡΙΑ. Εργασία : ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos.wordpress.com

ΞΕΜΑΤΙΑΣΜΑ  – ΒΑΣΚΑΝΙΑ – ΜΑΤΟΧΑΝΔΡΕΣ – ΧΑΪΜΑΛΙΑ – ΓΟΥΡΙΑ

ΜΑΤΟΧΑΝΔΡΑ

Από τα αρχαία χρόνια για το μάτιασμα οι πρόγονοί μας είχαν πάντα μια ειδική ευχή για κάθε μια περίπτωση. Και την βασκανία την θεωρούσαν ως μία κακή ενέργεια. Στο χωριό και στις γύρω περιοχές του τόπου μας, στην Ορεινή Τριφυλία. Οι περισσότεροι κάτοικοι ή για να ακριβολογήσω όλοι, πιστεύουν στο μάτιασμα ή διαφορετικά στην βασκανία. Ο μοναχός ο γέροντας Παϊσιος έλεγε ότι η ζήλια έχει δαιμονική ενέργεια, είναι κακό πράγμα και μπορεί να κάνει μεγάλη ζημιά. Αλλά όση ζημιά μπορεί να κάνει ή ζήλεια, άλλη τόση μπορεί να προκαλέσει και ο θαυμασμός που προέρχεται από το αυθόρμητο και χωρίς κακία συναίσθημα για κάποιο άτομο, ζώο ή και αντικείμενο. Ακόμη και από μητρική αγάπη μπορεί μια μάνα να βασκάνει το ίδιο της το παιδί. Σε όλο τον κόσμο και με διαφορετικές θρησκείες ή δοξασίες υπάρχουν και διαφορετικού είδους φυλακτά ή προσευχές που έχουν την ικανότητα να προστατεύσουν από το μάτι. Επειδή στην περιοχή μας δεν έχουμε πολλούς άνδρες ή πολλές γυναίκες με ανοικτόχρωμα μάτια, επικρατεί η γνώμη ότι οι άνθρωποι που έχουν γαλανά μάτια ή μάτια ανοικτού χρώματος μπορούν να  ματιάσουν πιο εύκολα. Αυτός είναι και ο λόγος που στην χώρα μας αλλά και σε άλλες χώρες του κόσμου, τα φυλακτά που έχουν την δύναμη να διώχνουν την βασκανία έχουν το σχήμα και την μορφή των μπλε ματιών, οι κοινώς λεγόμενες «ματόχαντρες». Κάποτε ρώτησαν τον γέροντα Παϊσιο εάν είναι σωστό να φορούν ματόχανδρες τόσο στα μικρά παιδιά όσο και στους μεγάλους… Όπως και στα ζώα, τα κάρα, στα σπίτια κ.α. Ο γέροντας τους απάντησε ότι δεν είναι σωστό, «Πέστε στις μάνες σταυρό ή εκκλησιαστικά χαϊμαλιά να τους κρεμάνε, τα ζωντανά, τα υποστατικά και τα σπίτια τους να τα ραντίζουν με αγιασμό να μην τους πιάνει η βασκανία.» Ο Παπά-Γιώργης Καράμπελας από το Βαρυμπόπι και ο Παπά-Κώστας Παρασκευόπουλος από τη Μουριατιάδα, μου έλεγαν τα ίδια για την βασκανία, και ότι αν μπορεί κάποιος να έχει στα ρούχα του μικρή ποσότητα Αγιασμού αποφεύγει το μάτιασμα. Πάντως και οι δύο τους ήταν κατηγορηματικοί, πως οι λαϊκοί κάνουν αμαρτία να ξεματιάζουν, μόνον οι ιερείς έχουν το προνόμιο να διαβάζουν τις ευχές από το ευχολόγιο για την βασκανία την οποία η εκκλησία την αποδέχεται και την πιστεύει. Υπάρχει και η παρακάτω αναφερόμενη ευχή κατά της βασκανίας και του ξεματιάσματος,Του Ιωάννη Του Χρυσόστομου:

«Ο ΙΑΤΡΟΣ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΥΤΗΣ ΤΩΝ ΨΥΧΩΝ ΗΜΩΝ,Η ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΤΩΝ ΕΙΣ ΣΕ ΕΛΠΙΖΟΝΤΩΝ.ΣΟΥ ΔΕΟΜΕΘΑ ΚΑΙ ΣΕ ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕΝ,ΦΥΓΑΔΕΥΣΟΝ ΚΑΙ ΑΠΕΛΑΣΟΝ ΠΑΣΑΝ ΔΙΑΒΟΛΙΚΗΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ,ΠΑΣΑΝ ΣΑΤΑΝΙΚΗΝ ΕΦΟΔΟΝ ΚΑΙ ΠΑΣΑΝ ΕΠΙΒΟΥΛΗΝ, ΠΕΡΙΕΡΓΕΙΑΝ ΤΕ ΠΟΝΗΡΑΝ ΚΑΙ ΒΛΑΒΗΝ ΚΑΙ ΟΦΘΑΛΜΩΝ ΒΑΣΚΑΝΙΑΝ…ΑΠΟ ΤΟΥ/ΤΗΣ ΔΟΥΛΟΥ/ΗΣ ΣΟΥ Η΄ ΥΠΟ ΩΡΑΙΟΤΗΤΟΣ Η΄ ΑΝΔΡΕΙΑΣ Η` ΕΥΤΥΧΙΑΣ Η` ΖΗΛΟΥ Η` ΦΘΟΝΟΥ Η` ΒΑΣΚΑΝΙΑΣ,ΣΥΝΕΒΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΠΕΜΨΟΝ ΑΓΓΕΛΟΝ ΕΙΡΗΝΙΚΟΝ,ΚΡΑΤΑΙΟΝ ΨΥΧΗΣ ΚΑΙ ΣΩΜΑΤΟΣ ΦΥΛΑΚΑ,ΟΣΤΙΣ ΕΠΙΤΙΜΗΣΕΙ ΚΑΙ ΑΠΕΛΑΣΕΙ ΠΑΣΑΝ ΠΟΝΗΡΑΝ ΒΟΥΛΗΝ,ΠΑΣΑΝ ΦΑΡΜΑΚΕΙΑΝ ΚΑΙ ΒΑΣΚΑΝΙΑΝ ΤΩΝ ΦΘΟΡΟΠΟΙΩΝ ΚΑΙ ΦΘΟΝΕΡΩΝ».

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΞΕΜΑΤΙΑΣΜΑ

Πριν να πούμε την προσευχή βάζουμε σε ένα ποτήρι νερό και δίπλα έχουμε σε ένα φλυτζανάκι λάδι, καλό είναι το λάδι να είναι από καντίλι. Λέμε τρεις φορές την προσευχή «ΞΕΚΑΡΦΩΜΑ» όπως την ονομάζουνε σταυρόνωντας συγχρόνως και το ποτήρι με το νερό. Μετά το τέλος κάθε προσευχής στάζουμε και δυο με τρεις σταγόνες λάδι. Αν ενωθούνε σε μία και η σταγόνα διαλυθεί τότε υπάρχει μάτι. Πολλές φορές εάν είναι πολύ δυνατό το πέρνουμε επάνω μας, για να το διώξουμε πρέπει να ξεματιάσουμε τον εαυτό μας με τα ίδια λόγια και τον ίδιο τρόπο. Άλλοι ξεματιάζουνε απλώς με προσευχή, άλλοι με καρβουνάκια αναμένα και νερό. Εάν τα κάρβουνα ρίχνωντάς τα στο νερό μείνουν στην επιφάνεια, δεν υπάρχει μάτι, όμως εάν πάνε στον πάτο τότε υπάρχει μάτι. Άλλοι ξεματιάζουν με γαρυφαλάκια αναμένα, εάν πέφτωντας στο νερό σκάζουν  κάνοντας κρότο τότε υπάρχει μάτι. Άλλοι χρησιμοποιούν μια πετσέτα και αλάτι, αφού δέσουν με ένα κόμπο μέσα το αλάτι το ακουμπάνε κάτω από τον αγκώνα τους και μετρώντας από τον αγκώνα μέχρι τα δάκτυλά τους (δηλαδή ένα πύχη) το κρατάνε σφιχτα με τα δάκτυλα του άλλου χεριού. Αφού πούνε την προσευχή τρεις φορές, ξαναμετράνε την απόσταση εάν είναι διαφορετική τότε υπάρχει μάτι. Και τότε λέτε την προσσευχή αφου σταυρώσετε τον ματιασμένο,”ΑΝΑΚΑΤΑ έρχετεαι ΑΝΑΚΑΤΑ να φύγει.” Ένας άλλος τροπος για να φύγει το μάτιασμα ειναι το αλατόνερο, Γεμίστε ένα ποτήρι νερό και βάλτε με το χέρι σας μια χούφτα αλάτι ( χοντρό η ψιλό ) Ανακατέψτε λέγοντας τη προσευχή (των αγίων αναργύρων).Στο τέλος ζητήστε να διαλυθέι το μάτι όπως διαλύεται το αλάτι στο νερό. ΠΡΟΣΟΧΗ! Μην χύσετε το νερό στο δρόμο ή στο νεροχύτη αλλά σε γλάστρα και πλύνετε το ποτήρι αμέσως. Σας παραθέτω το παραδοσιακό ξεμάτιασμα που πάντα το λέμε τρεις φορές.

«ΔΥΟ ΜΑΤΙΑ ΣΕ ΚΑΡΦΩΣΑΝΕ – ΤΕΣΣΕΡΑ ΣΕ ΞΕΚΑΡΦΩΣΑΝΕ – ΑΓΙΟΙ ΑΝΑΡΓΥΡΟΙ ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΙ ΚΑΙ ΓΙΑΤΡΟΙ ΟΛΟΥ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ – ΣΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΟΜΟΟΥΣΙΑΣ ΤΡΙΑΔΟΣ – ΔΟΞΑ, ΠΑΤΡΙ, ΚΑΙ ΥΙΩ, ΚΑΙ ΑΓΙΟ ΠΜΕΥΜΑΤΙ – ΑΜΗΝ. ΚΑΙ ΤΟΥ/ΤΗΣ (ΤΟ ΒΑΠΤΙΣΤΙΚΟ ΟΝΟΜΑ) ΤΟ ΚΑΚΟ ΣΤΑ ΟΡΗ ΣΤΑ ΒΟΥΝΑ ΚΑΙ ΣΤΑ ΑΓΡΙΑ ΛΑΓΚΑΔΙΑ ΝΑ ΣΚΟΡΠΙΣΤΕΙ – ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΝΑ ΕΧΕΙ.»

Η μητέρα μου Αγγελική μου έλεγε πως πρέπει να το μάθεις απο γυναίκα αν εισαι άνδρας και αν είσαι γυναίκα απο άντρα. Πρέπει να είναι γραμμένο σε χαρτί και να το διαβάσεις την ημέρα της Μεγάλης Παρασκευής. Αν σου το πουν με το στόμα, αυτός που θα σου το πει χάνει την μισή δύναμη να ξεματιάζει. Το ίδιο συμβαίνει άν το πει γυναίκα σε γυναίκα. άμα ξεματιάζεις κάποιον για να του φύγει το μάτι, τις περισσότερες φορές το παίρνεις επάνω σου και ειναι δύσκολο να το διώξεις.

 Τον 17ο αιώνα το μάτιασμα έγινε αποδεκτό και  συντάχθηκε στο Μικρόν Ευχολόγιον μια ευχή κατά της βασκανίας ως μέθοδος για το ξεμάτιασμα, η οποία πρέπει να διαβάζεται αποκλειστικά και μόνο από τον ιερέα και όχι από κάποιον λαϊκό.

ΕΥΧΗ ΕΙΣ ΤΗΝ ΒΑΣΚΑΝΙΑΝ ΑΠΟ ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΕΥΧΟΛΟΓΙΟ

ΚΥΡΙΕ ο Θεός ημών, Ο Βασιλεύς των αιώνων, ο παντοκράτωρ και παντοδύναμος,
ο ποιών πάντα και μετασκευάζων μόνω τω βούλεσθαι ο την επταπλάσιον κάμινον
και την φλόγα την εν Βαβυλώνι εις δρόσον μεταβαλών, και τους αγίους Σου
τρεις Παίδας σώους διαφυλάξας ο ιατρός και θεραπευτής των ψυχών ημών
η ασφάλεια των εις σε ελπιζόντων σου δεόμεθα και σε παρακαλούμεν, απόστησον,
φυγάδευσον και απέλασον πάσαν διαβολικήν ενέργειαν, πάσαν σατανικήν έφοδον
και πάσαν επιβουλήν, περιέργειάν τε πονηράν και βλάβην και οφθαλμών βασκανίαν
των κακοποιών και πονηρών ανθρώπων από τον δούλο Σου (τούδε) και
ή υπό ωραιότητος ή ανδρείας ή ευτυχίας ή ζήλου και φθόνου ή βασκανίας συνέβη,
αυτός φιλάνθρωπε Δέσποτα, έκτεινον την κραταιάν Σου χείρα και τον βραχίονα Σου
τον ισχυρόν και ύψιστον, και επισκοπών επισκόπησον το πλάσμα Σου τούτο,
και κατάπεμψον αυτώ Άγγελον ειρηνικόν, κραταιόν ψυχής και σώματος φύλακα,
ος επιτιμήσει και απελάσει απ’ αυτού πάσαν πονηράν βουλήν, πάσαν φαρμακείαν
και βασκανίαν των φθοροποιοών και φθονερών ανθρώπων ίνα υπό σου ο σος ικέτης
φρουρούμενος, μετ’ ευχαριστίας ψάλλη σοι. «Κύριος εμοί βοηθός, και ου φοβηθήσομαι
τι ποιήσει μοι άνθρωπος» και πάλιν. «Ου φοβηθήσομαι κακά, ότι συ μετ’ εμού ει»
ότι συ ει ο Θεός, κραταίωμά μου, ισχυρός εξουσιαστής, άρχων ειρήνης, πατήρ του
μέλλοντος αιώνος. Ναι, Κύριε ο θεός ημών, φείσαι του πλάσματος Σου, και σώσον
τον δούλον Σου από πάσης βλάβης και επηρείας της εκ βασκανίας γινομένης,
και ανώτερον αυτόν παντός κακού διαφύλαξον πρεσβείαις της υπερευλογημένης,
ενδόξου Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και αειπαρθένου Μαρίας, των φωτοειδών
Αρχαγγέλων, και πάντων Σου των Αγίων. Αμήν.

Όσοι πιστεύουν και μετέχουν στην εκκλησία δεν πρόκειται να μείνουν απροστάτευτοι. Τους προστατεύει ο Παντοδύναμος Θεός. Αν, βέβαια, δεν είναι δυνατόν να υπάρχει κοντά κάποιος ιερέας για να διαβάσει την ευχή ή λόγω της έκτασης της ευχής, που ίσως δεν μπορεί να απομνημονευθεί εύκολα, αυτό που πρέπει να κάνει ο πιστός είναι να πει το “Πάτερ ημών” 3 ή 7 φορές και να παρακαλέσει το Θεό: “Χριστέ μου, σε παρακαλώ, διώξε από πάνω μου την επίδραση του Διαβόλου”. Δεν είναι εύκολο να ξεφύγουμε από το κακό το μάτι, εκτός αν φοράμε ένα φυλακτό (που συνήθως είναι φτιαγμένο από σκόρδο [“φτου σκόρδα στα μάτια σου”, λέμε], λιβάνι, άγια λείψανα, πυρίτιδα), το βαφτιστικό μας σταυρό ή το γνωστό και πιο σύνηθες ματόχαντρο. Γενικότερα υπάρχει η πεποίθηση ότι, όταν φοράμε ένα φυλακτό με χάντρες, πέτρες και άλλα παρόμοια, η προσοχή του βάσκανου εστιάζεται στο όμορφο κόσμημα και ενώ το τελευταίο δεν τον αφήνει να ασχοληθεί με το πρόσωπο του ατόμου, με αποτέλεσμα ο “υποψήφιος ματιασμένος” να ξεφεύγει από το κακό το μάτι. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα πολλά στολίδια που βάζουν πάνω στα άλογα και τα γαϊδούρια, που εκτός από το γεγονός ότι έχουν και καλλωπιστική χρήση, προστατεύουν επίσης τα ζώα από το κακό μάτι. Το φτύσιμο στον κόρφο είναι από τους πλέον διαδεδομένους τρόπους αποφυγής, ενώ το να φοράμε ανάποδα τα ρούχα μας ή να κάνουμε χειρονομίες (να βάζουμε τον αντίχειρα ανάμεσα στον δείκτη και το μεσαίο δάχτυλο ή η κλασσική ελληνική μούντζα) αποτελούν επίσης μέσα προφύλαξης από το μάτι. Το ρόδι θεωρείται επίσης ως άμυνα, γιατί είναι ο συμβολικός καρπός της ευφορίας, του πλούτου και της τύχης, ενώ και οι κόκκινες κορδέλες, λόγω χρώματος και της σύνδεσής τους με πολλά ήθη και έθιμα.

ΕΥΧΗ ΓΙΑ ΜΙΚΡΑ ΠΑΙΔΙΑ

Όταν τα μικρά παιδιά βασκαθούν, παίρνουμε λίγο βαμβάκι, και το βουτάμε  στο κανδήλι πού έχουμε στις εικόνες, αλείφουμε το παιδί στο μέτωπο και στο πρόσωπο σταυροτά και λέμε τα εξής τροπάρια:

Σταυρός ο φύλαξ πάσης της Οικουμένης,

Σταυρός η ώραιότης της Εκκλησίας,

Σταυρός βασιλέων το κραταίωμα,

Σταυρός πιστών το στήριγμα,

Σταυρός Αγγέλων η δόξα καί των δαιμόνων το τραύμα.

Εξηγόρασας ημάς εκ της κατάρας του νόμου τω Σταυρώ προσηλωθείς και τη λόγχη κεντηθείς την αθανασίαν επήγασας ημίν Σωτήρ ημών Δόξα Σοι.

Ημπορείτε και με ένα Σταυρό μικρό να τα σταυρώνετε και να λέγετε τα παραπάνω τροπάρια.

ΞΕΜΑΤΙΑΣΜΑ ΓΙΑ ΖΩΑ

Δεν ξέρω πόσο πιστεύετε, στο “κακό μάτι”, μπορεί να φέρει αρρώστιες, πόνο και θάνατο.Τα ζώα είναι πολύ ευαίσθητα στο “κακό μάτι” πολλές φορές ανεξήγητοι αιφνίδιοι θάνατοι ζώων (όσο και αν δεν το πιστεύετε) μπορεί να προέλθουν από “κακό μάτι”.Επομένως αν δείτε το άλογό σας κακοδιάθετο, προσπαθήστε να το ξεματιάσετε και ίσως δείτε και εσείς να συμβαίνουν μικρά θαύματα.Η προσευχή λοιπόν για το ξεμάτιασμα (μια απο τις πολλές που χρησιμοποιούντα) είναι:

“Τρεις που σε θερμήσανε,
τρεις που θα σε γιάνουνε,
τρεις η Αγία τριάδα,
ότι κακό να περάσει στα βάγια,
Ιησούς Χρηστός νικάει
και όλα τα κακά σκορπάει”

Το λέμε 3 φορές, από μέσα μας να μην μας ακούν οι άλλοι γύρω μας και σταυρόνοντας συνεχώς το ζώο. Επίσης αν υπάρχει αγιασμός, ραντίζουμε το ζώο.

ΤΟ ΞΕΜΑΤΙΑΣΜΑ ΤΟΥ ΠΙΠΗ ΚΟΜΙΑΝΟΥ ΟΠΩΣ ΤΟ ΑΚΟΥΣΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΠΙΔΑ  ΕΚ ΚΑΛΑΜΑΤΑΣ

Αφού τελειώσουμε την ευχή του ξεματιάσματος, για να “φύγει το κακό μάτι”, λέμε τα παρακάτω λόγια:

ΣΤΟΝ ΑΝΗΦΟΡΟ ΠΟΥ ΠΑΣ – ΚΟΥΡΑΔΟΣΚΑΤΑ ΝΑ ΦΑΣ

ΚΑΙ ΣΤΑ ΚΑΤΩ ΠΟΥ ΘΑ’ΡΘΕΙΣ – ΜΕ ΤΟΝ ΚΩΛΟ ΝΑ ΣΟΥΡΘΕΙΣ

ΟΣΑ ΑΓΚΑΘΙΑ ΕΧΕΙ ΤΟ ΒΑΤΟ – ΝΑ ΣΟΥ ΜΠΟΥΝΕ ΟΛΑ ΣΤΟΝ ΠΑΤΟ

ΦΤΟΥ – ΦΤΟΥ π.χ. ΠΙΠΗ ΜΕ ΛΕΝΕ – ΑΝΑΚΑΤΑ ΕΡΧΕΤΑΙ ΑΝΑΚΑΤΑ ΝΑ ΦΥΓΕΙ.

Εργασία : ΚΟΜΙΑΝΟΣ ΠΙΠΗΣ, komianos.wordpress.com

About these ads

Δεκεμβρίου 3, 2011 - Posted by | ΠΑΡΑΔΟΣΗ, ΤΑ ΦΩΤΟΡΕΠΟΡΤΑΖ ΜΟΥ, Uncategorized

1 σχόλιο »

  1. Ε ρε γέλιο!!!! Ο καθένας εφαρμόζει το χριστιανισμό όπως του είπε η γιαγιά του ……
    Ανοίξτε και καμία Αγία Γραφή κάποτε στη ζωή σας. Δε θα πάθετε κάτι αν διαβάσετε έστω ΜΙΑ ΦΟΡΑ ολόκληρο το βιβλίο της θρησκείας σας.!!!!! Ο χριστιανισμός είναι τόσο πνευματική θρησκεία ! Κι όμως την έχουν εξευτελίσει ….

    Σχόλιο από Εξωγήινος | Αυγούστου 31, 2012 | Απάντηση


Υποβολή απάντησης

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

WordPress.com Logo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Log Out / Αλλαγή )

Twitter picture

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Log Out / Αλλαγή )

Facebook photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Log Out / Αλλαγή )

Google+ photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Log Out / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

%d bloggers like this: